Η ιδέα της δημιουργίας ενός νέου μουσικού άλμπουμ για φιλανθρωπικό σκοπό, το “Help(2)”, που θα ωφελήσει την οργάνωση War Child, έφερε κοντά μια εντυπωσιακή λίστα καλλιτεχνών. Μεταξύ αυτών, ο Kae Tempest, ο οποίος ενθουσιάστηκε με την ευκαιρία να συμμετάσχει σε ένα κομμάτι μαζί με τον Damon Albarn και τον Grian Chatten των Fontaines D.C. Η αρχική ιδέα του Kae Tempest για συνεργασία απέδωσε καρπούς, καθώς ο ίδιος και ο Chatten συνέγραψαν τους στίχους τους «απαντώντας ο ένας στον άλλον» μια μέρα πριν την ηχογράφηση, χαρακτηρίζοντας την εμπειρία ως «πραγματική συνεργασία».
Ωστόσο, η ηχογράφηση του κομματιού “Flags” αποδείχθηκε «βάπτισμα πυρός», όπως αναφέρει ο Tempest, με τη συμμετοχή του Johnny Marr στην κιθάρα, του Femi Koleoso από τους Ezra Collective στα ντραμς, και μάλιστα, ενός παιδικού χορωδίας. Η διαδικασία αυτή απαθανατίστηκε και κινηματογραφικά, υπό την επίβλεψη του Jonathan Glazer, του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη του “The Zone of Interest”. Ο Glazer, θέλοντας να αποτυπώσει τη χαρά και την ελευθερία της παιδικής ηλικίας, ενθάρρυνε παιδιά από εμπόλεμες ζώνες να βιντεοσκοπήσουν τους εαυτούς τους να παίζουν, ενώ μαθητές από τοπικά σχολεία κλήθηκαν να καταγράψουν την ηχογράφηση στα Abbey Road Studios.
«Είχαμε οκτώ εννιάχρονα να τρέχουν τριγύρω με Sony Handycams», περιγράφει ο Glazer, «κάτι που ήταν τόσο χαοτικό όσο και υπέροχο, όσο μπορείτε να φανταστείτε». Προσθέτει με χαμόγελο: «Ένα από τα αγόρια κινηματογραφούσε τον Johnny Marr κατά την ηχογράφηση, και μετά αποφάσισε ότι ήθελε να κινηματογραφήσει κάτι πίσω του. Απλώς έσπρωξε τον λαιμό της κιθάρας του Johnny στο πλάι για να φτάσει εκεί».
Παράλληλα, όλα τα υπόλοιπα στούντιο των Abbey Road Studios ήταν γεμάτα από καλλιτέχνες που ηχογραφούσαν για το “Help(2)”. Ο Jarvis Cocker ολοκλήρωνε ένα νέο κομμάτι των Pulp, το “Begging for Change”, ενώ οι English Teacher δυσκολεύονταν να διαχειριστούν την έκπληξή τους που ένα τραγούδι της Lily Fontaine, γραμμένο όσο ήταν ακόμη φοιτήτρια, θα περιλάμβανε τον Graham Coxon στην κιθάρα. «Οι Blur είναι τεράστια επιρροή για τους English Teacher», δηλώνει η Fontaine, «οπότε όταν ο Graham μπήκε, επικράτησε μια νευρική ησυχία στην αίθουσα».
Αυτές οι ταυτόχρονες ηχογραφήσεις οδήγησαν σε ενδιαφέρουσες συνεργασίες: οι English Teacher κατέληξαν να τραγουδούν μαζί με την παιδική χορωδία του Albarn, την οποία ο Cocker επίσης «επιστράτευσε» για να ουρλιάξει στο κομμάτι των Pulp, με το σκεπτικό, όπως λέει, ότι «όταν σκέφτεσαι παιδικές χορωδίες, αυτόματα σκέφτεσαι τα χειρότερα τραγούδια στον κόσμο, όπως το “There’s No One Quite Like Grandma”, επειδή παίρνουν παιδιά με πολλή ενέργεια και ζωή και τα κάνουν να κάνουν κάτι υποτίθεται ενήλικο και βαρετό, οπότε σκέφτηκα ότι θα ήταν καλύτερο απλώς να τα κάνουμε να κάνουν θόρυβο».
