Έφτασε χθες Σάββατο στη Μανίλα ο Jing Quan, ο νέος πρέσβης της Κίνας στις Φιλιππίνες, ο οποίος μέχρι πρότινος κατείχε τη θέση του δεύτερου στην ιεραρχία της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον. Ο Jing Quan, κατά την άφιξή του, εξέφρασε την πρόθεσή του να υπερασπιστεί τα εθνικά συμφέροντα της χώρας του, ενώ παράλληλα δεσμεύτηκε να συμβάλει στη σταθεροποίηση των διμερών σχέσεων. “Ως πρέσβης, θα προστατεύσω σθεναρά τα εθνικά συμφέροντα και την αξιοπρέπεια της Κίνας, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως γέφυρα για να διασφαλίσω ότι οι σχέσεις Κίνας-Φιλιππίνων θα σταθεροποιηθούν αντί να επιδεινωθούν, και ότι οι λαοί μας θα πλησιάσουν αντί να απομακρυνθούν,” δήλωσε, σύμφωνα με ανάρτηση του κινεζικού προξενείου. “Το έργο είναι βαρύ, αλλά είμαι αισιόδοξος.”
Τους τελευταίους μήνες, η ένταση μεταξύ Κίνας και Φιλιππίνων έχει κλιμακωθεί, ιδιαίτερα μετά από μια σειρά ναυτικών συγκρούσεων στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου οι διεκδικήσεις για υδάτινους πόρους έχουν φέρει τις σχέσεις στο πιο ασταθές σημείο των τελευταίων ετών. Εν μέσω των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η Κίνα έχει επανειλημμένως εκφράσει την ανησυχία της για την αυξανόμενη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, καθώς και για τους στενότερους αμυντικούς δεσμούς της Ουάσινγκτον με τη Μανίλα. Οι συγκρούσεις αυτές έχουν αυξήσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύρραξης, στην οποία θα μπορούσαν να εμπλακούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμμαχος της Μανίλας βάσει της Συνθήκης Αμοιβαίας Άμυνας του 1951.
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι, οι ΗΠΑ ανέπτυξαν ένα πυραυλικό σύστημα Typhon στο βόρειο τμήμα των Φιλιππίνων κατά τη διάρκεια κοινής άσκησης, το οποίο παραμένει στην περιοχή. Από τη θέση του, το σύστημα αυτό μπορεί να καλύψει το Στενό της Ταϊβάν, καθώς και τη Νότια Σινική Θάλασσα. Επιπλέον, η Μανίλα βαθαίνει τους αμυντικούς δεσμούς της και με άλλους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή. Το Τόκιο και η Μανίλα έχουν ενισχύσει την αμυντική συνεργασία τους τους τελευταίους μήνες, με τους δύο συμμάχους των ΗΠΑ να ενισχύουν τις θέσεις τους απέναντι στις δραστηριότητες της Κίνας στην Ανατολική και Νότια Σινική Θάλασσα. Σύμφωνα με ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης, το Τόκιο εξετάζει το ενδεχόμενο εξαγωγής ενός συστήματος πυραύλων επιφανείας-αέρος μέσης εμβέλειας, Type 03, στις Φιλιππίνες, καθώς προχωρά στην άρση μακροχρόνιων περιορισμών στις εξαγωγές όπλων. Μια τέτοια κίνηση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από το Πεκίνο. Κατά το πρακτορείο Kyodo News, η Ιαπωνία έχει πραγματοποιήσει ανεπίσημες συζητήσεις με τη Μανίλα σχετικά με πιθανή μεταφορά, και αναμένεται να ξεκινήσει πλήρης μελέτη σκοπιμότητας μόλις το Τόκιο καταργήσει επίσημα τον κανόνα που περιορίζει τις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού – μια πολιτική αλλαγή που θα μπορούσε να συμβεί ήδη από το επόμενο έτος.
Η εμπειρία του Jing Quan, η οποία επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ, ξεχωρίζει μεταξύ των πρόσφατων Κινέζων πρεσβευτών στη Μανίλα. Οι δύο προηγούμενοι πρέσβεις είχαν εκτεταμένη εμπειρία στις ασιατικές υποθέσεις. Πριν αναλάβει την αποστολή στη Μανίλα, ο Jing Quan πέρασε πάνω από δύο δεκαετίες ασχολούμενος με τις ΗΠΑ σε διάφορες θέσεις στο Υπουργείο Εξωτερικών και την πρεσβεία της Κίνας στην Ουάσινγκτον. Διετέλεσε επίσης μέλος του αμερικανικού think tank Brookings Institution στην Ουάσινγκτον από το 2004 έως το 2005 και κατείχε τη θέση του δεύτερου στην ιεραρχία της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον από το 2021. Ο Jing Quan περιγράφεται από παρατηρητές και εσωτερικούς κύκλους ως “έμπειρος στην αμερικανική σκηνή”, εργατικός και προσγειωμένος.
Η Μανίλα φαίνεται να αναζητά τρόπους εξισορρόπησης μεταξύ της διεκδίκησης εδαφικών δικαιωμάτων και της διατήρησης ζωτικών διμερών σχέσεων με την Κίνα. Ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Ferdinand Marcos Jnr, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της ASEAN τον Οκτώβριο, ότι θα ήθελε να προσκαλέσει τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping να επισκεφθεί ξανά τη χώρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα σημειωθεί “σοβαρή πρόοδος” στον κώδικα δεοντολογίας για τη Νότια Σινική Θάλασσα. Ο Xi Jinping δεν έχει επισκεφθεί τη Μανίλα από τον Νοέμβριο του 2018.