Μετά το «China shock 2.0» που έχει αναστατώσει τους κατασκευαστές στη Δύση, φαίνεται πως πρέπει να προετοιμαστούμε για το «China shock 3.0». Αυτή τη φορά, στο στόχαστρο βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία των τροφίμων, καθώς ο πρόεδρος Xi Jinping δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας του.
Μια πρόσφατη έκθεση με τίτλο «China’s Food Future», που εκπονήθηκε από το Systemiq με χρηματοδότηση από το Gordon and Betty Moore Foundation με έδρα στην Καλιφόρνια, προειδοποιεί ότι η Κίνα είναι έτοιμη να αναδιαμορφώσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες αγροτικών προϊόντων. Στην ουσία, το Πεκίνο εφαρμόζει στον αγροτικό τομέα την ίδια επιθετική πολιτική που το κατέστησε κυρίαρχο στην αυτοκινητοβιομηχανία, τις μπαταρίες, τις σπάνιες γαίες και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Κίνα, χρησιμοποιώντας την ικανότητά της να συντονίζει πολιτικές και να κινητοποιεί τεράστια κεφάλαια, επενδύει σε συνθετική βιολογία, νέες πηγές πρωτεϊνών και γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, με στόχο να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές. Χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία και η Νέα Ζηλανδία, που βασίζονται στην Κίνα για τις εξαγωγές σόγιας, βοδινού και γαλακτοκομικών, οφείλουν να αναζητήσουν άμεσα νέες αγορές.
Από το 1949, η επισιτιστική ασφάλεια αποτελεί κεντρικό πυλώνα της κινεζικής πολιτικής. Σήμερα, με το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού να καλείται να τραφεί από μόλις το 8% της καλλιεργήσιμης γης του πλανήτη, η ανάγκη για αυτάρκεια είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Παρά την εντυπωσιακή άνοδο της Κίνας ως ο μεγαλύτερος παραγωγός τροφίμων παγκοσμίως –με 7,5 δισεκατομμύρια τόνους το 2022–, η χώρα έγινε ταυτόχρονα και ο μεγαλύτερος εισαγωγέας, με το εμπορικό έλλειμμα στα αγροτικά προϊόντα να φτάνει τα 124,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής ιστορίας στο Columbia University, Adam Tooze, η Κίνα έχει δημιουργήσει ένα νέο σύστημα τροφίμων που θυσιάζει την αυτάρκεια στο βωμό της ανάπτυξης, γεγονός που αποτελεί μια κρίσιμη ευπάθεια. Ο Xi Jinping παραμένει σταθερός στη θέση του ότι «τα μπολ με ρύζι του κινεζικού λαού πρέπει να βρίσκονται στα δικά μας χέρια». Καθώς η Κίνα βαδίζει προς την πλήρη μεταμόρφωση του αγροτικού της τομέα, το 2026 ίσως αποτελέσει την απαρχή μιας νέας εποχής που θα ανατρέψει τις ισορροπίες για τους μεγάλους παίκτες του κλάδου παγκοσμίως.
