Η πολεμοχαρής πατριωτική διάθεση στο τελευταίο έργο της “Ενριάδας” του Σαίξπηρ, καθιστά τον “Ερρίκο Ε'” ένα ιδανικό δράμα για τη σημερινή εποχή, καθώς αποτυπώνει την επαναλαμβανόμενη ιστορία πολέμου, εισβολής και κατάκτησης στο όνομα του εθνικισμού. Παράλληλα, η παράσταση, αν και παραδοσιακά τοποθετημένη σε εποχή, διακρίνεται από ευρηματική σκηνοθεσία και δυναμικές ερμηνείες.
Η σκηνοθέτις Tamara Harvey επιλέγει να ξεκινήσει με ένα flashback από τον “Ερρίκο Δ’, Μέρος 2”, όπου ένας αδύναμος Ερρίκος Δ’ παραδίδει την εξουσία σε έναν γιο που διψά για το στέμμα, σηματοδοτώντας τη φιλοδοξία που τώρα διακατέχει τον νεότερο Ερρίκο. Ο Alfred Enoch αποδίδει με αβίαστη χάρη έναν νεαρό βασιλιά, με μια αρχική ζωηρή σπιρτάδα που φέρει τα τελευταία απομεινάρια της “άγριας” φύσης του από τις απολαυστικές του μέρες με τον Falstaff. Ο Enoch αξιοποιεί τη συμπάθειά του για να εμψυχώσει το πολεμικό πνεύμα στην περίφημη ομιλία του “once more unto the breach” και στην έκκληση της Ημέρας του Αγίου Χρυσάνθου.
Ο σχεδιασμός της σκηνής από την Lucy Osborne, με μια εντυπωσιακή σκαλωσιά, και οι σκηνές πεδίου μάχης ζωντανεύουν μέσα από την ευρηματική κινησιολογία της Annie-Lunnette Deakin-Foster και τις δυναμικές συνθέσεις του Jamie Salisbury. Πρόκειται για μια καλοπαιγμένη και σταθερή παραγωγή, που αποτυπώνει την πολεμική ρητορική με όλες τις δικαιολογίες της, ωστόσο, δεν επιτυγχάνει να μεταδώσει τα πιο ζωτικά σημεία του έργου με την απαιτούμενη ένταση.
Η παράσταση εγείρει το ερώτημα αν αποτελεί υιοθέτηση του πολέμου του Ερρίκου ή κριτική του. Η ερμηνεία της Harvey ερευνά διακριτικά την εισβολή: η ομάδα που υποδύεται τον στρατό παίζει και τις δύο πλευρές, Αγγλία και Γαλλία, ίσως για να δείξει τον θάνατο ως έναν εξίσου καταστροφικό εξισωτή, και υπαινίσσεται αμυδρά ότι δεν υπάρχει νίκη – όλοι πέφτουν γύρω από τον Ερρίκο ακόμα και ενώ πανηγυρίζει.
Η μεταμόρφωσή του σε πολεμικό βασιλιά συμβαίνει σταδιακά. Μέχρι τη στιγμή που διατάζει τον στρατό του να σφάξει τους Γάλλους αιχμαλώτους, η αγριότητά του έχει επιβεβαιωθεί. Παρόλα αυτά, ο Enoch δεν φαίνεται ποτέ λιγότερο από ευχάριστος. Είναι καλόψυχος όταν ο Dauphin (Michael Elcock), που τον χλευάζει για την ανωριμότητά του στην αρχή, στέλνει μπάλες του τένις, και δείχνει γλύκα ακόμα και όταν παρακαλεί την κόρη του ηττημένου Γάλλου βασιλιά, Katharine (Natalie Kimmerling), να τον φιλήσει στο τέλος. Η παραγωγή προσθέτει μια άβολη κωμωδία στο επιθετικό του “φλερτ”, αλλά η στιγμή παραμένει δυσάρεστη.
Υπάρχει μια “ήπια” δύναμη στη γλώσσα του πολέμου που χρησιμοποιεί, και η φιλοδοξία που τον οδηγεί να εισβάλει στον γείτονά του φαίνεται όντως μια ηθικά δικαιολογημένη και έντιμη προσπάθεια – με τον Enoch, φρέσκο και ειλικρινή, να παρουσιάζεται πειστικά ως “Χριστιανός βασιλιάς” και όχι ως τύραννος.
Οι στιγμές στο έργο όπου ο εθνικισμός του Ερρίκου υπονομεύεται, κυρίως μέσω των κωμικών χαρακτήρων της Hostess (Catrin Aaron) και της ομάδας της, δεν διαθέτουν αρκετό σατιρικό “νύχι” για να αποτελέσουν μια πλήρη κριτική, παρόλο που η σωματική κωμωδία και η χρονική ακρίβεια του Pistol (Paul Hunter) αποτελούν ένα highlight. Αποτελεί μια αστεία απεικόνιση μη-ηρωικής αρρενωπότητας με γιλέκο και καλσόν.
Η νίκη στο Agincourt, ακολουθούμενη από την ενότητα μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας, αντηχεί με έναν τελικό τόνο ανησυχίας που προμηνύει τη συνεχιζόμενη σύγκρουση του Εκατονταετούς Πολέμου. Όλος αυτός ο θάνατος και η καταστροφή, και για ποιο λόγο; Αυτό το ερώτημα τίθεται πολύ διστακτικά σε όλη την παραγωγή. Το δράμα στέκεται κυρίως ως ιστορικό έργο, παρά αντί να διαπερνά τον χρόνο για να μιλήσει για πολέμους που διεξήχθησαν έκτοτε στο όνομα της ηθικής ορθότητας, από την εκστρατεία του Πούτιν στην Ουκρανία έως εκείνη του Τραμπ στη Μέση Ανατολή. Τελικά, μοιάζει με μια πιστή εορταστική εκδήλωση του εθνικισμού του Ερρίκου, με μερικές “εκτός νότας” πινελιές. Είναι άραγε μια χαμένη ευκαιρία;
Royal Shakespeare Theatre, Stratford-Upon-Avon , μέχρι 25 Απριλίου.
