Η πρόσφατη λογοτεχνική κυκλοφορία, «Yesteryear» της Caro Claire Burke, προκάλεσε προσδοκίες για μια βαθιά και κριτική απάντηση στη δημοφιλή, αλλά και αμφιλεγόμενη, τάση των “tradwives” – γυναικών που υιοθετούν διαδικτυακά παραδοσιακές χριστιανικές αξίες, όπως ο προναταλισμός και η υπακοή στον σύζυγο. Το μυθιστόρημα, που προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον με δημοπρατήσεις για τα δικαιώματα και συμφωνία για κινηματογραφική μεταφορά με την Anne Hathaway, υπόσχεται να ξεσκεπάσει την επιφανειακή εικόνα πίσω από αυτό το διαδικτυακό φαινόμενο.
Η κεντρική ιδέα είναι ευφυής: μια Instagram “tradwife” βρίσκεται ξαφνικά στα πραγματικά χρόνια της πρωτοπορίας (pioneer days), ανακαλύπτοντας ότι η “παραδοσιακή” ζωή δεν είναι τόσο ειδυλλιακή όσο η ιδανική, διαδικτυακή αναπαράστασή της. Η ηρωίδα, Natalie, παρουσιάζεται ως μια “καλή χριστιανή γυναίκα” με “οργισμένο πυρήνα”, περιγράφοντας τον εαυτό της ως “το μανιακό κορίτσι-όνειρο της Αμερικής, που ζει στις βαθύτερες, σκοτεινότερες φαντασιώσεις”. Με μια αιχμηρή, συχνά ξεκαρδιστική φωνή, η Natalie αφήνει πίσω της ένα εκατομμύριο ακόλουθους, μόνο για να αντιμετωπίσει την πτώση της. “Ήθελα όλη την αισθητική των παλιών και όλες τις ανέσεις της νεωτερικότητας”, δηλώνει, προσδοκώντας μια “μηχανή του χρόνου”, αλλά το 1805 δεν είναι καθόλου όπως το φανταζόταν.
Το μυθιστόρημα θέτει το ερώτημα: Έχει πραγματικά ταξιδέψει στον χρόνο; Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ριάλιτι; Ένα μήνυμα από τον Θεό; Ή έχει χάσει το μυαλό της; Η Burke εξερευνά τις συνέπειες της έκθεσης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ηθικές διαστάσεις της γονεϊκής αμέλειας. Επίσης, αγγίζει ενδιαφέρουσες ιδέες για τη θρησκεία και την παράσταση: “Ποιος είναι ο Κύριος και Σωτήρας μας, αν όχι ο αρχικός θεατής των ζωών μας;” Οι σύντομες σκηνές του 1805, αν και στερούνται λεπτομέρειας, περιέχουν εξαιρετικές περιγραφές, όπως αυτή της φθοράς των δακτύλων από το ατελείωτο πλύσιμο των ρούχων.
Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη της πλοκής, η οποία εστιάζει στην επίλυση του μυστηρίου της χρονικής μετάβασης, έρχεται σε βάρος πιο ουσιαστικών θεμάτων. Η Natalie, παρόλο που είναι μητέρα πολλών παιδιών, δεν καταφέρνει να πειστεί ως τέτοια. Η έλλειψη λεπτομερειών σχετικά με την εγκυμοσύνη, τη γέννηση και την μεταγεννητική περίοδο, καθώς και η επιφανειακή προσέγγιση του μητρικού δεσμού, αποτελούν σημαντικά κενά.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η απόφαση της συγγραφέως να απομακρύνει σχεδόν πλήρως την πολιτική διάσταση από την αφήγηση. Παρόλο που υπάρχουν υπαινιγμοί για την ομοφοβία, την μισογυνισμό και τον ρατσισμό που διαπνέουν το κίνημα, το μυθιστόρημα αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στο πολιτικό παρόν. Ενώ αυτό μπορεί να είναι μια συνειδητή επιλογή για να προσελκύσει περισσότερους Αμερικανούς αναγνώστες, για έναν Ευρωπαίο αναγνώστη μοιάζει με μια παράξενη παράλειψη.
Το πιο αδικαιολόγητο αμάρτημα, ωστόσο, είναι η χρήση του τραυματισμού κατά τον τοκετό και της αναπηρίας παιδιών ως σημείο πλοκής. Αυτή η προσέγγιση, πέρα από την άτσαλη εκτέλεσή της, δείχνει μια απογοητευτική έλλειψη περιέργειας εκ μέρους της συγγραφέως για το πώς αυτά τα γεγονότα διαμορφώνουν τόσο τη μητέρα όσο και το παιδί. Φαίνεται κυνική και ανεπαρκώς ερευνημένη. Η Burke, αν και ταλαντούχα, φαίνεται να έχει υποκύψει στην πίεση των παραγωγών και των στελεχών του Χόλιγουντ, οδηγώντας σε μια ιστορία που, παρά τις υποσχέσεις της, αποτυγχάνει να εκμεταλλευτεί πλήρως την αρχική της ιδέα.
