Οι επιλογές casting για τη νέα εκδοχή του “Ανεμοδαρμένα Ύψη” από τη Emerald Fennell έχουν ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Πέρα από την εμφανή “λευκοποίηση” του χαρακτήρα του Heathcliff με την επιλογή του Jacob Elordi, υπάρχει και το γεγονός ότι η 35χρονη Margot Robbie υποδύεται μια γυναίκα 20 χρόνια νεότερη. Επιπλέον, και οι δύο ηθοποιοί είναι Αυστραλοί, όχι Βρετανοί – και σίγουρα όχι από το Yorkshire. Η Fennell έχει υπερασπιστεί τις επιλογές της ως “προσωπική φαντασίωση”. Ωστόσο, εν μέσω των επικρίσεων και των συζητήσεων γύρω από την ταινία και τις αναρίθμητες αποκλίσεις της από το βιβλίο, η απουσία της περιφερειακής αυθεντικότητας κινδυνεύει να μείνει υποβαθμισμένη.
Το “Ανεμοδαρμένα Ύψη”, ένα από τα πιο σεβαστά μυθιστορήματα παγκοσμίως, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το άγριο τοπίο των βάλτων του Yorkshire. Ωστόσο, οι κινηματογραφικές μεταφορές έχουν συστηματικά παραμελήσει την τοπική ταυτότητα των κεντρικών χαρακτήρων. Σε κάθε σημαντική μεταφορά, από την Merle Oberon το 1939 έως την Kaya Scodelario το 2011, καμία Cathy δεν έχει υποδυθεί από γυναίκα του Yorkshire, πόσο μάλλον από ηθοποιό του Bradford, του πολιτιστικού κέντρου του σκηνικού του μυθιστορήματος και της πόλης όπου γράφτηκε.
Η τελευταία εκδοχή της Fennell διαιωνίζει αυτό το μοτίβο, παραγκωνίζοντας ταλέντα από τον βορρά σε μια στιγμή που θα μπορούσε να είναι καθοριστική για την ανάδειξη ταλέντων που υπήρξαν παραγκωνισμένα. Η μοναδική ηθοποιός του Bradford που συμμετέχει στην ταινία, η Jessica Knappett, υποδύεται την κυρία Burton, έναν ρόλο υπηρεσίας.
Οι επιλογές casting όπως της Fennell διατηρούν ένα σύστημα που υποτιμά τις γυναίκες του βορρά. Η επιλογή ηθοποιών για το “Ανεμοδαρμένα Ύψη” χωρίς σεβασμό στην περιφερειακή ιδιαιτερότητα δεν αποτελεί μια ουδέτερη δημιουργική απόφαση. Ενώ η Robbie μπορεί να είναι “τόσο όμορφη, και ενδιαφέρουσα και εκπληκτική”, σύμφωνα με την Fennell, τέτοιες επιλογές που βασίζονται στην αίγλη των σταρ συνιστούν μια απογοητευτική απόρριψη του περιβάλλοντος που διαμόρφωσε την ιδιοσυγκρασία της Cathy. Η Cathy δεν τοποθετείται απλώς σε ένα τοπίο, αλλά διαμορφώνεται συμβιωτικά από αυτό.
Η Amber Barry, ερευνήτρια διδακτορικής διατριβής στη βικτοριανή λογοτεχνία στο King’s College London, αναφέρει: “Οι βάλτοι του Yorkshire φωτίζουν την ιστορία της Cathy και του Heathcliff, ειδικά στο πλαίσιο των διαδηλώσεων της εργατικής τάξης εκείνη την εποχή. Μπορούμε να ονομάσουμε αυτό ‘Ανεμοδαρμένα Ύψη’ αν ένα τόσο κρίσιμο σκηνικό περιορίζεται σε ένα επίπεδο, αχνά γοτθικό φόντο;”
Ως ηθοποιός γεννημένη στο Bradford, έχω βιώσει εμπόδια στις τέχνες από πρώτο χέρι, και πιστεύω ότι επιλογές casting όπως της Fennell διατηρούν ένα σύστημα που υποτιμά τις γυναίκες του βορρά. Φυσικά, η υποκριτική είναι μια μεταμορφωτική τέχνη – οι ηθοποιοί αναμένεται να ενσαρκώσουν ζωές πολύ μακριά από τις δικές τους, συμπεριλαμβανομένης εμού. Όμως, το ζήτημα δεν είναι ότι οι ηθοποιοί δεν πρέπει να υπερβαίνουν την βιωμένη τους εμπειρία. Το ερώτημα είναι πολύ ευρύτερο: όταν μια μεγάλη παραγωγή απεικονίζει ένα διδακτικό μυθιστόρημα βουτηγμένο στο τοπίο, τη διάλεκτο και την πολιτιστική ταυτότητα, γιατί οι άνθρωποι από αυτήν την περιοχή να στερούνται τέτοιες ευκαιρίες που αλλάζουν τη ζωή τους; Δεν είναι θέμα επιλογής μεταξύ A-list ηθοποιών και περιφερειακά αυθεντικών ηθοποιών, αλλά να ρωτήσουμε γιατί τόσο λίγοι ηθοποιοί από το Bradford έχουν φτάσει ποτέ στην ορατότητα που απαιτείται για να θεωρηθούν καν.