Συνολικά, η εμπειρία ήταν συγκλονιστική. «Όταν πήγαινες στην καντίνα για να πάρεις ένα φλιτζάνι τσάι, ήταν γεμάτη με διάσημους», αναφέρει ο Tempest. «Ξέρεις πώς είναι όταν είσαι παιδί και ονειρεύεσαι πώς θα ήταν η ζωή αν έκανες έναν δίσκο; Ήταν έτσι».
Όλα αυτά φαίνεται να συμβαδίζουν απόλυτα με το ήθος του αρχικού άλμπουμ “Help” του 1995. Αν και υπήρχαν προηγούμενες φιλανθρωπικές συλλογές, το “Help” προσέλκυσε αξιοσημείωτη προσοχή, επειδή, όπως σημειώνει ο Rich Clarke, επικεφαλής της War Child για τη μουσική, οι συνθέτες πρότειναν διακριτικά στους συμμετέχοντες καλλιτέχνες να συνεισφέρουν κάτι πιο ξεχωριστό από ένα «outtake που δεν έκανε την κοπή για το B-side ενός single».
Όλα τα τραγούδια έπρεπε να ηχογραφηθούν εντός 24 ωρών. Ο Paul McCartney επανηχογράφησε το “Come Together” των Beatles με τους Noel Gallagher και Paul Weller. Οι Manic Street Preachers δώρισαν την πρώτη τους ηχογράφηση μετά την εξαφάνιση του κιθαρίστα Richey Edwards. Οι Radiohead πρόσφεραν ένα νέο τραγούδι, το “Lucky”, απόδειξη μιας εκπληκτικής καλλιτεχνικής εξέλιξης που θα φαινόταν πλήρως δύο χρόνια αργότερα, όταν επανεμφανίστηκε στο εμβληματικό “OK Computer”.
Το άλμπουμ που προέκυψε πούλησε 70.000 αντίτυπα σε μία ημέρα – θα έφτανε στο Νο 1 αν οι κανόνες των charts δεν απέκλειαν τις συλλογές, όπως κάνουν ακόμη για προσφορές με πολλούς καλλιτέχνες – και προτάθηκε για το βραβείο Mercury. Έχασε από το “Different Class” των Pulp, αλλά όπως σημειώνει ο Cocker, οι Pulp δώρισαν τα χρήματα του βραβείου στην War Child ούτως ή άλλως. «Πραγματικά, σοβαρά, πίστευα ότι υπήρχε κατάρα συνδεδεμένη με το Mercury – δεν νομίζω ότι ήμουν πολύ καλά εκείνη την εποχή – οπότε κάναμε μια συμφωνία ότι αν κερδίζαμε, κανείς δεν θα ακουμπούσε το τρόπαιο και θα δίναμε τα χρήματα, και αυτό θα μας έσωζε», θυμάται.
Ήταν, όπως λέει ο Clarke, η δημιουργία της οργάνωσης. Η War Child ιδρύθηκε το 1993 από δύο κινηματογραφιστές, τους David Wilson και Bill Leeson, οι οποίοι είχαν δει τις επιπτώσεις του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία από πρώτο χέρι. Η οργάνωση είχε προσπαθήσει να διοργανώσει συναυλίες, μια επίδειξη μόδας και μια έκθεση τέχνης με επιμέλεια των Brian Eno και David Bowie, αλλά η κυκλοφορία του “Help” «απέκτησε ξαφνικά εθνικό, ακόμη και διεθνή τύπο, και έβαλε πάνω από 1 εκατομμύριο λίρες στην τράπεζα».
