Με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν να διανύει την τρίτη εβδομάδα του, ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο ενός πιο σοβαρού πετρελαϊκού σοκ, καθώς οι στρατιωτικές επιθέσεις επεκτείνονται σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, εντείνοντας τους φόβους για παρατεταμένη σύγκρουση.
**Ενεργειακές υποδομές: ποιες είναι οι τελευταίες εξελίξεις;**
Μια ισραηλινή αεροπορική επιδρομή έπληξε την Τετάρτη ενεργειακές εγκαταστάσεις στο ιρανικό κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, το μεγαλύτερο στον κόσμο, το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ. Σε αντίποινα, η Τεχεράνη έπληξε με βαλλιστικό πύραυλο την μεγαλύτερη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ και απείλησε ζωτικές ενεργειακές υποδομές στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν με την είδηση, με την αξία των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent να κυμαίνεται μεταξύ 113 και 115 δολαρίων ΗΠΑ μέχρι την Πέμπτη, μετά από προηγούμενο κλείσιμο στα 107,38 δολάρια. Την ίδια στιγμή, τα ιρανικά ελεγχόμενα Στενά του Ορμούζ – μια κρίσιμη υδάτινη οδός για τις ενεργειακές ροές – είναι ουσιαστικά κλειστά. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, J.D. Vance, προειδοποίησε την Τετάρτη ότι οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν “έναν δύσκολο δρόμο μπροστά” καθώς οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται. “Ο κίνδυνος επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή – συμπεριλαμβανομένων κοιτασμάτων, λιμανιών και τερματικών σταθμών – έχει αυξηθεί σημαντικά, ενισχύοντας τον κίνδυνο δυνητικών, σημαντικών διαταραχών στην προσφορά”, δήλωσε ο Wang Shimeng, αναλυτής στην Cinda Futures, σε ερευνητική σημείωση την Πέμπτη.
**Τι περιμένει η αγορά;**
Αναλυτές της Citi Research ανέφεραν σε σημείωμα την Τετάρτη ότι αναμένουν οι τιμές Brent να φτάσουν μεταξύ 110 και 120 δολαρίων ανά βαρέλι καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται τις επόμενες ημέρες. Η τιμή, ανέφεραν, πιθανότατα θα συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι να συμβεί ένα από τα ακόλουθα: οι ΗΠΑ τερματίσουν τη στρατιωτική τους επιχείρηση, χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ή η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) απελευθερώσουν περισσότερα από τα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, παγκόσμιες στρατιωτικές δυνάμεις προβούν σε αποφασιστικά μέτρα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ή η Κίνα πιέσει το Ιράν για μια συμφωνία – ένα σενάριο που θεωρείται λιγότερο πιθανό.
Οι ερευνητές της Citi ανέφεραν ότι οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν κατά μέσο όρο τα 130 δολάρια ανά βαρέλι το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, με μια εκτίμηση πιθανότητας περίπου 30% για αυτό το αποτέλεσμα. Αναλυτές δήλωσαν ότι η πιθανότητα οι τιμές να επιστρέψουν στα 65 έως 70 δολάρια ανά βαρέλι μέχρι το τέλος του έτους είναι “σχετικά απίθανη” – περίπου 20% – και θα εξαρτηθεί από μια γρήγορη συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Παρατεταμένες διαταραχές που διαρκούν μέχρι το τέλος Ιουνίου θα μπορούσαν να δουν τις τιμές να φτάνουν μεταξύ 170 και 200 δολαρίων ανά βαρέλι, πρόσθεσαν.
**Πόσο άσχημα θα μπορούσαν να πάνε τα πράγματα;**
Οι αναλυτές της Citi εκτίμησαν ότι το κόστος του αργού πετρελαίου και των παραγώγων του για την παγκόσμια οικονομία έχει αυξηθεί κατά 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), και το κόστος για τις ΗΠΑ κατά 1,2% του ΑΕΠ. Η αγορά καυσίμων αεροσκαφών ήταν η πιο εκτεθειμένη, με τις τιμές στην Ευρώπη και την Ασία να βρίσκονται πλέον πάνω από την προηγούμενη κορύφωσή τους στις αρχές του 2022, κατά την έναρξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να συμβεί ένα πετρελαϊκό σοκ τύπου δεκαετίας του 1970 εάν οι διαταραχές στην προσφορά στα Στενά του Ορμούζ ή ευρύτερα στη Μέση Ανατολή συνεχιστούν για άλλους τρεις έως τέσσερις μήνες.
