Το Bradford των αρχών της δεκαετίας του 1980 χαρακτηριζόταν από ζοφερές συνθήκες, με την ανεργία να μαστίζει την πόλη και πολλούς πολίτες να πετιούνται “στην άκρη”, όπως περιγράφει ο Gary Cavanagh, που εργαζόταν στην ένωση δικαιούχων του Bradford το 1981. Όταν μια κυβερνητική έκθεση ισχυρίστηκε ότι ένας στους δώδεκα δικαιούχους επιδομάτων απάτης του κράτους, ο Cavanagh και φίλοι του αποφάσισαν να υιοθετήσουν αυτόν τον αριθμό ως ταυτότητα. Έτσι γεννήθηκε το “1 in 12 Club”.
Αρχικά, το κλαμπ λειτουργούσε άμισθα, διοργανώνοντας συναυλίες και αριστερές πολιτικές συναντήσεις στους πάνω ορόφους παμπ. Άνεργοι μπορούσαν να παρακολουθήσουν συγκροτήματα όπως οι New Model Army με χαμηλό κόστος, να αναπτύξουν αισθήματα συντροφικότητας και να στηρίξουν τις αναρχικές αρχές του κλαμπ: αυτοδιαχείριση, συνεργασία και αλληλοβοήθεια. Η ταυτότητα του κλαμπ χτίστηκε γύρω από τις λέξεις “ελευθερία, ισότητα και αλληλεγγύη”, οι οποίες παραμένουν ζωγραφισμένες σε μια τοιχογραφία στο κτίριο που στεγάζεται από το 1988. Η μετατροπή του χώρου, που έγινε πραγματικότητα μετά από δύο χρόνια εθελοντικής εργασίας, είναι ένα ζωντανό παράδειγμα της δέσμευσης των μελών του.
«Κάποιες συναυλίες ήταν τόσο ζεστές και παράλογες, με οκτώ από εμάς σε εκείνη τη μικρή σκηνή», αφηγείται η Alice Nutter των Chumbawamba. «Έτρεχε μαύρο, ιδρωμένο νερό να πέφτει πάνω σου, αλλά η ατμόσφαιρα ήταν φανταστική.»
Ως μέρος της χρονιάς του Bradford ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας του Ηνωμένου Βασιλείου για το 2025, και σε συνεργασία με τον οργανισμό πολιτιστικής ιστορίας Home of Metal, ένα νέο βιβλίο και ένα podcast τριών επεισοδίων αφηγούνται την ιστορία του 1 in 12 Club, με συνεισφορές από μέλη και συγκροτήματα όπως οι Lankum, Chumbawamba, Therapy; και Neurosis.
Ο E, μέλος του διοικητικού συμβουλίου, επισκέπτεται το κλαμπ εδώ και 15 χρόνια, από νεαρός έφηβος. «Δεν είχα ξαναδεί τέτοιο χώρο», θυμάται την πρώτη του επίσκεψη. «Θυμάμαι μια παρέα εφήβων – μαζί με πανκ, χίπις, όλα τα είδη – όλοι να βγαίνουν έξω στον δρόμο. Είμαι από οικογένεια ταξιδιωτών, αλλά κανείς δεν σε κοίταξε περίεργα ή δεν υπέθεσε κάτι για σένα. Γρήγορα έγινε σαν δεύτερο σπίτι και ήθελα να δώσω πίσω σε έναν χώρο που πάντα μου προσέφερε μια θέση.»
Στους τρεις ορόφους του, που είναι γεμάτοι αριστερά αυτοκόλλητα και αφίσες, φιλοξενούνται ένα καφέ, μπαρ για μέλη, αίθουσα παιχνιδιών και μια εκτενής βιβλιοθήκη. Ο χώρος συναυλιών, χωρητικότητας 90 ατόμων, έχει φιλοξενήσει αμέτρητες συναυλίες και πάρτι, με καλλιτέχνες από τους Pulp μέχρι τους Bikini Kill να έχουν παίξει εκεί όλα αυτά τα χρόνια.