Η απόφαση για ηχογράφηση ενός sequel, λέει ο Clarke, «συζητούνταν εδώ και δύο-τρεις χρόνια», εμπνευσμένη εν μέρει από την 30ή επέτειο του αρχικού άλμπουμ “Help”, εν μέρει από τη σοβαρότητα των κρίσεων στη Γάζα, το Σουδάν, την Ουκρανία και τη Συρία, και εν μέρει επειδή η συγκέντρωση χρημάτων μέσω της μουσικής έχει γίνει πιο δύσκολη. Βρισκόμαστε σε έναν πολύ διαφορετικό κόσμο από ό,τι όταν οι Band Aid, “We Are the World” ή ακόμη και το “Help” μπορούσαν εύκολα να πουλήσουν πολλά αντίτυπα, και να ωφεληθούν από την έντονη προ-διαδικτυακή εστίαση του κοινού σε λίγους ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς.
Στην πορεία του “Help”, η War Child κυκλοφόρησε μια σειρά άλμπουμ με τη συμμετοχή πολλών μεγάλων ονομάτων, αλλά με την αυγή της ψηφιακής εποχής, απομακρύνθηκε από τις συλλογές (η οικονομική κατάσταση του streaming, λέει ο Clarke, σημαίνει «είναι αδύνατο να συγκεντρωθούν χρήματα από ψηφιακά μόνο έργα») και στράφηκε στη διοργάνωση ζωντανών εκδηλώσεων, συμπεριλαμβανομένων των εμφανίσεων στα Brits Weeks, με σημαντική επιτυχία. Μετά τον Covid, κι αυτό έγινε πρόκληση: πουλιούνταν λιγότερα εισιτήρια, και οι καλλιτέχνες άρχισαν να ανησυχούν ότι η συμμετοχή σε μια φιλανθρωπική συναυλία θα υπονόμευε τις πωλήσεις εισιτηρίων για τις δικές τους συναυλίες.
Ενθαρρυμένη από τις ισχυρές πωλήσεις φυσικών μορφών – 9,7 εκατομμύρια CD και 7,6 εκατομμύρια βινύλια στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2025 – και την πεποίθηση ότι «το streaming ευνοεί τους κορυφαίους καλλιτέχνες, και θα μπορούσαμε να έχουμε κάποιους κορυφαίους καλλιτέχνες», η War Child προσέγγισε τον παραγωγό James Ford (Florence, Jessie Ware, Pet Shop Boys) για την επίβλεψη του νέου άλμπουμ. Μαζί με τον Toby L, συνιδρυτή της Transgressive Records, ο Ford άρχισε να καταρτίζει μια λίστα πιθανών καλλιτεχνών.
«Φυσικά, πολλοί άνθρωποι που γνωρίζω και έχω συνεργαστεί ήταν εύκολοι στόχοι, οπότε ξεκινήσαμε με αυτούς: Fontaines D.C., Arctic Monkeys, Depeche Mode, Gorillaz, Pulp και τέτοιους», λέει ο Ford. «Μετά, ήταν πραγματικά μια σπουδαία εικόνα της βιομηχανίας: ποιοι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να κάνουν κάτι. Άνθρωποι που θα πίστευες ότι θα ήταν απόλυτα υπέρ, αρνήθηκαν επειδή το έβλεπαν ως πολύ πολιτικό ή κάτι τέτοιο. Ήταν συναρπαστικό.»