Η Jessica Knappett, από το Bradford, η οποία παίζει την κυρία Burton στο νέο “Ανεμοδαρμένα Ύψη”, στην πρεμιέρα του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι δομικές προκαταλήψεις στην εκπαίδευση, την πρόσβαση, τα βιομηχανικά δίκτυα και τις αναθέσεις διατηρούν αυτή την ανισότητα. Για παράδειγμα, έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν το ένα τρίτο των ηθοποιών που προτάθηκαν για βραβείο Bafta έχει ιδιωτική εκπαίδευση. Φυσικά, η δύναμη των σταρ προσελκύει κοινό και χρηματοδότηση, αλλά υπάρχει χώρος για αναδυόμενα περιφερειακά ταλέντα να παρουσιαστούν δίπλα σε καθιερωμένους ηθοποιούς.
Το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο του Bradford εντείνει αυτή την ανισότητα. Η περιοχή κατατάσσεται ως η 12η πιο υποβαθμισμένη στην Αγγλία, τέταρτη σε υποβάθμιση εισοδήματος και πέμπτη σε απασχόληση, με 19,8% των νοικοκυριών σε ενεργειακή φτώχεια, 40% των παιδιών να ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και 12% των κατοίκων ηλικίας εργασίας να στερούνται τυπικών προσόντων. Ρόλοι όπως αυτός της Cathy Earnshaw, που είναι ουσιαστικά συνδεδεμένος με το Yorkshire, θα μπορούσαν να προσφέρουν μια σπάνια απόρριψη της περιθωριοποίησης των ηθοποιών του βορρά, και μια καριερο-καθοριστική στιγμή για ταλέντα από ένα υποεκπροσωπούμενο υπόβαθρο.
Η εστίαση του Hollywood στη δύναμη των σταρ έναντι της γεωγραφικής αυθεντικότητας αντανακλά μια ευρύτερη προκατάληψη της βιομηχανίας, με τις γυναίκες να αποτελούν μόνο περίπου το 30% των ρόλων σε βρετανικές ταινίες, και τις γυναίκες του βορρά να ομαδοποιούνται δυσανάλογα σε στερεοτυπικούς ή κωμικούς ρόλους, αντί για σύνθετους, μεσοαστικούς χαρακτήρες όπως η Cathy. Τα στερεότυπα του βορρά στον κινηματογράφο και την τηλεόραση εμπίπτουν σε ένα στενό φάσμα οικείων τροπών, ενισχύοντας επιπόλαια προκαταλήψεις αντί να επιδιώκουν χροιές.
Ενώ τέτοιες απεικονίσεις μπορεί να φαίνονται αβλαβείς μεμονωμένα, συλλογικά εδραιώνουν ένα μοτίβο στο οποίο οι χαρακτήρες του βορρά, ειδικά οι γυναίκες, κωδικοποιούνται ως εργατικής τάξης, κωμικοί, χαοτικοί ή πνευματικά περιορισμένοι, και σπάνια επιλέγονται ως ρομαντικές ηρωίδες. Μια έκθεση του Channel 4 διαπίστωσε ότι οι προφορές του βορρά είχαν διπλάσιες πιθανότητες να κωδικοποιηθούν ως εργατικής τάξης, και ήταν σημαντικά λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιηθούν σε διαφημίσεις που προωθούν φιλόδοξα προϊόντα, όπως πολυτελή αγαθά.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αναπαράσταση των ανθρώπων της εργατικής τάξης στη διαφήμιση ήταν τόσο χαμηλή όσο και κακή, υπονομεύοντας τον δηλωμένο στόχο της διαφήμισης να προωθεί την φιλοδοξία και ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ κύρους και μη-βόρειων ταυτοτήτων.
Το “Ανεμοδαρμένα Ύψη” δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα, αλλά αντιπροσωπεύει ένα ακόμη πλήγμα για τους ανθρώπους που παραμένουν διαρκώς περιορισμένοι από τις προσδοκίες της κοινωνίας. Όταν η Cathy λέει: “Είμαι σίγουρη ότι θα ήμουν ο εαυτός μου αν βρισκόμουν κάποτε ανάμεσα στην ερείκη σε αυτούς τους λόφους”, εκφράζει μια αλήθεια που αντηχεί βαθιά μέσα μου· ότι αυτό το συγκεκριμένο τοπίο έχει διαμορφώσει την αίσθηση του εαυτού μου, όπως έχει κάνει για πολλούς άλλους, και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η συνεχιζόμενη υποεκπροσώπηση μοιάζει τόσο βαθιά εξοστρακιστική.
