Σήμερα, μια επίσκεψη στο μουσείο Prado της Μαδρίτης θεωρείται ημιτελής χωρίς μια στάση στην αίθουσα 12, όπου το αριστούργημα Las Meninas του Diego Velázquez μαγνητίζει τα βλέμματα. Ωστόσο, πριν από διακόσια χρόνια, το έργο που μονοπωλούσε το ενδιαφέρον των επισκεπτών στο τότε νεοσύστατο μουσείο δεν ήταν ο Velázquez, αλλά ένας πίνακας με έντονο αλληγορικό χαρακτήρα: «Το έτος της πείνας στη Μαδρίτη» (El año del hambre de Madrid).
Το έργο, που φιλοτεχνήθηκε από τον José Aparicio το 1818, απεικονίζει μια ομάδα εξαθλιωμένων κατοίκων της Μαδρίτης να αρνούνται επιδεικτικά το ψωμί που τους προσφέρουν οι Γάλλοι κατακτητές. Προτιμώντας τον θάνατο από τη βοήθεια των εισβολέων, οι ήρωες του πίνακα συμβόλιζαν μια απόλυτη πατριωτική στάση, ευθυγραμμισμένη με την πίστη στον βασιλιά Ferdinand VII. Η φράση «Nada sin Fernando» («Τίποτα χωρίς τον Φερδινάνδο»), που δεσπόζει σε έναν από τους κίονες στο βάθος, υπογράμμιζε τον προπαγανδιστικό ρόλο του πίνακα, ο οποίος είχε γίνει σύμβολο της συλλογικής μνήμης και του πατριωτισμού της εποχής.
Για δεκαετίες, ο πίνακας βρισκόταν στην τιμητική θέση του μουσείου, προσελκύοντας πλήθη που επιζητούσαν να αντικρίσουν αυτή την απεικόνιση του ηρωισμού. Ωστόσο, η φήμη του κατέρρευσε μαζί με την πολιτική κυριαρχία του Ferdinand VII. Στα τέλη του 19ου αιώνα, το έργο είχε μετατραπεί σε αντικείμενο χλευασμού, με πολλούς να το θεωρούν δείγμα κακού γούστου. Το 1874 ξεκίνησε μια μακρά «εξορία» του πίνακα από το μουσείο, κατά τη διάρκεια της οποίας φιλοξενήθηκε σε κυβερνητικά κτίρια και αποθήκες.
Σήμερα, έπειτα από 150 χρόνια, το έργο επιστρέφει στο Prado ως το εναρκτήριο έκθεμα της σειράς «Ένα έργο, μια ιστορία» (A Work, a Story). Σύμφωνα με τον διευθυντή του μουσείου, Miguel Falomir, ο στόχος είναι η ενθάρρυνση του κοινού να εξετάσει έργα που, πέρα από την αισθητική τους αξία, φωτίζουν πτυχές της ιστορίας της τέχνης που συχνά αγνοούνται. Οι επιμελητές της έκθεσης, Celia Guilarte Calderón de la Barca και Carlos G Navarro, τονίζουν ότι η ιστορία του πίνακα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις μεταβαλλόμενες πολιτικές συνθήκες στην Ισπανία, προσφέροντας ένα μοναδικό μάθημα για το πώς η έννοια του «γούστου» διαμορφώνεται και μεταλλάσσεται από γενιά σε γενιά.