Ο Ford συγκέντρωσε ένα εντυπωσιακό και εκλεκτικό καστ που κυμαίνεται από την Olivia Rodrigo έως τους Young Fathers – για να μην αναφέρουμε το πρώτο νέο υλικό των Arctic Monkeys από το “The Car” του 2022 και τον απίθανο ήχο των Depeche Mode να διασκευάζουν το “Universal Soldier” του τροβαδούρου Donovan. Είναι στιλιστικά πολύ πιο ποικιλόμορφο από το αρχικό άλμπουμ, αντανάκλαση μιας πιο κατακερματισμένης και ποικιλόμορφης μουσικής εποχής – το indie rock συνυπάρχει με το R&B, η τζαζ συνυπάρχει με την mainstream pop – και περιλαμβάνει μια σειρά συνεργασιών: η Arooj Aftab με τον Beck, η Ellie Rowsell των Wolf Alice μαζί με την Anna Calvi, Nilüfer Yanya, Dove Ellis. Είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό, τόσο ως επίτευγμα όσο και ως ακουστική εμπειρία: όπως οι προκάτοχοί τους από την εποχή του Britpop, οι συντελεστές έχουν φέρει, όπως λέει ο Ford, «το A-game τους».
Ωστόσο, υπήρξαν και επιπλοκές. Λίγο αφότου του ζητήθηκε να ηγηθεί του έργου, ο Ford διαγνώστηκε με λευχαιμία. «Οπότε την εβδομάδα των ηχογραφήσεων στο Abbey Road, ήμουν στην εντατική με έναν σωλήνα να βγαίνει από τον λαιμό μου», λέει. «Αλλά λόγω της τεχνολογίας, μπορούσα να είμαι στο νοσοκομείο, στον υπολογιστή μου, ακούγοντας τι έκαναν στο κονσολέ, μπορούσα να πατήσω το space bar και να μιλάω στα ακουστικά όλων, οπότε έκανα εξ αποστάσεως παραγωγή πολλών κομματιών. Η Olivia Rodrigo τραγουδούσε ζωντανά με έγχορδα και της έλεγα: ‘Ήταν υπέροχο, αλλά δοκίμασε άλλη μια λήψη’. Έκανα μετάγγιση αίματος εκείνη τη στιγμή.»
«Ήταν μια από τις πιο παράξενες εμπειρίες της ζωής μου. Αλλά κάπως με κράτησε ψύχραιμο. Το να έχω κάτι που με συνέδεε με τον πραγματικό κόσμο, με κάτι που αγαπώ, ήταν σωτήριο, πραγματικά.»
Όλοι φαίνεται δικαίως περήφανοι για το τελικό αποτέλεσμα: την ποιότητα της μουσικής, τον βαθμό συνεργασίας, την ευκαιρία να συγκεντρωθούν χρήματα και να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση – ακόμη και τις μοναδικές τεχνικές συνεντεύξεων των πρωτοβάθμιων κινηματογραφιστών του Glazer, των οποίων η γραμμή ερωτήσεων περιλάμβανε την εξέταση του Tempest για παγωτό και την απαίτηση να μάθουν πόσο χρονών ήταν ο Cocker («Είπα, αυτό είναι το χειρότερο ερώτημα για να ξεκινήσεις – είμαι 62, ευχαριστώ που μου το θύμισες»). Στην πραγματικότητα, λέει ο Koleoso, ο οποίος εκτός από τη δουλειά του στο κομμάτι του Albarn, συνεισέφερε μια νέα συνεργασία των Ezra Collective με την Greentea Peng, η παρουσία των παιδιών ήταν μια ιδιοφυής κίνηση. «Ανθρωποποίησε όμορφα την αιτία στην αίθουσα», λέει. «Πετούσαν στην κυριολεξία, και αυτό ελπίζουμε και προσευχόμαστε για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως του πού γεννήθηκαν.»
«Και βάζει τα πράγματα σε προοπτική, τι είναι σημαντικό και τι όχι. Αυτό το παιδί που κινηματογραφούσε κοίταξε τα ντραμς μου και απλώς είπε, ‘Ουάου’. Αυτό το ‘ουάου’ – σου θυμίζει γιατί άρχισες να φτιάχνεις μουσική εξαρχής.»
Το “Help(2)” κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από την War Child Records.
