Τον Δεκέμβριο του 1973, η εκπομπή τρέχουσας επικαιρότητας της δημόσιας τηλεόρασης, “The Open Mind”, αφιέρωσε μια ειδική έκδοση σε αυτό που ο κεντρικός καλεσμένος, ο ιστορικός Arthur Schlesinger Jr., ονόμασε “αυτοκρατορική προεδρία”. Η τηλεοπτική συζήτηση έλαβε χώρα σε μια κρίσιμη συγκυρία: οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου από την κρίση του ΟΠΕΚ προκαλούσαν χάος στην παγκόσμια οικονομία, το σκάνδαλο Watergate βρισκόταν στο απόγειό του στην Ουάσινγκτον, και ο Richard Nixon φαινόταν όλο και περισσότερο σαν τον Richard II στο Οβάλ Γραφείο, προσπαθώντας να πετύχει αυτό που ο Schlesinger αποκάλεσε “απόδραση από την λογοδοσία”.
Σήμερα, η αίσθηση είναι πως βρισκόμαστε παγιδευμένοι σε ένα deja vu. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ξαναεκτοξευτεί, το σκάνδαλο Epstein αντηχεί, και ένας νέος αυτοκρατορικός πρόεδρος βρίσκεται στον Λευκό Οίκο, επιδεικνύοντας απόλυτη περιφρόνηση για τους κανόνες λογοδοσίας, από την αρπαγή εθνικών ηγετών και την έναρξη πολέμων χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, έως την απειλή του ίδιου του κράτους δικαίου.
Η επιστροφή της αυτοκρατορικής προεδρίας αποτελεί πρόκληση και ευκαιρία για την εκπομπή “The Open Mind”. Καθώς πλησιάζει τα 70α γενέθλιά της, στέκεται ως η απόλυτη αντίθεση στον Donald Trump και την επανάσταση Maga. Η εκπομπή μπορεί να θεωρηθεί ως μια μέση-μαγική αναπαράσταση της φράσης της Michelle Obama: “Όταν εκείνοι γίνονται χαμηλοί, εμείς γινόμαστε υψηλοί”. Ενώ ο Trump επικοινωνεί μέσω αλλοπρόσαλλων αναρτήσεων με κεφαλαία στο Truth Social, το “The Open Mind” επιδίδεται σε χαμηλόφωνες συζητήσεις και σε βάθος πολιτικές συζητήσεις.
Ενώ ο Trump εξαπολύει διώξεις μέσω του υπουργείου Δικαιοσύνης εναντίον πολιτικών του αντιπάλων, χαιρόμενος ακόμα και για τον θάνατο του πρώην διευθυντή του FBI, Robert Mueller, το “The Open Mind” προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα και να αναβιώσει την υπολειπόμενη συναίνεση και τον αμοιβαίο σεβασμό. Είναι τόσο ήρεμη όσο ο Trump είναι οξύθυμος, και τόσο στοχαστική όσο ο πρόεδρος είναι παρορμητικός.
Αν αυτό ακούγεται παλιομοδίτικο, είναι επειδή είναι. Το “The Open Mind” προσφέρει τη συνταγή του χωρίς σαρκασμό, στοχαστικού λόγου εδώ και επτά δεκαετίες, με ελάχιστη αλλαγή στη φόρμουλα. Εάν η μακροβιότητα είναι μέτρηση επιτυχίας, τότε έχει λειτουργήσει. Είναι η μακροβιότερη σειρά στην ιστορία της αμερικανικής δημόσιας media, προηγούμενη ακόμη και από την Public Broadcasting Service (PBS) και τον ραδιοφωνικό της αντίστοιχο, το NPR.
Σήμερα, το “The Open Mind” είναι η εκπομπή με τη μεγαλύτερη διάρκεια στην ιστορία της αμερικανικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, προϋπάρχοντας ακόμη και της Public Broadcasting Service (PBS) και του ραδιοφωνικού της αντίστοιχου, του NPR. Μόνο πέντε υπάρχουσες τηλεοπτικές ειδησεογραφικές εκπομπές μπορούν να υπερηφανεύονται για μεγαλύτερη διάρκεια: το Today στο NBC, το Meet the Press του ίδιου δικτύου, το Face the Nation του CBS News, και οι βραδινές ειδησεογραφικές εκπομπές των CBS και ABC.
