Όταν ήταν μόλις εννέα ετών, η Paula Rego σχεδίασε τη γιαγιά της καθισμένη αναπαυτικά σε μια πολυθρόνα. Με τα μαλλιά της πιασμένα πίσω, τα σκουλαρίκια της και τα γυαλιά της, η ηλικιωμένη γυναίκα μοιάζει απορροφημένη σε κάποια καθημερινή δραστηριότητα, ίσως στο διάβασμα ή το ράψιμο. Η μικρή Paula, από τότε ακόμη, υπέγραφε τα έργα της με μια χαρακτηριστική επιμέλεια, ενσωματώνοντας την υπογραφή της με τρόπο που έμοιαζε να ξεπηδά από το παπούτσι της γιαγιάς της σαν φωτοβολίδα στον νυχτερινό ουρανό.
Αυτό το τρυφερό σκίτσο αποτελεί μέρος της μεγαλύτερης έκθεσης σχεδίων της Πορτογαλίδας καλλιτέχνιδας που έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα. Υπό την επιμέλεια του γιου της, Nick Willing, η έκθεση στο Victoria Miro στο Λονδίνο συγκεντρώνει έργα σε χαρτί από τη δεκαετία του 1950 —την περίοδο που η καλλιτέχνιδα εγκαταστάθηκε στη Βρετανία— έως τον θάνατό της το 2022. Μέσα από γραμμές μολυβιού, παστέλ και μελάνης, ξετυλίγονται ιστορίες ανθρώπων, πραγματικών και φανταστικών, αποτυπώνοντας περιόδους κατά τις οποίες η Rego ένιωσε φόβο, έμπνευση ή ορμή.
Η Rego, γεννημένη το 1935, μεγάλωσε υπό τη δικτατορία του Salazar και χρησιμοποίησε την τέχνη της για να ασκήσει δριμεία κριτική στο φασιστικό καθεστώς μέχρι την πτώση του το 1974. Όπως της είχε πει ο πατέρας της όταν ήταν 17 ετών, η Πορτογαλία δεν ήταν χώρα για γυναίκες, μια διαπίστωση που την ώθησε να μετακομίσει στην Αγγλία και να αφιερώσει τη ζωή της στην καταπολέμηση της καταπίεσης.
Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα με έντονο κοινωνικό και συναισθηματικό βάρος, όπως το σκίτσο που δημιουργήθηκε ως απάντηση στο αποτυχημένο δημοψήφισμα για τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων στην Πορτογαλία το 1998, ή η «Μελέτη για τον Ευαγγελισμό» (2002), όπου η Παναγία αποκτά τη μορφή μιας ανήσυχης μαθήτριας. Από τις βιβλικές αναφορές έως τους λογοτεχνικούς ήρωες, όπως η Jane Eyre και ο κ. Rochester, η Rego εστιάζει στις μικρές χειρονομίες —μια κλίση του φρυδιού, μια σφιγμένη γροθιά— για να μεταδώσει το συναίσθημα.
Η έκθεση, με τίτλο Paula Rego: Story Line, που φιλοξενείται στο Victoria Miro έως τις 23 Μαΐου, ολοκληρώνεται με ένα αυτοπορτρέτο της καλλιτέχνιδας από το 2017. Εκεί, η Rego στα 80 της χρόνια παραμένει η ίδια δημιουργική προσωπικότητα, απόλυτα προσηλωμένη στο έργο της, όπως και το κορίτσι που κάποτε ζωγράφιζε τη γιαγιά του.
