Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς θα ήταν να βρεθείτε μέσα στον “Κήπο των επίγειων απολαύσεων” του Ιερώνυμου Μπος; Σε αυτό το ψυχεδελικό τρίπτυχο, γεμάτο φανταστικά πλάσματα και σουρεαλιστικές μορφές, βρεθήκαμε πρόσφατα με το νήπιο παιδί μου, στο Frameless, έναν χώρο ψηφιακής τέχνης κοντά στο Marble Arch στο Λονδίνο. Εδώ, τα έργα τέχνης προβάλλονται σε όλες τις επιφάνειες γύρω μας, από τους τοίχους μέχρι το πάτωμα και το ταβάνι, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη εμπειρία που αυτοαποκαλείται “ο χώρος όπου η τέχνη απελευθερώνεται”.
Ως λάτρης της παραδοσιακής ζωγραφικής, η ψηφιακή τέχνη δεν ήταν ποτέ η πρώτη μου προτίμηση. Προτιμώ τη στατικότητα του καμβά, εκεί όπου μπορώ να συγκεντρωθώ χωρίς να βλέπω το έργο να αποδομείται και να διαλύεται. Ωστόσο, η επίσκεψη στο Frameless ήταν μια ενδιαφέρουσα δοκιμασία. Καθώς περιηγούμασταν στις τέσσερις υπόγειες γκαλερί, είδαμε τα έργα του Σαλβαδόρ Νταλί να ζωντανεύουν και τις τελείες του Σερά να συνθέτουν το “Ένα κυριακάτικο απόγευμα στο νησί της Γκραντ Ζατ”.
Ο διευθυντής δημιουργικού, Ryan Atwood, ελπίζει πως αυτό το εγχείρημα θα αποτελέσει μια γέφυρα για τα παιδιά ώστε να αγαπήσουν την τέχνη. Πράγματι, βλέποντας τα παιδιά να ξαπλώνουν στο πάτωμα και να αλληλεπιδρούν με τα χρώματα, καταλαβαίνεις τη δύναμη της εμπειρίας. Για τον γιο μου, η εμπειρία ήταν ανάμεικτη: ενθουσιάστηκε με τις κινήσεις, αλλά ένιωσε μια δυσφορία με τις έντονες προβολές στο πάτωμα, γεγονός που με ώθησε να σκεφτώ το ζήτημα του χρόνου μπροστά στις οθόνες.
Με τη συζήτηση για την έκθεση των παιδιών κάτω των πέντε ετών στις οθόνες να φουντώνει –συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων οδηγιών της κυβέρνησης– αναρωτιέται κανείς: είναι η ψηφιακή τέχνη μια νέα μορφή παιδείας ή απλώς μια ακόμα οθόνη; Η καθηγήτρια Dylan Yamada-Rice υποστηρίζει ότι το κλειδί βρίσκεται στο περιεχόμενο. «Θέλουμε τα παιδιά να εκτίθενται στην τέχνη ως πολιτιστική πρακτική, ειδικά όταν αυτή αφαιρείται από τα σχολικά προγράμματα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παρά τη γοητεία της τεχνολογίας, παραμένει το ερώτημα αν η ψηφιακή αναπαράσταση μπορεί να αντικαταστήσει τη ζωντανή επαφή με το πρωτότυπο έργο. Αν και το Frameless προσφέρει μια μοναδική οπτική, προσωπικά προτιμώ την αμεσότητα της πραγματικής τέχνης, χωρίς τις ψηφιακές παρεμβολές που ενίοτε μοιάζουν περισσότερο με βιντεοπαιχνίδι παρά με αριστούργημα.