Στο ταχέως κινούμενο και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον των media, αυτή η αντοχή είναι αξιοσημείωτη. Πώς το έχει καταφέρει; Πώς η σύντηξη του “low-snark and high substance” (χαμηλού σαρκασμού και υψηλής ουσίας), όπως το έχει αποκαλέσει η αρθρογράφος Margaret Sullivan, έχει επιβιώσει για τόσο καιρό, ακόμη και όταν ο κόσμος γύρω της έχει διασπαστεί σε τόσα βίντεο TikTok των 30 δευτερολέπτων;
Ο Alexander Heffner, σημερινός οικοδεσπότης της εκπομπής και ο δεύτερος μόλις στην 70χρονη ιστορία της, εξηγεί ότι είναι ένας συνδυασμός. Η αρχική αποστολή παραμένει, ίσως ακόμη πιο ισχυρή σήμερα. Επιπλέον, η εκπομπή έχει διορατικότητα. Προσπαθεί να συλλάβει την σημασία των σύγχρονων τάσεων νωρίς, είτε ήταν το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων του Martin Luther King στη δεκαετία του 1950, η ετοιμότητα για πανδημίες πριν από δέκα χρόνια, είτε η άνοδος του λαϊκισμού σήμερα.
Η αποστολή αυτή καθορίστηκε από τον ιδρυτή και πρώτο οικοδεσπότη, Richard Heffner, παππού του Alexander. Διηύθυνε την εκπομπή για σχεδόν έξι δεκαετίες, έως τον θάνατό του το 2013, οπότε και η εκπομπή πέρασε στον εγγονό του. Ο Heffner ο πρεσβύτερος έθεσε τη φιλοδοξία της εκπομπής την 7η Μαΐου 1956, με μια συζήτηση για τις εξουσίες και τα προβλήματα της προεδρίας.
Γεννημένο στην αυγή της τηλεόρασης, το “The Open Mind” έχει να επιδείξει αρκετές κορυφαίες στιγμές του νεογέννητου μέσου. Φιλοξένησε την πρώτη τηλεοπτική συνέντευξη του Martin Luther King τον Φεβρουάριο του 1957, ενώ ο πάστορας από την Montgomery της Αλαμπάμα, ηγέτης του μποϊκοτάζ των λεωφορείων, άρχιζε να αναδεικνύεται σε εθνικό επίπεδο. Άλλες πρωτοποριακές μεταδόσεις περιλαμβάνουν τον Malcolm X το 1963, τη Gloria Steinem για τον φεμινισμό το 1983, και τον George Soros να περιγράφει τις χαρές του να είσαι δισεκατομμυριούχος που μοιράζει τα χρήματά του το 1997.
Μετά την ανάληψη από τον νεότερο Alexander Heffner, η παράδοση συνεχίστηκε, με συζητήσεις με τον Bernie Sanders για την ανισότητα τον μήνα πριν ανακοινώσει την πρώτη του προεδρική υποψηφιότητα το 2015, και τον John Fetterman να συζητά για τον λαϊκισμό της “rust-belt” περιοχής, ενώ ήταν ακόμη δήμαρχος του Braddock (με πληθυσμό 1.700 κατοίκους) το 2017.
Ο Richard Heffner όρισε το όραμα της εκπομπής με οκτώ προσεκτικά επιλεγμένες λέξεις, που κοσμούν ακόμη την ιστοσελίδα της: “Μια στοχαστική εκδρομή στον κόσμο των ιδεών”. “Αυτό δοκιμάζουμε όλο αυτά τα χρόνια”, λέει ο νεότερος Heffner. “Πιστεύω ότι η ιδρυτική εντολή εξακολουθεί να ισχύει: να είμαστε ανοιχτόμυαλοι, να παρέχουμε μια πλατφόρμα για πειραματισμό σχετικά με τις εξελισσόμενες ηθικές μας αξίες, να είμαστε δεκτικοί στην ιδέα ότι είμαστε μεταβλητοί.”
Η δημόσια ραδιοτηλεόραση έχει πληγεί ιδιαίτερα από την επίθεση του Trump στον Τύπο, τον οποίο δαιμονοποιεί ως “εχθρό του λαού”, καθώς ιστορικά εξαρτιόταν εν μέρει από ομοσπονδιακή χρηματοδότηση. Τον Ιούλιο, ο Trump ουσιαστικά τερμάτισε την κρατική υποστήριξη για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, περικόπτοντας πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια από την Corporation for Public Broadcasting (CPB), η οποία ψήφισε την αυτοδιάλυσή της νωρίτερα φέτος.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Heffner, η επίθεση του Trump στην CPB ήταν μια καλυμμένη προσπάθεια να καταστραφεί η δημόσια ραδιοτηλεόραση. Ως προς αυτό, είναι πεπεισμένος ότι ο πρόεδρος έχει αποτύχει. “Η ιδέα ότι αν σκοτώσεις την CPB, μπορείς να σκοτώσεις την PBS, έχει αποδειχθεί ψευδής. Η PBS ακμάζει, με ακμάζον κοινό, και όπου ο Trump έχει αφήσει ένα κενό χρηματοδότησης, ιδιωτικά και φιλανθρωπικά ιδρύματα παρεμβαίνουν.”
