Μια ταινία-ντοκιμαντέρ, υποψήφια για Όσκαρ και Bafta, με τίτλο “Food Delivery: Fresh from the West Philippine Sea”, ρίχνει φως στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Φιλιππινέζοι ψαράδες στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, μια περιοχή που οι Φιλιππίνες θεωρούν ως μέρος της αποκλειστικής οικονομικής τους ζώνης. Η σκηνοθέτις Baby Ruth Villarama, η οποία πέρασε 60 ημέρες καταγράφοντας τη ζωή των ψαράδων και το έργο στρατιωτών που τροφοδοτούν τα νησιά, εξηγεί πώς η ταινία της προκάλεσε την αντίδραση της κινεζικής κυβέρνησης.
Η Villarama αναφέρεται σε μια υπόσχεση του προέδρου Rodrigo Duterte κατά τη διάρκεια μιας τηλεοπτικής αναμέτρησης το 2016, όπου είχε δηλώσει ότι θα έκανε jetski μέχρι την περιοχή Scarborough Shoal και θα ύψωνε τη φιλιππινέζικη σημαία, δηλώνοντας έτοιμος να πεθάνει ως ήρωας για να κρατήσει τους Κινέζους μακριά. “Αυτό έκανε εκατομμύρια Φιλιππινέζους εργάτες και ψαράδες να τον ψηφίσουν λόγω αυτής της μίας υπόσχεσης,” λέει η Villarama. Όπως αποκαλύπτει το ντοκιμαντέρ, η υπόσχεση αυτή δεν τηρήθηκε ποτέ, με τον Duterte να επικαλείται δικαιολογίες όπως η βλάβη του jetski, ενώ αργότερα έγινε επίσημη ανακοίνωση ότι ήταν απλώς ένα “εκλογικό αστείο”. Αυτή η εξέλιξη προκάλεσε οργή στους ψαράδες.
Η ταινία ακολουθεί τους ψαράδες καθώς διασχίζουν αυτό που αποκαλούν Δυτική Θάλασσα των Φιλιππίνων, αντιμετωπίζοντας τη συνεχή παρενόχληση από την κινεζική ακτοφυλακή. Η Villarama καταγράφει όχι μόνο τις δυσκολίες της ζωής στη θάλασσα, την απουσία από τις οικογένειες, τα οικονομικά προβλήματα και τις ιατρικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας από τους πρωταγωνιστές, αλλά και την ανθεκτικότητα των ανθρώπων αυτών.
Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της ταινίας τον Μάρτιο, η Villarama βρέθηκε στο στόχαστρο της κινεζικής κυβέρνησης. Η ταινία αποσύρθηκε ξαφνικά από το πρόγραμμα του φεστιβάλ κινηματογράφου CinePanalo στις Φιλιππίνες, λίγο πριν την παγκόσμια πρεμιέρα της. Ακολούθως, κατά την επιλογή της για το φεστιβάλ Doc Edge στη Νέα Ζηλανδία, οι διοργανωτές έλαβαν επίσημο αίτημα από το Γενικό Προξενείο της Κίνας στο Auckland να μην προβληθεί η ταινία, χαρακτηρίζοντάς την “γεμάτη παραπληροφόρηση και ψευδή προπαγάνδα”.
Η Villarama τονίζει ότι η παρενόχληση των ψαράδων “δεν μπορεί να συνεχιστεί”. “Η εκφοβιστική συμπεριφορά και οι συνεχείς καταδιώξεις σκαφών. Αν θέλουμε να ζήσουμε σε μια σταθερή κοινωνία, πρέπει να σεβόμαστε ορισμένα όρια. Αυτή η αποκλειστική οικονομική ζώνη των 200 μιλίων είναι ένα δώρο σε κάθε χώρα.”
Η σκηνοθέτις, με προηγούμενη εμπειρία ως ανταποκρίτρια του Reuters και δημοσιογράφος, περιγράφει την τρέχουσα κατάσταση ως μια “εκστρατεία παρενόχλησης” που μπορεί να περιλαμβάνει εμβολισμούς και κόψιμο σκοινιών, παρόλο που και οι δύο πλευρές προσπαθούν να αποφύγουν την άμεση φυσική βία. Η ίδια και το συνεργείο της βρέθηκαν πάνω σε ένα σκάφος που εμβολίστηκε από την κινεζική ακτοφυλακή.
Η Villarama δηλώνει ότι παρόλο που δεν ζήτησε να βρεθεί αντιμέτωπη με μια υπερδύναμη όπως η Κίνα, η αλήθεια, η βιωμένη εμπειρία των ψαράδων και οι υπαρκτές απειλές για την ελευθερία και την επισιτιστική ασφάλεια, την ανάγκασαν να αγκαλιάσει αυτή την ιστορία.
