Το Υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας εξέφρασε ανησυχία για την “σοβαρή επίπτωση” στην ασφάλεια της χώρας, λόγω της κλιμάκωσης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κίνας. Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, η Ιαπωνία παρακολουθεί στενά τις δραστηριότητες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) στην πρώτη αλυσίδα νησιών.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η Κίνα “ενισχύει ευρέως και ταχέως τις στρατιωτικές της δυνατότητες, εστιάζοντας στις ναυτικές και αεροπορικές της δυνάμεις, καθώς και στις πυρηνικές και πυραυλικές της δυνάμεις… Οι ενεργές στρατιωτικές δραστηριότητές της έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση που θα μπορούσε να έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ασφάλεια της Ιαπωνίας”.
Η δημοσίευση του εγγράφου συμπίπτει με την αύξηση της έντασης με το Πεκίνο, σχετικά με τη στάση του Τόκιο απέναντι στην Ταϊβάν, καθώς και με μακροχρόνιες διαφωνίες για τις αμυντικές δαπάνες και τις τριβές που προκύπτουν από την πολεμική ιστορία και τις εδαφικές διεκδικήσεις.
Η Ιαπωνία, η οποία αναφέρει ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός της Κίνας για το 2025 είναι πάνω από τέσσερις φορές μεγαλύτερος από τον δικό της, φέρεται να σχεδιάζει σημαντική αύξηση για το επόμενο έτος. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Kyodo, η Ιαπωνία στοχεύει να αυξήσει τον αμυντικό της προϋπολογισμό για το 2026 σε πάνω από 9 τρισεκατομμύρια γιεν (58,12 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Αν επιβεβαιωθεί, το ποσό αυτό θα ξεπεράσει τον φετινό ρεκόρ προϋπολογισμό των 8,7 τρισεκατομμυρίων γιεν.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της Κίνας το 2025 έφτασε σχεδόν τα 1,8 τρισεκατομμύρια γουάν (249 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), μια ετήσια αύξηση 7,2% που παραμένει αμετάβλητη για τρία συνεχόμενα χρόνια.
Οι πυραυλικές δυνάμεις της Κίνας έχουν παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στις ιαπωνικές αμυντικές εκτιμήσεις. Η έκθεση της Πέμπτης δείχνει ότι σχεδόν όλοι οι βαλλιστικοί πύραυλοι του PLA – από συστήματα μικρού βεληνεκούς έως διηπειρωτικούς – είναι ικανοί να πλήξουν την Ιαπωνία. Σύμφωνα με ένα συνοδευτικό γράφημα, η Κίνα είχε περίπου 3.100 πυραύλους στο απόθεμά της πέρυσι, εκ των οποίων περίπου 2.200 θα μπορούσαν να πλήξουν ιαπωνικό έδαφος.
Το έγγραφο αναφέρει ότι η Κίνα διαθέτει πλέον πολύ μεγαλύτερο αριθμό σύγχρονων ναυτικών και αεροπορικών μέσων από την Ιαπωνία – ιδιαίτερα με τα τρία αεροπλανοφόρα και τα 219 βομβαρδιστικά της.
Η Ιαπωνία παρακολουθεί στενά τις διελεύσεις των αεροπλανοφόρων Liaoning και Shandong του PLA Navy διαμέσου της πρώτης αλυσίδας νησιών και στον Ειρηνικό, καθώς το Πεκίνο εκπαιδεύει τις ομάδες κρούσης των αεροπλανοφόρων του για να υποστηρίξει τις φιλοδοξίες του για ένα “blue-water navy” (ναυτικό ανοιχτής θαλάσσης).
Η στρατηγική της “αλυσίδας νησιών” της εποχής του Ψυχρού Πολέμου των ΗΠΑ εκμεταλλεύεται τον ρόλο της Ιαπωνίας ως συμμάχου για τον περιορισμό της ανατολικής ναυτικής επέκτασης της Κίνας. Η στρατηγική αυτή προτάθηκε το 1951 από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, John Foster Dulles, ως τρόπος χρήσης αμερικανικών νησιωτικών βάσεων για τον περιορισμό της κομμουνιστικής Σοβιετικής Ένωσης και της Κίνας στον δυτικό Ειρηνικό.
Η πρώτη αλυσίδα νησιών εκτείνεται κατά μήκος της ακτογραμμής της Ανατολικής Ασίας, από τα νησιά Κουρίλ της μακρινής ανατολικής Ρωσίας, μέσω της Ιαπωνίας και της Ταϊβάν, μέχρι τις Φιλιππίνες, ενώ η δεύτερη αλυσίδα νησιών βρίσκεται πιο ανατολικά και περιλαμβάνει τη σημαντική αμερικανική βάση στο Γκουάμ.