Σε αυτόν τον νέο κόσμο, υποστηρίζει ο Heffner, οι ανεξάρτητοι παραγωγοί είναι ακόμη πιο σημαντικοί για να αποτρέψουν την επίθεση του Trump και να αντισταθούν στην υποταγή που έχει επιδείξει κάποια εμπορικά ελεγχόμενα δίκτυα, όπως το CBS. Το “The Open Mind” δεν έχει λάβει ποτέ ομοσπονδιακή χρηματοδότηση, βασιζόμενο στην υποστήριξη ιδρυμάτων και ατόμων που δεσμεύονται στην εξερεύνηση της δημόσιας πολιτικής ως μέσο ενίσχυσης της δημοκρατίας. “Οι άνθρωποι εξακολουθούν να αναζητούν την ακεραιότητα των ειδήσεων που δεν βασίζονται στο κέρδος των μετόχων, και γι’ αυτό θα συνεχίσει να υπάρχει δίψα για αυτό που κάνουμε”, λέει. “Οι περισσότεροι εταιρικοί παίκτες των media βρίσκονται υπό συνεχή πίεση να ικανοποιήσουν τους μετόχους τους, πράγμα που σημαίνει συγχωνεύσεις και εξαγορές που πρέπει να εγκριθούν από ομοσπονδιακούς ρυθμιστές.”
Αυτό με τη σειρά του δίνει στον Trump μοχλό πίεσης. Στην τελευταία απειλή, ο πρόεδρος της Federal Communications Commission (FCC), ο πιστός του Trump, Brendan Carr, έχει προειδοποιήσει τους εμπορικούς ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς ότι θα μπορούσαν να χάσουν τις άδειες φάσματός τους, εκτός εάν υποκύψουν στην κάλυψη του πολέμου στο Ιράν.
Για να σηματοδοτήσει τα 70α γενέθλια, ο Heffner ετοιμάζει μια σειρά επεισοδίων που θα ξεκινήσει τον Μάιο, με τίτλο “Mayors of the World”. Σε κάθε επεισόδιο, περνά χρόνο με έναν τοπικό εκλεγμένο ηγέτη που διερευνά νέους τρόπους αύξησης της συμμετοχής των πολιτών και βελτίωσης της ζωής των ανθρώπων.
Με την παρουσίαση εναλλακτικών αντιλήψεων για τη δημόσια ζωή και μονοπατιών για την αναζωογόνηση των δημοκρατικών αξιών, η σειρά αντικρούει εμμέσως τον μεγαλομανή ναρκισσισμό του Trump και την απόρριψη της παραδοσιακής αμερικανικής διπλωματίας και διαλόγου. “Όταν ο Trump επανεξελέγη σε ένα ακόμη πιο έντονα ανταγωνιστικό και διχαστικό κλίμα, άρχισα να αναζητώ ηγέτες που προσπαθούν να διατηρήσουν και να αναζωογονήσουν τη δημοκρατία. Αυτό φαίνεται όλο και πιο σχετικό, καθώς οι ΗΠΑ μοιάζουν όλο και περισσότερο με παρία του κόσμου”, λέει ο Heffner.
Παρουσιάζει δημάρχους από την Αθήνα, την πατρίδα της δημοκρατίας, την Κολωνία της Γερμανίας, το Σαντιάγο της Χιλής, και το Τορόντο, μεταξύ άλλων πόλεων. Ελπίζει ότι η σειρά θα λειτουργήσει ως πηγή έμπνευσης και ως αντίδοτο σε αυτό που θεωρεί ως μια ιδιαίτερη αμερικανική αδυναμία. “Υπάρχει ακόμη τεράστια εφησυχασμός στην Αμερική”, λέει. “Εφησυχασμός σχετικά με την αιχμαλωσία των μέσων ενημέρωσης, σχετικά με την απαγωγή του Maduro και την έναρξη του πολέμου με το Ιράν χωρίς την εξουσιοδότηση του Κογκρέσου.”
Το “The Open Mind” είναι αφιερωμένο στον σεβαστό διάλογο σε έναν κακοφωνικό κόσμο. Όμως, ο οικοδεσπότης του ξέρει πώς να “χτυπήσει”. “Δεν είναι τα μέσα ενημέρωσης ο πραγματικός εχθρός του λαού. Είναι η εφησυχασμός.”
