Η πορεία προς ένα Όσκαρ, παραδοσιακά, ευνοεί τους ρόλους που είναι είτε συμπαθείς είτε “αγαπητά μισητοί”. Παρόλο που υπάρχουν εξαιρέσεις, η ιστορία των τεσσάρων κατηγοριών ερμηνείας είναι γεμάτη από συναρπαστικά “κακές” συμπεριφορές, όπως αυτές των Anthony Hopkins (The Silence of the Lambs) και Louise Fletcher (One Flew Over the Cuckoo’s Nest), αλλά και από εκφράσεις απόλυτης χαράς σε συνδυασμό ηθοποιού και αγαπητού χαρακτήρα, όπως στις περιπτώσεις των Diane Keaton (Annie Hall) και Tom Hanks (Forrest Gump).
Φέτος, η λίστα των υποψηφίων ηθοποιών για τα Όσκαρ παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη διαφοροποίηση. Ενώ υπάρχουν χαρακτήρες που προσφέρουν “rooting interests” – όπως οι γκάνγκστερ του Michael B. Jordan στο “Sinners” ή ο ακτιβιστής του Benicio del Toro στο “One Battle After Another”, που αποπνέουν μια ευχάριστη αύρα – υπάρχει επίσης μια έντονη τάση για χαρακτήρες που απομακρύνονται από τα συνηθισμένα πρότυπα της εύκολης συμπάθειας.
Η σημασία της “συμπάθειας” σε μια καμπάνια για Όσκαρ είναι ανάλογη με αυτή σε μια πολιτική εκστρατεία. Οι ηθοποιοί, ουσιαστικά, διεκδικούν βραβείο τόσο για τους εαυτούς τους όσο και για τους χαρακτήρες που ενσαρκώνουν. Αυτός είναι και ο λόγος που η “συμπάθεια” αποτελεί έναν “μυστικό επιταχυντή” στη διαχρονική τάση τα βραβεία να απονέμονται σε ηθοποιούς που υποδύονται πραγματικά πρόσωπα. Δεν πρόκειται μόνο για τη φυσική μεταμόρφωση ή την αψεγάδιαστη μίμηση, καθώς πολλές βιογραφικές ερμηνείες δεν είναι ακριβείς όταν τις συγκρίνουμε με το πρωτότυπο. Πρόκειται για την επιπλέον “έλξη” που προσφέρει η ενσάρκωση μορφών όπως ο Freddie Mercury, ο Winston Churchill, ο Stephen Hawking, ο Abraham Lincoln, η Judy Garland – πρόσωπα που οι ψηφοφόροι της Ακαδημίας πιθανότατα ήδη συμπαθούν ή θαυμάζουν. Ακόμα και η “ταλαιπωρία” μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός ευκολότερου αισθήματος ενσυναίσθησης.
Σε πολλά θέματα, οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη ελευθερία. Οι δύο πιο πρόσφατοι νικητές, ο Adrien Brody για το “The Brutalist” και ο Cillian Murphy για το “Oppenheimer”, υποδύονται χαρακτήρες που διαπράττουν πολλά λάθη και δεν είναι απαραίτητα ηρωικοί ή “χαδιάρικοι”. Ωστόσο, τελικά είναι περισσότερο συμπαθείς παρά όχι, καθώς τους παρασύρει η ροή της ιστορίας. Στην κατηγορία καλύτερης ηθοποιού, η πρόσφατη ιστορία ευνοεί κυρίως πραγματικά πρόσωπα (Meryl Streep στο “The Iron Lady”, Jessica Chastain στο “The Eyes of Tammy Faye”, Renée Zellweger στο “Judy”), νεαρές πρωταγωνίστριες (Jennifer Lawrence, Brie Larson, Mikey Madison, Emma Stone – δύο φορές!), “αουτσάιντερ” (Michelle Yeoh στο “Everything Everywhere All At Once”) και την Frances McDormand, η οποία στις δύο πιο πρόσφατες νίκες της μετατρέπει δυνητικά “δύσκολους” χαρακτήρες σε εξαιρετικά συμπαθείς – αυτό είναι το σήμα κατατεθέν της.
Φέτος, η Emma Stone λαμβάνει υποψηφιότητα για το “Bugonia”, όπου υποδύεται μια ψυχρή CEO που προσπαθεί να ξεφύγει από απαγωγή από έναν φανατικό. Η γενική της δυσκολία προκαλεί ένα βασικό επίπεδο συμπάθειας, το οποίο όμως η ταινία υπονομεύει, καλώντας ταυτόχρονα τα σατιρικά της ένστικτα ως ανυπόφορη “corporate girlboss”, και στον επίλογο, όπου, χωρίς να αποκαλύψουμε λεπτομέρειες, δεν είναι καθόλου εντυπωσιακή. Η Rose Byrne στο “If I Had Legs I’d Kick You”, μια ταινία που επικεντρώνεται στις πληγές της μητρότητας, παρουσιάζει έναν χαρακτήρα που θα έπρεπε κανονικά να προκαλεί συμπάθεια (ως φροντιστής ενός άρρωστου παιδιού), αλλά η ηρωίδα φαίνεται πάντα να κάνει τις λανθασμένες επιλογές.
