“Είναι απίστευτο πόσες πληροφορίες διαθέτουμε για τους ηθοποιούς,” δηλώνει η Kelly Valentine Hendry. “Έχουμε τα αυτιά μας ανοιχτά. Γνωρίζουμε για κακή συμπεριφορά. Γνωρίζουμε για πράγματα που απαιτούν οι ηθοποιοί για να δώσουν μια καλύτερη ερμηνεία…” Οι casting directors, όπως λέει, “παρακολουθούν όλα αυτά, όλη την ώρα, από τις σκιές”.
Μετά την αστραφτερή αίγλη των φετινών Όσκαρ, οι casting directors θα βγουν από τις σκιές στο φως, καθώς θα απονεμηθεί το εναρκτήριο βραβείο casting των Academy Awards. Αυτές οι ήσυχα καθοριστικές, αλλά μέχρι πρότινος σχεδόν αόρατες φιγούρες, είναι ειδικοί στην αναγνώριση και την ανάθεση ταλέντων, και στη διαχείριση των συχνά δύσκολων ιδιοσυγκρασιών ηθοποιών και σκηνοθετών.
Ο Richard E Grant υποστηρίζει εδώ και καιρό το επάγγελμα, στο οποίο δραστηριοποιείται και η κόρη του, Olivia. “Συνήθως είναι στο πλάι πολύ νωρίς στη διαδικασία ανάπτυξης,” μου λέει, “και χρησιμοποιούν τις δεξιότητές τους στην ανάλυση σεναρίου και τις σχέσεις τους με ηθοποιούς και ατζέντηδες για να προσελκύσουν ταλέντα και να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση του έργου. Συχνά εργάζονται για χρόνια με ελάχιστες αμοιβές για να βοηθήσουν στην εκκίνηση των έργων. Πάντα κοιτάζουν μπροστά, ποιος θα είναι το επόμενο μεγάλο πράγμα σε ένα ή δύο χρόνια και έχουν την ικανότητα να δουν την επόμενη γενιά ταλέντων.”
Ήταν η casting director Mary Selway, που απεβίωσε το 2004, η οποία επέλεξε τον Grant για το *Withnail & I*, επιμένοντας ο σκηνοθέτης Bruce Robinson να τον κάνει οντισιόν για την ταινία του 1987, αφού τον εντόπισε σε μια αυτοσχεδιαστική ταινία του BBC. “Η πίστη της σε μένα άλλαξε την καριέρα μου,” λέει. Εν τω μεταξύ, η Celestia Fox “εργάστηκε ακούραστα στην αυτοβιογραφική μου ταινία *Wah-Wah* για μια μικρή αμοιβή για πέντε χρόνια, χωρίς ποτέ να χάσει την πίστη της και ενθαρρύνοντάς με συνεχώς.” Ήταν εκείνη που ανέθεσε τον ρόλο στον τότε 14χρονο Nicholas Hoult. “Είμαι υπόχρεος σε εκείνη,” προσθέτει ο Grant. Το ίδιο, κατά πάσα πιθανότητα, και ο Hoult.
Ακόμα και ως έμπειρος σταρ, ο Grant λέει ότι οι casting directors παραμένουν ζωτικής σημασίας για τη συνεχή επιτυχία του. Πριν από μερικά χρόνια, όταν η θρυλική βρετανίδα casting director Nina Gold (η οποία είναι υποψήφια για Όσκαρ το 2026 για το *Hamnet*) τον κάλεσε να διαβάσει “για ένα μη αποκαλυπτόμενο έργο”, ο ρόλος αποδείχθηκε ότι ήταν ένας κακός στην ταινία Star Wars του 2019, *The Rise of Skywalker*.
Η Avy Kaufman, η βετεράνος Αμερικανίδα casting director ταινιών, συμπεριλαμβανομένων των *Brokeback Mountain* και *Life of Pi*, έχασε φέτος μια υποψηφιότητα για Όσκαρ για το *Sentimental Value* – παρόλο που τέσσερα βασικά μέλη του καστ ήταν υποψήφια. “Νιώθω ότι έκανα κάτι σωστό,” λέει. Αλλά αν την ρωτήσεις τι κάνει μια καλή casting director, δυσκολεύεται να το ορίσει. “Δεν εκπαιδεύεσαι για να γίνεις casting director,” λέει. “Είμαι εδώ και πολύ καιρό. Έχω ανέβει τη σκάλα. Έχω δει διαφορετικούς τρόπους και διαφορετικές προσεγγίσεις για να γίνουν ταινίες και τηλεόραση. Είναι εμπιστοσύνη, είναι ένστικτο.”
