Το πρωί της 4ης Ιουνίου, η είδηση του θανάτου της Marjane Satrapi προκάλεσε σοκ και βαθιά θλίψη σε όσους θαύμαζαν το έργο της. Παρά το γεγονός ότι οι συναντήσεις μας από κοντά ήταν ελάχιστες –παρά τα 16 χρόνια που έζησα στο Παρίσι και τη συνεισφορά μου στο βιβλίο της Woman, Life, Freedom– ένιωθα πάντα μια ισχυρή σύνδεση με την προσωπικότητα και την παρακαταθήκη της.
Η συνεργασία μας για το βιβλίο πραγματοποιήθηκε κυρίως μέσω αλληλογραφίας, ωστόσο έτρεφα πάντα τον απόλυτο σεβασμό για την ευφυΐα της, το ξεχωριστό χιούμορ της και, πάνω από όλα, για το σπάνιο ταλέντο της στην οπτική αφήγηση. Αυτό που κατόρθωσε μέσω των σχεδίων της, τα οποία έμοιαζαν εκ πρώτης όψεως απλά, ήταν στην πραγματικότητα εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί. Οι ασπρόμαυροι χώροι στις σελίδες της, η οικονομία της γραμμής και η λιτότητα των συνθέσεών της υπηρετούσαν έναν κοινό σκοπό: να μεταφέρουν βαθιά ανθρώπινα συναισθήματα με μια καθαρότητα που λίγοι καλλιτέχνες καταφέρνουν. Ως σκιτσογράφος και ο ίδιος, αντιλαμβάνομαι πόσο επίπονο είναι να φτάσει κανείς σε αυτό το επίπεδο εκφραστικής ακρίβειας, κάνοντάς το να φαίνεται αβίαστο.
Η Marjane άνοιξε την πόρτα όχι μόνο για μένα, αλλά και για πολλούς Ιρανούς δημιουργούς κόμικς, όπως οι Parsua Bashi, Mansoureh Kamari, Majid Bita και Shaghayegh Moazzami. Πιο γενικά, χάραξε μια πορεία για καλλιτέχνες από λιγότερο προβεβλημένες χώρες, οι οποίοι είχαν προσωπικές ιστορίες να πουν αλλά συχνά αγνοούνταν. Με το Persepolis, έδωσε στους δυτικούς εκδότες την αυτοπεποίθηση να επενδύσουν στη δουλειά μας. Πολλοί από εμάς οφείλουμε ένα μεγάλο μέρος της καριέρας μας στον χώρο που εκείνη δημιούργησε.
Μόλις αποδέχτηκα την είδηση του θανάτου της, η σκέψη μου στράφηκε στο Chicken With Plums, το αγαπημένο μου από τα βιβλία της. Θυμήθηκα τον πρωταγωνιστή, Nasser Ali Khan, ο οποίος όταν σπάει το αγαπημένο του όργανο αποφασίζει να μείνει στο κρεβάτι μέχρι να τον βρει ο θάνατος. Κοιτάζοντας πίσω, ο χαρακτήρας αυτός μοιάζει σχεδόν με προέκταση της ευαίσθητης φύσης της ίδιας της συγγραφέως, ίσως και με ένα ασυνείδητο προαίσθημα. Σκέφτομαι τη Marjane, τις τελευταίες της στιγμές και το όποιο όργανο μπορεί να είχε σπάσει μέσα της, και κάθε φορά τα μάτια μου γεμίζουν δάκρυα.
