Η επιδίωξη των ΗΠΑ να ανακτήσουν τον έλεγχο στις εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων ορυκτών οδηγεί την κυβέρνηση του Donald Trump σε μια ιδιαίτερα πραγματιστική διπλωματία, με στόχο την απεξάρτηση από την Κίνα. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτή η στροφή ενισχύει τη συνεργασία σε ενεργειακά έργα, ακόμη και σε χώρες όπου οι πολιτικές σχέσεις είναι τεταμένες, αποδεικνύοντας ότι η Ουάσινγκτον θέλει πάση θυσία εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Phalaborwa Rare Earths Project στη Νότια Αφρική. Το έργο έλαβε χρηματοδότηση 50 εκατομμυρίων δολαρίων από την DFC, την αναπτυξιακή τράπεζα της αμερικανικής κυβέρνησης, παρά τις τριβές μεταξύ των δύο χωρών σχετικά με τις κατηγορίες του Donald Trump προς την κυβέρνηση του Cyril Ramaphosa. Η εταιρεία Rainbow Rare Earths, που συμμετέχει στο έργο, στοχεύει στην εξόρυξη σπάνιων γαιών από μεταλλευτικά απόβλητα, εξασφαλίζοντας πολύτιμα υλικά που υπόκεινται σε κινεζικούς περιορισμούς εξαγωγών από τον Απρίλιο του προηγούμενου έτους.
Σύμφωνα με το κινεζικό think tank Longxing Zhice Jingwei, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον την πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά ως ζήτημα υψίστης εθνικής ασφαλείας, που υπερβαίνει τις παραδοσιακές διπλωματικές διαφορές. Παρόμοια κίνηση παρατηρήθηκε και με τη στήριξη στην MP Materials στο Las Vegas, καθώς και με τη συμμετοχή του αμερικανικού Δημοσίου σε εταιρείες όπως η Lithium Americas και η USA Rare Earth. Επιπλέον, τον Φεβρουάριο, ο Donald Trump ανακοίνωσε το Project Vault, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα αποθεμάτων με δάνειο 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την EXIM Bank.
Ωστόσο, ειδικοί όπως ο Yu Hongyuan από το Tongji University τονίζουν ότι το πρόβλημα παραμένει δομικό. Παρά τις επενδύσεις στην εξόρυξη, η Κίνα εξακολουθεί να ελέγχει πάνω από το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας σε επεξεργασία και διύλιση. Όπως επισημαίνει ο Alvin Camba από το Atlantic Council, η πρόκληση για τις ΗΠΑ δεν είναι μόνο να εξασφαλίσουν την πρώτη ύλη, αλλά να αναπτύξουν μια πλήρη εφοδιαστική αλυσίδα επεξεργασίας που θα μπορεί να ανταγωνιστεί το τεχνολογικό και βιομηχανικό οικοσύστημα της Κίνας, κάτι που απαιτεί χρόνο και τεράστιες υποδομές.