Το να είσαι πολιτικός είναι βασικό. Ορισμένα στούντιο, λέει, εξετάζουν πρώτα το δημόσιο προφίλ και την επιρροή ενός ηθοποιού, ενώ εκείνη “έρχεται από το δημιουργικό επίπεδο· δεν κοιτάζω μια λίστα με το ποιος τι σημαίνει.” Η λίπανση των καναλιών επικοινωνίας είναι απαραίτητη, “επειδή ξέρω ότι μπορώ να αγωνιστώ για ανθρώπους που μπορεί να μην σημαίνουν αρκετά. Μπορώ να είμαι κι ενοχλητική, αλλά θέλεις το καλύτερο για την παραγωγή.”
Μέρος του αγώνα είναι ότι δεν μπορείς να αποδείξεις εκ των προτέρων αυτό που νιώθεις. “Έκανα μια σειρά για το HBO πέρυσι, και υπήρχε ένας ηθοποιός που αγαπώ εδώ και χρόνια, αλλά ποτέ δεν του δόθηκε η ευκαιρία να είναι ένας από τους πρωταγωνιστές,” λέει. “Έπρεπε να είμαι προσεκτική πώς τον προωθούσα. Πολλοί από την ομάδα δεν το έβλεπαν.” (Τελικά κέρδισε.)
Η Hendry, της οποίας τα έργα περιλαμβάνουν τα *Slumdog Millionaire*, *Fleabag*, *Bridgerton* και τα *Rivals* της Jilly Cooper, και η οποία είναι μέλος της επιτροπής της UK Casting Directors’ Guild, βλέπει τη διαδικασία ως ένα παζλ. “Είναι θέμα διαχείρισης ενός showrunner, ενός σκηνοθέτη, παραγωγών, δικτύου ή στούντιο, και συλλογικού δημιουργικού οράματος.” Μόλις κάνεις casting ενός ατόμου, τότε τίθεται ένας τόνος. “Τι συμβαίνει όταν κάνεις casting στο επόμενο άτομο; Τι κάνει αυτό στον τόνο; Πώς αυτοί οι ηθοποιοί αλληλοσυμπληρώνονται; Τότε βάζεις τον τρίτο, τον τέταρτο, τον πέμπτο, και αρχίζεις να δημιουργείς έναν κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να εισέλθουν για δύο ώρες και μισή.”
Υπάρχουν και άλλες εκτιμήσεις πέρα από το υποκριτικό ταλέντο. “Μερικές φορές συγκεντρώνεις μια ομάδα 50 ατόμων,” συνεχίζει. “Πρέπει να βεβαιωθείς ότι οι προσωπικότητες ταιριάζουν και ότι δεν εισάγεται κάποιος που θα προκαλέσει πρόβλημα. Ψάχνουμε συνεχώς για να προστατεύσουμε τον ερμηνευτή και την παραγωγή.”
Η ποικιλομορφία και η συμπερίληψη είναι άλλα βασικά στοιχεία. Λάβετε υπόψη την αρνητική αντίδραση στο περσινό φαβορί για Όσκαρ *Emilia Pérez*, ένα δράμα που διαδραματίζεται στο Μεξικό και πρωταγωνιστεί σχεδόν αποκλειστικά από μη Μεξικανούς ηθοποιούς (αν και αυτό δεν ήταν το μόνο πρόβλημα). Για να “σκάψει βαθιά στην αυθεντικότητα”, λέει η Hendry, αναζητά ταλέντα σε ξένα κινηματογραφικά φεστιβάλ. “Μας δίνονται υλικό από σειρές από όλο τον κόσμο για να το εξετάσουμε. Πηγαίνουμε σε ένα συγκεκριμένο στην Kilkenny κάθε χρόνο. Πηγαίνουμε σε μικρές παμπ και πίσω δωμάτια και βλέπουμε τις πραγματικά κάπως εξειδικευμένες ταινίες τους από τη Φινλανδία ή τη Σουηδία, τη Ρωσία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, οπουδήποτε εκτός από την Αγγλία. Έχω κάνει casting πολλούς ανθρώπους από αυτή την εμπειρία.”
