Οι βομβαρδισμοί στο Ιράν έχουν καταργήσει κάθε αμφιβολία: η στρατιωτική εκστρατεία ΗΠΑ-Ισραήλ έχει πυροδοτήσει έναν μεγάλο περιφερειακό πόλεμο. Αυτή η έκρηξη βίας αποτελεί την απόλυτη διάψευση μιας κεντρικής υπόσχεσης της δεύτερης θητείας του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ: ότι η Αμερική θα μπορούσε να αποσυρθεί από μακρινούς γόρδους για να εστιάσει στην αντιμετώπιση της Κίνας.
Περισσότερο από έναν χρόνο μετά την έναρξη αυτής της διακυβέρνησης, η στρατηγική εικόνα επιβεβαιώνει το συμπέρασμα που είχα φτάσει το καλοκαίρι: η πολυπόθητη, μονομερής συγκράτηση της Κίνας από την Αμερική βρίσκεται σε διάλυση. Ο πρόεδρος, που κάποτε οραματιζόταν μια μεγάλη αποδέσμευση για να αντιμετωπίσει το Πεκίνο, τώρα αναγκάζεται να ενορχηστρώσει μια επίσκεψη υψηλού ρίσκου. Αυτό δεν προέρχεται από δύναμη, αλλά από ωμή αναγκαιότητα – μια σιωπηρή παραδοχή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι υπερεπεκταμένες και χρειάζονται μια παύση από το πιο δύσκολο μέτωπό τους.
Ο πόλεμος με το Ιράν είναι η πιο άγρια νέα «τίγρη» σε ένα «ζωολογείο» συγκρούσεων που έχει ανατρέψει την θεμελιώδη υπόθεση της διακυβέρνησης, ξεκινώντας έναν μεγάλο πόλεμο που απειλεί να εμπλέξει πληρεξούσιους από τον Λίβανο μέχρι την Υεμένη και να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή. Στην Ευρώπη, ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο. Οι θριαμβολογίες του Τραμπ για μια γρήγορη λύση έχουν διαλυθεί στην σκληρή πραγματικότητα μιας παρατεταμένης, δαπανηρής δέσμευσης υπό την οποία προεδρεύει τώρα. Η επέμβαση στη Βενεζουέλα σιγοβράζει, οι απειλές κατά της Κούβας έχουν επανεμφανιστεί και η σύγκρουση στη Γάζα συνεχίζεται. Αντί να απελευθερώνει πόρους, η προεδρία του έχει παγιδευτεί σε έναν ιστό πολυμετωπικών κρίσεων, καθεμία από τις οποίες αποστραγγίζει δυνάμεις.
Ακόμα και ο εμπορικός πόλεμος έχει αποτύχει· η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ότι οι δασμοί του υπερέβησαν την εξουσία του του έκοψαν τα φτερά, εκθέτοντας τα όρια του μονομερούς δράσης.
Ο στόχος της συγκέντρωσης των παραδοσιακών συμμάχων σε ένα συνεκτικό μέτωπο κατά της Κίνας έχει υπονομευθεί από την λογική του «Πρώτα η Αμερική». Τώρα, καθώς η Ουάσινγκτον τους χρειάζεται περισσότερο από ποτέ, αυτά τα έθνη επιδίδονται σε «υπολογισμένη υποκρισία».
Η βιασύνη τους να εμπλακούν με το Πεκίνο – η παρέλαση ηγετών από τον Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας και τον Κιρ Στάρμερ της Βρετανίας μέχρι τον Μαρκ Κάρνεϊ του Καναδά και τον Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας – έχει μια ξεκάθαρη λογική: οικονομική αντιστάθμιση και μετριασμό του κινδύνου. Ακόμη και καθώς επιδιώκουν αυτήν την «τρίτη οδό», οι συναλλακτικές επισκέψεις τους απέχουν πολύ από το να αμφισβητήσουν την θεμελιώδη αμερικανική συμμαχία ασφαλείας – μια αφοσίωση που επιβεβαιώθηκε από τις φιλοαμερικανικές δηλώσεις τους σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν.
Ωστόσο, η ευθραυστότητα του συνασπισμού που επιθυμεί ο Τραμπ έχει εκτεθεί. Ο διπλωματικός και στρατιωτικός μηχανισμός της Αμερικής είναι καταστροφικά διασκορπισμένος παγκοσμίως, αφήνοντας τον Ειρηνικό θέατρο μόνιμα υποστελεχωμένο.
Εδώ ακριβώς η αρχαία στρατηγική σοφία της Κίνας, «να κάθεσαι σε ένα βουνό για να βλέπεις τις τίγρεις να μάχονται», βρίσκει ισχυρή σύγχρονη εφαρμογή. Το Πεκίνο κατέχει το στρατηγικό ύψωμα, παρατηρώντας με ελεγχόμενη αποστασιοποίηση καθώς ο κύριος αντίπαλός του παλεύει με αυτοδημιούργητες προκλήσεις. Η φιλοσοφία δεν είναι παθητική αδράνεια, αλλά ενεργητική, διατηρούμενη αυτοσυγκράτηση.