Η έκθεση του υπουργείου άμυνας ανέφερε επίσης ότι η Κίνα έχει αυξήσει σημαντικά τις περιπολίες της ακτοφυλακής στα νησιά Senkaku, αμφισβητούμενα σημεία στη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας, γνωστά ως νησιά Diaoyu στην Κίνα, καθώς και τις δραστηριότητες drones στη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι διαφορές της Κίνας με άλλους διεκδικητές εδαφών στη Νότια Σινική Θάλασσα απειλούν “βασικές θαλάσσιες οδούς ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή και εμπορική ασφάλεια της Ιαπωνίας”.
Η έκθεση αποτέλεσε υποστηρικτικό έγγραφο για μια κυβερνητική συνάντηση σχετικά με τον συμπληρωματικό στρατιωτικό προϋπολογισμό τον περασμένο μήνα, υπό την ηγεσία του Ιάπωνα Υπουργού Άμυνας, Shinjiro Koizumi. Στη συνάντηση, ο Koizumi κατηγόρησε την Κίνα για “έλλειψη διαφάνειας” στις αυξήσεις του αμυντικού της προϋπολογισμού και στην ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων. Τόνισε ότι η πρόσφατη ένταξη του τρίτου αεροπλανοφόρου του PLA Navy, του Fujian, “ενισχύει σταθερά” τις επιχειρησιακές ικανότητες της Κίνας.
Ο συμπληρωματικός στρατιωτικός προϋπολογισμός του 2025, που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη, διαθέτει 847,2 δισεκατομμύρια γιεν για υλικό, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων κατά των drones, ναυτικών μέσων, πυραύλων και υποδομών αμερικανικών βάσεων.
Το Τόκιο αυξάνει τις αμυντικές δαπάνες υπό την δεξιά διακυβέρνηση της Πρωθυπουργού Sanae Takaichi, η οποία ανέλαβε καθήκοντα στις 21 Οκτωβρίου. Στην πρώτη της μεγάλη ομιλία πολιτικής λίγες ημέρες αργότερα, η Takaichi υποσχέθηκε να επιταχύνει την στρατιωτική ανάπτυξη της Ιαπωνίας, ώστε να επιτύχει τον στόχο του 2% του ΑΕΠ σε ετήσιες δαπάνες τον επόμενο χρόνο – νωρίτερα από την αρχική προθεσμία του 2027. Έχει επίσης επισπεύσει την αναβάθμιση της στρατηγικής ασφάλειας της χώρας, επικαλούμενη την αυξανόμενη ένταση με την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και τη Ρωσία.
Οι σχέσεις μεταξύ Πεκίνου και Τόκιο έχουν φτάσει σε χαμηλά επίπεδα από τότε που η Takaichi δήλωσε στο κοινοβούλιο στις 7 Νοεμβρίου ότι μια επίθεση στην Ταϊβάν θα μπορούσε να αποτελέσει “κατάσταση απειλητική για την επιβίωση” της Ιαπωνίας – δικαιολογώντας ενδεχομένως στρατιωτική δράση. Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα απαιτήσει να ανακαλέσει τις δηλώσεις της και το Τόκιο να επιβεβαιώσει την προσήλωσή του στην αρχή “μιας Κίνας”. Επίσης, επέβαλε αντισταθμιστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης μιας ταξιδιωτικής προειδοποίησης για την Ιαπωνία, απαγόρευσης εισαγωγών θαλασσινών και ακύρωσης συναυλιών.
Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί, ακόμη και με τη βία εάν είναι απαραίτητο. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν αναγνωρίζουν την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά αμφότερες αντιτίθενται σε οποιαδήποτε βίαιη αλλαγή του status quo και η Ουάσινγκτον είναι δεσμευμένη στην προμήθειά της με όπλα.
Η Κίνα με τη σειρά της έχει επίσης προειδοποιήσει για την στρατιωτική επέκταση της Ιαπωνίας τα τελευταία χρόνια, καθώς και για τους στενούς δεσμούς ασφάλειας και άμυνας με τους συμμάχους των ΗΠΑ, τις Φιλιππίνες και την Αυστραλία. Νωρίτερα αυτό το μήνα, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για μια αεροπορική αναμέτρηση κοντά στην Οκινάουα, όπου κινεζικά αεροσκάφη φέρεται να έκαναν στοχοποίηση με ραντάρ ελέγχου πυρός σε ιαπωνικά αεροσκάφη, ενώ το Liaoning πραγματοποιούσε ασκήσεις σε διεθνή ύδατα.