Η Bafta εισήγαγε ένα βραβείο casting director το 2020· η Ακαδημία ακολουθεί τώρα. Ο Grant επισημαίνει ότι είναι ένα κυρίως γυναικείο επάγγελμα, “που πρέπει διπλωματικά να διαχειρίζεται την υπεροχή των ανδρών σκηνοθετών και παραγωγών, απρόθυμων να αναγνωρίσουν πόσο κρίσιμοι είναι οι casting directors.” Προσθέστε σε αυτό και τη σχετική αορατότητα του αντίκτυπού τους. “Νομίζω ότι όλοι τους αρέσει να σκέφτονται τον εαυτό τους ως casting director και το casting είναι κάτι πολύ εύκολο για τους άλλους να αναλάβουν την πίστωση.”
Η Hendry συμφωνεί. “Όλοι, συμπεριλαμβανομένου του μέσου ανθρώπου, πιστεύουν ότι ξέρουν γι’ αυτό. Δεν μπορώ να πάρω ένα αεροπλάνο και να πάω να βρω ένα φαράγγι στη μέση της Τσεχίας, όπως κάνουν οι location scouts. Ενώ ο καθένας μπορεί να πει: ‘Μου αρέσει ο Josh O’Connor, είναι καλός.’ Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι κατανοούν ακριβώς τις αποχρώσεις του casting, τη σημασία μας και πόσο καλοί πρέπει να είμαστε στη δουλειά μας.”
Όσον αφορά το αν αυτές οι περιπλοκές θα εκτιμηθούν από τους ψηφοφόρους των Όσκαρ, η Hendry είναι σκεπτική: “Το casting είναι πολύ δύσκολο να κριθεί. Νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι απλώς ψηφίζουν για μια ταινία που τους άρεσε πολύ.”
Το χειρότερο μέρος της δουλειάς, συμφωνούν όλοι, είναι οι οικονομικές διαπραγματεύσεις. “Υπάρχει ένα σημείο όταν κάνεις casting για οποιονδήποτε που γίνεται θέμα χρημάτων,” λέει η Hendry, “και αυτό είναι αρκετά αηδιαστικό, αν είμαι ειλικρινής. Οι άνθρωποι στην κορυφή δεν έχουν πληρωθεί ποτέ τόσο πολύ. Για τους νέους που ξεκινούν, νομίζω ότι τα χρήματα είναι κατάλληλα. Είναι οι μεσαίοι άνθρωποι που υποφέρουν. Εργάζονται τόσο σκληρά.”
Παρομοιάζει τη διαδικασία με έναν αγώνα τένις. “Έχω τον ρόλο [που είναι διαθέσιμος], επομένως έχω τη δύναμη. Τότε, αν τον προσφέρω σε κάποιον, εκείνος έχει τη δύναμη. Στη συνέχεια, μπαίνουμε στη συμφωνία των χρημάτων, και προφανώς ο ατζέντης θα θέλει περισσότερα, αλλά ο παραγωγός δεν θα θέλει να πληρώσει περισσότερα, και εγώ είμαι στη μέση. Και συζητάμε χρήματα που σε οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα θα ήταν ένα τεράστιο ποσό. Είναι περισσότερα από όσα πληρώνεται το γραφείο μου, και σίγουρα από όσα πληρώνομαι. Απλά δεν αισθάνεται αληθινό.”
Το καλύτερο μέρος είναι η αίσθηση μιας δουλειάς που έγινε σωστά. Όταν ο ηθοποιός που βρήκατε “έκανε την ταινία να λάμψει,” λέει η Kaufman, “σε κάνει απλώς να νιώθεις καλά.”
Η Hendry είναι διχασμένη μεταξύ της αγάπης για μια επιτυχημένη ανάγνωση, “κοιτάζοντας όλους αυτούς τους ανθρώπους που έχετε συγκεντρώσει και παρακολουθώντας τους στην αρχή του ταξιδιού τους – ένα απίστευτο συναίσθημα,” και της πρώτης φοράς που βλέπεις ένα πολλά υποσχόμενο τρέιλερ. “Μισώ να το πω αυτό,” λέει, “αλλά συνήθως βάζω λίγο τα κλάματα.”
