Η Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς η αποχώρηση των ΗΠΑ έχει αφήσει τεράστια οικονομικά κενά που επηρεάζουν άμεσα προγράμματα υγείας σε όλο τον κόσμο. Για χώρες όπως το Βανουάτου, η κατάσταση είναι οριακή, με τη διευθύντρια δημόσιας υγείας της χώρας, Jenny Stephens, να τονίζει πως οι περικοπές στη χρηματοδότηση απειλούν ζωτικής σημασίας δράσεις για την ελονοσία, τη φυματίωση και τον ιό HIV.

Μετά την εντολή του Προέδρου Donald Trump τον Ιανουάριο του 2025 για αποχώρηση από τον Οργανισμό, οι ΗΠΑ σταμάτησαν κάθε παροχή βοήθειας, αφήνοντας πίσω τους χρέη ύψους 260 εκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό ανάγκασε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να προχωρήσει σε δραστικές μειώσεις προσωπικού και να περιορίσει τον προϋπολογισμό του για την περίοδο 2026-27 από 5,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε 4,2 δισεκατομμύρια.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται πλέον η Κίνα, η οποία κατέστη ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στις υποχρεωτικές εισφορές, καλύπτοντας το 20% του προϋπολογισμού. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό δεν αρκεί για να αντικαταστήσει πλήρως την αμερικανική παρουσία. Παρά την αύξηση της συνεισφοράς της, το Πεκίνο παραμένει επιφυλακτικό όσον αφορά τις εθελοντικές δωρεές, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του οργανισμού. Ο διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Tedros Adhanom Ghebreyesus, προειδοποίησε ότι η υπερβολική εξάρτηση από εθελοντικές δωρεές καθιστά τον οργανισμό ευάλωτο σε γεωπολιτικές πιέσεις.

Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί τις εξελίξεις, με την πρόσφατη επίσκεψη του Vladimir Putin στο Πεκίνο να υπογραμμίζει τις νέες διεθνείς ισορροπίες, το ερώτημα παραμένει: μπορεί η Κίνα να ηγηθεί πραγματικά στον παγκόσμιο τομέα της υγείας ή θα προτιμήσει εναλλακτικές διαδρομές μέσω προγραμμάτων όπως ο Δρόμος του Μεταξιού για την Υγεία;