Ο πόλεμος στο Ιράν παρουσιάζει μια σύνθετη αλλά διαφωτιστική δοκιμασία αυτής της προσέγγισης. Διαταράσσει την περιφερειακή σταθερότητα και απειλεί τα ενεργειακά συμφέροντα της Κίνας – ένα σαφές βραχυπρόθεσμο πλήγμα. Ωστόσο, αποτελεί επίσης τέλειο παράδειγμα της καταναλωτικής «τίγρης» που το Πεκίνο μπορεί να αντέξει να παρακολουθεί.
Η αντίδραση της Κίνας είναι χαρακτηριστικά πραγματιστική και μακροπρόθεσμη. Αγώωνίζεται σθεναρά για τα βασικά της συμφέροντα, αλλά αποφεύγει επιδέξια ενέργειες που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν την αμερικανική πίεση αλλού. Γιατί το Πεκίνο να βοηθήσει ενεργά στην κατάσβεση των πυρκαγιών στην Ουκρανία ή να μεσολαβήσει στον πόλεμο του Ιράν, όταν η ίδια τους η ύπαρξη καταναλώνει και αποπροσανατολίζει την Ουάσινγκτον; Όπως σημειώθηκε πέρυσι, το Πεκίνο δεν θέλει να δει τη Ρωσία να χάνει στην Ουκρανία, φοβούμενο μια πλήρη αμερικανική στροφή προς την Ασία. Αυτή η διαρκής υπομονή διαμορφώνει τον υπολογισμό της Κίνας για το Ιράν.
Βραχυπρόθεσμα, θα απαιτήσει ηρεμία και τερματισμό της σύγκρουσης. Μακροπρόθεσμα, η θέση της παραμένει θεμελιωδώς αμετάβλητη: θα συναλλαγεί με όποιον κατέχει την εξουσία στην Τεχεράνη. Αν η σύγκρουση οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος, το Πεκίνο θα εργαστεί γρήγορα για την αποκατάσταση των σχέσεων, δίνοντας προτεραιότητα στη σταθερότητα. Ωστόσο, αν – όπως φαίνεται πιο πιθανό – ο πόλεμος σκληρύνει την αντιαμερικανική αντίσταση στο Ιράν, τότε η Ουάσινγκτον θα έχει βυθιστεί σε ένα βαθύτερο, πιο αδιέξοδο γόρδο, επεκτείνοντας και εξαντλώντας τους αμερικανικούς πόρους και δίνοντας στην Κίνα ακόμη περισσότερο στρατηγικό χώρο.
Έτσι, η επιδίωξη διαλόγου του Τραμπ με το Πεκίνο είναι σύμπτωμα αυτής της δυναμικής, όχι μια στρατηγική επανεκκίνηση. Είναι ένας τακτικός ελιγμός που γεννάται από απελπισμένη αναγκαιότητα. Η διακυβέρνηση, πιεσμένη από έναν ενεργό πόλεμο, το αδιέξοδο στην Ουκρανία και ένα παρηκμασμένο εμπορικό εργαλειοθήκη, επιδιώκει μια προσωρινή αποκλιμάκωση για να κερδίσει χώρο αναπνοής. Οι μετωπικές επιθέσεις του εμπορικού και τεχνολογικού πολέμου απέτυχαν να παραλύσουν την άνοδο της Κίνας, προκαλώντας αντ’ αυτού την αυτοδυναμία της.
Η Ουάσινγκτον επιδιώκει τώρα να διαχειριστεί τον ανταγωνισμό, όχι να τον τερματίσει. Από τη δική της σκοπιά, η Κίνα μπορεί να αντέξει να δεχτεί αυτήν την προσφορά με ήρεμο πραγματισμό. Διαπραγματεύεται από θέση σχετικής σταθερότητας, έχοντας χρησιμοποιήσει την στρατηγική ανάπαυλα για να ενισχύσει την οικονομική ανθεκτικότητα και να εμβαθύνει τις συνεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανθεκτικής ευθυγράμμισης με τη Ρωσία που οι πολιτικές του Τραμπ απέτυχαν να διασπάσουν.
Η τροχιά παραμένει αμετάβλητη από την εκτίμηση οκτώ μηνών πριν, μόνο πιο έντονη. Οι ΗΠΑ δεν είναι ο εστιασμένος, αμείλικτος επιδιώκτης συγκράτησης που φιλοδοξούσε να είναι. Είναι μια υπερεπεκταμένη δύναμη. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν είναι αντιπερισπασμός από την πρόκληση της Κίνας· είναι η ενσάρκωση της στρατηγικής υπερεπέκτασης που καθιστά αδύνατη μια συνεκτική πολιτική για την Κίνα.
Η Κίνα, αντίθετα, ασκεί στρατηγική υπομονή. Κάθεται στο βουνό της, παρακολουθεί τις τίγρεις από κάτω να εξαντλούνται, και εξασφαλίζει για τον εαυτό της την μία εμπορευματική αξία που η γεωπολιτική εκτιμά περισσότερο: τον χρόνο. Το ταξίδι του Τραμπ στο Πεκίνο θα είναι μια διαπραγμάτευση, αλλά η ίδια του η ύπαρξη είναι απόδειξη της μετατόπισης της στρατηγικής πρωτοβουλίας – σφυρηλατημένη όχι στον Ειρηνικό, αλλά στις φλεγόμενες άμεις όπου η Αμερική για άλλη μια φορά μάχεται όλες τις τίγρεις ταυτόχρονα.