Η ταινία της Mary Bronstein έχει ένα πνευματικό “αδελφό” στην κατηγορία του καλύτερου ηθοποιού, όπου ο Marty Supreme (συν-γραμμένο από τον σύζυγο της Bronstein) βάζει τον νεαρό ήρωά του σε ένα παρόμοιο γαϊτανάκι κακοτυχίας και αυτοκαταστροφικών επιλογών. Ο Timothée Chalamet φαίνεται πιο κοντά από ποτέ στο να κερδίσει το πολυπόθητο Όσκαρ καλύτερου ηθοποιού, προκαλώντας παράλληλα συζητήσεις για το αν ο χαρακτήρας του είναι υπερβολικά “τοξικός” για να τον αντέξει κανείς. Τον συνοδεύει ο εξίσου “πιεστικός” (αν και πιο ευφυής) Lorenz Hart (Ethan Hawke) στο “Blue Moon”, ένα βιογραφικό έργο ενός καλλιτέχνη που φαίνεται να απολαμβάνει να μην εξυμνεί το θέμα του με την ίδια θέρμη που συνηθίζεται σε σχεδόν όλες τις άλλες υποψήφιες για Όσκαρ ταινίες. Στις υποστηρικτικές κατηγορίες, ο Stellan Skarsgård ενσαρκώνει έναν τόσο ψυχρό, εγωιστή πατέρα στο “Sentimental Value” που, ακόμα και μετά τη συμφιλίωση με τα ενήλικα παιδιά του, δεν φαίνεται να έχει αλλάξει σημαντικά. Η δε ατσάλινη γοητεία της Teyana Taylor είναι σκόπιμα περίπλοκη στο “One Battle After Another”, καθώς ο επαναστατικός της χαρακτήρας προδίδει τους συντρόφους της – και αφήνει το βρέφος της. Ακόμα και η παραδοσιακή κακία της Amy Madigan στο “Weapons” δεν εκφράζεται ως χαρισματικό κακό, όπως του Hannibal Lecter· η μάγισσα θεία της Gladys είναι απόλυτα αποκρουστική.
Και πάλι, δεν είναι όλοι τόσο δύσκολοι· φέτος υπάρχει η Kate Hudson από το “Song Sung Blue”, μια σχεδόν ενοχλητικά γλυκιά ερμηνεία (και άλλη μια πραγματική φιγούρα, αν και όχι διάσημη), και ο Delroy Lindo, του οποίου ο αλκοολισμός του χαρακτήρα στο “Sinners” είναι συγκινητικός παρά αποτρεπτικός. Η Jessie Buckley θεωρείται πολύ πιθανή νικήτρια για την καλύτερη ηθοποιό για τον ρόλο της Agnes Shakespeare – αν και ακόμα και η οδύνη της για τον θάνατο ενός παιδιού είναι λίγο πιο “αγκαθένια” από το συνηθισμένο. Παρόλα αυτά, η σκιά της “συμπάθειας” (και η “μισο-αγαπητή κακία”, που είναι ουσιαστικά μια διαφορετική μορφή συμπάθειας) δεν δεσπόζει τόσο πολύ στο φετινό σύνολο των υποψηφίων ηθοποιών.
Αυτό υποδεικνύει μια γενικότερη κόπωση είτε από την ανοιχτή κακία είτε από την ατόφια ηρωικότητα; Αν και οι “δύσκολοι” και “ανεπιτήδευτα συμπαθείς” χαρακτήρες μπορεί να αντικατοπτρίζουν μια επιθυμία για ρεαλιστική πολυπλοκότητα, δεν είναι σαν ο πραγματικός κόσμος να φημίζεται για την έλλειψη εμφανών κακών στην πρόσφατη ιστορία. (Αυτό πιθανώς εξηγεί την παρουσία του Sean Penn ως Steven Lockjaw στο “One Battle After Another”· από τη μία, είναι ένας καρτουνίστικος κακός, αλλά από την άλλη, είναι τόσο πιστευτός;) Δεδομένου του πώς το γενικό κοινό φαίνεται να μην εντυπωσιάζεται πλέον τόσο από συγκεκριμένους αστέρες, θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως μια μακροχρόνια, καθυστερημένη αποσύνδεση της αναγνωρισιμότητας και της συμπάθειας που “κολακεύει” τον ηθοποιό. Δύο από τους πιο διάσημους και συχνά αναγνωρισμένους υποψηφίους της χρονιάς είναι η Stone και ο Leonardo DiCaprio, οι οποίοι επιλέχθηκαν για ερμηνείες που υπονομεύουν ενεργά τη λαμπερή τους γοητεία με τρόπους που είναι τόσο κωμικοί όσο και, ειδικά στην περίπτωση του DiCaprio, συγκινητικοί. Σε μια παλαιότερη εκδοχή του Χόλιγουντ, πιθανώς θα πρωταγωνιστούσαν μαζί σε ένα ρομάντζο αγνοώντας την διαφορά ηλικίας. Από την άλλη πλευρά, ο λιγότερο συμπαθής χαρακτήρας μπορεί να εμπνεύσει μια διαφορετική μορφή “high-wire egotism”, επιτρέποντας σε έναν ηθοποιό όπως ο Chalamet να δείξει πόσα μπορεί να κάνει χωρίς να υποκύψει στις παραδόσεις της κινηματογραφικής ηρωικότητας. Πόσο θαρραλέο, να είσαι τόσο ταλαντούχος και όμορφος και να κάνεις τόσο κακά πράγματα στην οθόνη! Οι περισσότερες ερμηνείες για Όσκαρ μπορούν να επαναξιολογηθούν ως κάποιο είδος καριερίστικου υπολογισμού. Ωστόσο, είναι δύσκολο να μην δει κανείς αυτή την τάση ως απελευθερωτική σε κάποιο επίπεδο, αν όχι για άλλο λόγο, τότε επειδή η φετινή ομάδα των υποψηφίων είναι ιδιαίτερα ισχυρή: χωρίς “θεατρικές” μιμήσεις, χωρίς “βραβεία ζωής”, σχεδόν χωρίς ντροπιαστικές στιγμές. Αυτή η παρτίδα των μη συμπαθών χαρακτήρων αποτελείται επίσης από ερμηνείες που, παραδόξως, είναι εύκολο να τις αγαπήσεις.