Στα πρώτα του χρόνια, το 1 in 12 Club πολέμησε εχθρούς, όταν το Εθνικό Μέτωπο (National Front) ήταν ισχυρό. «Πάντα πολεμούσαμε φασίστες», λέει ο Cavanagh. «Δεχόμασταν απειλές, αλλά πάντα τους αντιμετωπίζαμε.» Ωστόσο, η πολιτική δεν επιβάλλεται στο κλαμπ. «Δεν είμαστε καλοκαιρινό σχολείο για μαρξιστές», προσθέτει ο Cavanagh. «Δεν βομβαρδίζουμε τους ανθρώπους με πολιτικό δόγμα. Απλά ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να σκέφτονται μόνοι τους.» Ο E αναφέρει ότι «δεν θα ορίζονταν όλοι εδώ ως αναρχικοί», και θα το περιέγραφε απλώς ως «έναν διαθεματικό ή αριστερό χώρο – απλά ένα μέρος όπου μπορείς να πας για να είσαι ο εαυτός σου».
Η συμπεριληπτικότητα και ο ισονομία είναι βασικά στοιχεία του ήθους του κλαμπ, αλλά έχει επίσης ανταποκριθεί παιχνιδιάρικα σε εξωτερικούς παράγοντες. Όταν το καναδικό post-hardcore συγκρότημα Fucked Up έφτασε στο κλαμπ το 2008 με το NME, τα μέλη βγήκαν με μια γιγαντιαία κατασκευή από χαρτόνι ενός Δούρειου Ίππου που έγραφε “NME Out of Our Scene” (Έξω το NME από τη σκηνή μας). Στη συνέχεια, το κατέστρεψαν.
Το 1 in 12 είναι πλήρως ανεξάρτητο και λειτουργεί με εθελοντική προσφορά, με τα έσοδα από το μπαρ – μαζί με σποραδικές επιχορηγήσεις – να διατηρούν τη λειτουργία του, ενώ φιλοξενεί και πολυάριθμες συλλογικότητες. «Ήταν πάντα κάτι περισσότερο από ένας χώρος συναυλιών», λέει η Nutter, η οποία εκτός από μέλος των Chumbawamba, είναι και σεναριογράφος και θεατρική συγγραφέας. «Έχω συμμετάσχει σε ομάδες ανάγνωσης, στην αγροτική συλλογικότητα [που παρέχει δωρεάν κοινά γεύματα με τρόφιμα από τους λαχανόκηπους του κλαμπ] και ο σύντροφός μου έπαιζε στην ποδοσφαιρική ομάδα. Και το μπαρ είναι υπέροχο – είναι ένα μέρος όπου υπάρχει πάντα κάποιος για μια μπύρα που δεν είναι “φλώρος”.»
Το πρώτο της έργο παίχτηκε εκεί. «Υπήρχε πάντα η ευκαιρία να χρησιμοποιήσεις τον χώρο», λέει. «Αν έχεις τη δημιουργικότητα, θα την υποστηρίξουν. Κανείς δεν έλεγε όχι. Αν ήσουν διατεθειμένος να βάλεις δουλειά, μπορούσες να χρησιμοποιήσεις το κτίριο – θα σου έδιναν τα κλειδιά.» Γρήγορα κατάλαβε πόσο «ξεχωριστός τόπος» ήταν, καθώς η συγγραφική της καριέρα εξελίχθηκε σε παραδοσιακά θέατρα: «Συνειδητοποίησα ότι κοστίζει χιλιάδες για να ανέβει ένα έργο. Το πρώτο που κάναμε, όλοι το έκαναν τζάμπα.»
Παρά την επετειακή γιορτή, το βιβλίο και το podcast, ήταν και μια θλιβερή στιγμή, καθώς το κλαμπ έχασε πρόσφατα τον «ζωτικής σημασίας» και «θεμελιώδη» ιδρυτικό του μέλος, Tony Grogan. Ο Cavanagh, ο μοναδικός εναπομείνας ιδρυτής, συνεχίζει να πηγαίνει και να παρακολουθεί συναυλίες, και η κόρη του είναι τώρα μέλος. «Ένα μέρος της μακροβιότητας είναι ότι υπάρχει ακόμα ανάγκη για εμάς», λέει, καθώς η ακροδεξιά που υψώνει τη σημαία του Αγίου Γεωργίου γίνεται ξανά τολμηρή στην πόλη. «Με στενοχωρεί που ακόμα παλεύουμε τις ίδιες μάχες, αλλά έχουμε μια ισχυρή πολιτιστική αντίσταση στο Bradford και είμαστε μέρος αυτού. Ελευθερία, ισότητα, αλληλεγγύη. Αυτά ξεκινήσαμε και αυτά προσπαθούμε ακόμα να κάνουμε.»
