Το “America’s Next Top Model”, ένα από τα πρώτα και πιο επιτυχημένα reality shows, που έκανε παγκοσμίως γνωστή την Tyra Banks, άφησε ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ποπ κουλτούρα για πάνω από μια δεκαετία. Η εφευρετικότητά του σε concept φωτογραφήσεων και ριζικές αλλαγές εμφάνισης, το καθιστούσαν πρωτοποριακό στην παραγωγή viral στιγμών. Ωστόσο, η σύγχρονη ματιά, ειδικά από τη γενιά Z, αναδεικνύει την προβληματική πλευρά των αυστηρών κριτικών και του body-shaming, χαρακτηριστικά που πλέον προκαλούν δυσφορία.
Η νέα, τριών επεισοδίων, σειρά ντοκιμαντέρ του Netflix, “Reality Check: Inside America’s Next Top Model”, εξετάζει αυτές τις σκοτεινές πτυχές, αντλώντας από σπάνια πρόσβαση σε συνεντεύξεις με την Tyra Banks, τον J Alexander, τον Jay Manuel, τον Nigel Barker και τον Ken Mok, καθώς και με δεκάδες πρώην διαγωνιζόμενες. Παρά τις εντυπωσιακές συνεντεύξεις, η σειρά υποφέρει από τα συνηθισμένα προβλήματα του Netflix: υπερβολική διάρκεια, ασταθής ρυθμός και γρήγορο μοντάζ, στοιχεία που αποδυναμώνουν το τελικό αποτέλεσμα.
Η Tyra Banks παρουσιάζεται ως πρωτοπόρος που επιδίωξε να εκδημοκρατίσει το μόντελινγκ και να διαφοροποιήσει τη μόδα. Ωστόσο, το “Reality Check” αποκαλύπτει ότι το “Top Model” εξυπηρετούσε εξίσου και την εδραιωμένη κατάσταση. Διαγωνιζόμενες ζυγίζονταν μπροστά στις κάμερες, τα σώματά τους υφίσταντο κριτική, ενώ μία διαγωνιζόμενη, η Giselle, περιγράφεται ως “με φαρδιά οπίσθια”, σχόλιο που η ίδια η Banks παραδέχεται ότι χρησιμοποιεί ακόμη και σήμερα. Σε μία φωτογράφιση με θέμα σαφάρι, μία διαγωνιζόμενη, η οποία κρίθηκε “πιο εύσωμη”, αναγκάστηκε να ποζάρει ως ελέφαντας.
Οι “προκλήσεις” του “Top Model” σήμερα μοιάζουν με τελετουργίες εξευτελισμού. Μια διαγωνιζόμενη, η Dani, πιέστηκε να κλείσει ένα κενό στα δόντια της. Μια άλλη, η Dionne, κλήθηκε να ποζάρει με τραύμα από σφαίρα στο κεφάλι, μία αναφορά στην τραυματική εμπειρία της μητέρας της. Ο παραγωγός Ken Mok παραδέχεται εκ των υστέρων πως η συγκεκριμένη φωτογράφιση ήταν “λάθος” και “γιορτή της βίας”, ενώ η Tyra Banks αποφεύγει να σχολιάσει τις ιστορίες και την παραγωγή, δηλώνοντας ότι “δεν ήταν δική της αρμοδιότητα”.
Πολλές διαγωνιζόμενες, προερχόμενες από δύσκολες συνθήκες, κατηγορούν την Tyra Banks ότι τις οδήγησε να πιστέψουν ότι το “Top Model” θα ήταν το εισιτήριό τους για μια καλύτερη ζωή. Αντ’ αυτού, πολλές βρήκαν το show να λειτουργεί εναντίον τους, καθώς η βιομηχανία της μόδας δεν επηρεάστηκε από τις υπερβολικές και συχνά γευστικά αμφισβητήσιμες φωτογραφίσεις.
Ενώ οι κριτές δείχνουν περισσότερη μεταμέλεια, όλοι οι εμπλεκόμενοι συμφωνούν ότι η σειρά υστερεί των σημερινών προτύπων. Το “Reality Check” αποκαλύπτει ότι πολλές διαγωνιζόμενες εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους εκείνη την εποχή, ενώ υπήρξαν θύματα χειραγώγησης και πίεσης.
Η πιο ανησυχητική κατάθεση προέρχεται από τη διαγωνιζόμενη Shandi, η οποία περιγράφει ένα περιστατικό κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στο Μιλάνο. Μετά από ένα πάρτι σε τζακούζι με τοπικούς άνδρες, η Shandi είχε σεξουαλική επαφή με έναν από αυτούς, με τις κάμερες να την παρακολουθούν. Αν και ούτε η ίδια ούτε το ντοκιμαντέρ αναφέρονται ρητά σε σεξουαλική επίθεση, τα πλάνα της εποχής υποδηλώνουν ότι ήταν σε κατάσταση μέθης. Η Shandi, με δάκρυα στα μάτια, δηλώνει ότι είχε καταναλώσει δύο μπουκάλια κρασί και “έχασε τις αισθήσεις της για μεγάλο διάστημα”. Τόσο η παραγωγή δεν επενέβη, όσο και τα γεγονότα μαγνητοσκοπήθηκαν.
Ο Ken Mok υπερασπίζεται την παραγωγή, ισχυριζόμενος ότι το “Top Model” κινηματογραφήθηκε ως “ντοκιμαντέρ” και ότι η συγκεκριμένη σκηνή “μειώθηκε σημαντικά” στην τελική επεξεργασία, χαρακτηρίζοντάς την ως “μια από τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές”. Η Shandi αναφέρει ότι οι εκκλήσεις της να αποχωρήσει από την παραγωγή απορρίφθηκαν, και της δόθηκε τηλέφωνο μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η κλήση θα μαγνητοσκοπηθεί.
Η Tyra Banks, από την πλευρά της, προτείνει τη “γυναικεία συνομιλία” στην ταράτσα, μιλώντας για λάθη στις σχέσεις και “πρωτόγονες επιθυμίες”, ενώ η κάμερα εστιάζει στην αγωνία της Shandi. Το επεισόδιο προβλήθηκε με τον τίτλο “Το κορίτσι που απάτησε”.
Η Tyra Banks εμφανίζεται να αποφεύγει τις ευθύνες, καυχατώμενη για την ικανότητά της να εντοπίζει ταλέντα και να προβλέπει τις επιθυμίες του κοινού, αποδίδοντας τις ακρότητες του show στους ίδιους τους θεατές. Η δήλωσή της ότι αισθάνεται ευγνώμων που “πίεστηκε να σκεφτεί και να εξελιχθεί” ακούγεται ψεύτικη και απειλητική, καθώς προειδοποιεί ότι “αυτή η μέρα θα έρθει” για όλους.
Η σειρά “Reality Check” ολοκληρώνεται εστιάζοντας στις πρώην διαγωνιζόμενες, που δείχνουν πιο ευτυχισμένες και υγιείς, με καθαρή εικόνα για το πώς τις σημάδεψε το show. Ωστόσο, η συνεχής προσπάθεια να πλαισιώσει το “Top Model” ως προϊόν της εποχής του και την κριτική ως αποκλειστικά “woke” γενιάς Z, υποτιμά την πραγματική ουσία. Για ένα show που αφορούσε την ομορφιά, το “Top Model” ήταν πάντα άσχημο, αλλά τα συμπεράσματα του “Reality Check” παραμένουν μόνο επιφανειακά.
