Η παράσταση “All Is But Fantasy” από τη Royal Shakespeare Company (RSC) δεν είναι απλώς μια νέα προσέγγιση στα έργα του Σαίξπηρ, αλλά μια κριτική και διεισδυτική ματιά σε αυτά. Η Whitney White, ως συγγραφέας, συνθέτης και ερμηνεύτρια, συνδυάζει την αγάπη της για τα θεατρικά κείμενα και τη μουσικότητά τους με την επιθυμία να θέσει καίρια ερωτήματα. Ποιοι έχουν χώρο σε αυτά τα έργα; Ποιοι μπορούν να τα ερμηνεύσουν; Και γιατί τα σκοτεινά στοιχεία τους εξακολουθούν να μας αγγίζουν;
Για να αντιμετωπίσει αυτές τις ιδέες, η White παίρνει υπό την σκέπη της τέσσερις εμβληματικούς χαρακτήρες του Σαίξπηρ: τη Λαίδη Μάκβεθ, την Εμιλία από τον “Οθέλλο”, την Ιουλιέτα και τον Ριχάρδο Γ’. Ως μαύρη γυναίκα, αναρωτιέται ποια μέρη του κανόνα είναι προσβάσιμα σε εκείνη, δοκιμάζοντας αρχικά γυναικείους ρόλους πριν διεκδικήσει έναν ανδρικό. Συνοδεύεται από ένα υπέροχο, ευέλικτο χορό μαγισσών (Renée Lamb, Georgina Onuorah και Timmika Ramsay), έναν λευκό άνδρα ερμηνευτή (Daniel Krikler) που αντιπροσωπεύει το “εκείνος” προς το “εκείνη” της, και μια λευκή γυναίκα αντίπαλο (Juliette Crosbie) που συμβολίζει τους ηθοποιούς που θα είναι πάντα οι “Ιουλιέτες”.
Η παράσταση χρειάζεται λίγο χρόνο για να βρει τον ρυθμό της. Η White ξεκινά ενσαρκώνοντας τη Λαίδη Μάκβεθ, έναν ρόλο που προσφέρει αυτοπεποίθηση. Επαναπροσδιορίζει τον χαρακτήρα ως μια γυναίκα που επιδιώκει τον μοναδικό της δρόμο προς την εξουσία, για να ανακαλύψει ότι η εξουσία από μόνη της δεν αρκεί. Ωστόσο, στο δεύτερο μέρος, στην Εμιλία, η δημιουργία της White αποκτά αληθινά δόντια. Εδώ, η γυναικεία αλληλεγγύη και η λευκή συμμαχία αποδομούνται, και καλούμαστε να εξετάσουμε το κόστος της αναπαραγωγής βίας κατά των γυναικών στη σκηνή.
Στην Ιουλιέτα, η White αναλαμβάνει απρόθυμα έναν ρόλο που ποτέ δεν ένιωθε δικό της, ενώ ταυτόχρονα αμφισβητεί την εκδοχή της νιότης, της αθωότητας και της άτυχης αγάπης που ο “Ρωμαίος και η Ιουλιέτα” έχει κληροδοτήσει στον σύγχρονο πολιτισμό. Και τέλος, κουρασμένη από όλες αυτές τις γυναίκες που υποφέρουν και πεθαίνουν, η White αποφασίζει να ερμηνεύσει έναν από τους πιο κακόβουλους άνδρες του Σαίξπηρ: τον Ριχάρδο Γ’. Όμως, η υιοθέτηση της ανδρικής ταυτότητας είναι πραγματικά λύση;
Οι αυτοσχεδιασμοί πάνω σε αυτά τα κείμενα μερικές φορές απειλούν να γίνουν επαναλαμβανόμενοι, εστιάζοντας γύρω από παρόμοιες ερωτήσεις. Όμως, είναι μια παράσταση που αυτο-αμφισβητείται, με τις παρεμβολές των άλλων ερμηνευτών να προσθέτουν πολυπλοκότητα. Και μετά είναι η μουσική, που προσδίδει υφή και πάθος σε αυτό που θα μπορούσε να είναι μια ξηρή πνευματική άσκηση. Κάθε χαρακτήρας ή έργο έχει τη μουσική του υπογραφή – ροκ για τη Λαίδη Μάκβεθ, μπλουζ για την Εμιλία – με ρεφρέν και ηχώ σε όλη τη διάρκεια των τεσσάρων μερών, όλα υπέροχα εκτελεσμένα από το σύνολο και την επί σκηνής ορχήστρα.
Η πιο συναρπαστική παρέμβαση της White είναι να ανατρέψει την ιδέα της “διαχρονικότητας”. Έχουμε συνηθίσει να ακούμε ότι το έργο του Σαίξπηρ υπερβαίνει την εποχή του, αλλά τι λέει αυτό για τη δική μας εποχή; Ή γιατί – όπως το θέτει η White – εξακολουθούμε να απολαμβάνουμε ιστορίες για σέξι άντρες που σκοτώνουν σέξι γυναίκες; Όσοι αναζητούν απαντήσεις μπορεί να απογοητευτούν. Όμως, η White αφήνει το κοινό της να αναμετρηθεί με την αμηχανία – ίσως για να την κουβαλήσουμε μαζί μας την επόμενη φορά που θα δούμε ένα από αυτά τα έργα.
The Other Place, Stratford-upon-Avon μέχρι 21 Φεβρουαρίου
