Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή αύξηση στην αποστολή χιλιάδων ανεξέλεγκτων ουσιών, που διαφημίζονται για απώλεια βάρους και ευεξία, σε εργαστήρια για ανάλυση. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας την εκρηκτική αύξηση της παράνομης αγοράς ενέσιμων πεπτιδίων.
Η βιομηχανία ελέγχου πεπτιδίων έχει αναπτυχθεί ραγδαία, παράλληλα με την αυξανόμενη ζήτηση για αυτές τις ουσίες. Εργαστήρια που προ δεκαετίας επεξεργάζονταν μόλις λίγες δοκιμές το μήνα, σήμερα διαχειρίζονται περίπου 60.000 δείγματα ετησίως. Μόνο από το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν καταγραφεί περίπου 2.000 παραγγελίες από την αρχή του 2024.
Τα πεπτίδια, σύντομες αλυσίδες αμινοξέων, εντοπίζονται φυσικά στον οργανισμό (όπως οι ορμόνες ινσουλίνη, ωκυτοκίνη και βασοπρεσσίνη), αλλά παράγονται και συνθετικά στο εργαστήριο. Περιλαμβάνουν τα δραστικά συστατικά εγκεκριμένων φαρμάκων για την απώλεια βάρους, όπως το Wegovy (που μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1), αλλά και πειραματικές ενώσεις που προωθούνται διαδικτυακά από την άνθουσα βιομηχανία του biohacking και της αντιγήρανσης. Στις πλατφόρμες Telegram και TikTok, χρήστες ισχυρίζονται ότι οι ενέσεις μπορούν να θεραπεύσουν τραυματισμούς, να βελτιώσουν τη συγκέντρωση και να λειάνουν τις ρυτίδες.
Ωστόσο, σε αντίθεση με φάρμακα όπως το Wegovy, πολλά από αυτά τα πειραματικά πεπτίδια δεν έχουν εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές. Οι ειδικοί προειδοποιούν για την έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων ασφάλειας και ποιοτικού ελέγχου. Πολλά πωλούνται με την επισήμανση “μόνο για ερευνητικούς σκοπούς”, παρά το γεγονός ότι οι καταναλωτές τα κάνουν ενέσιμα.
Εργαστήρια όπως το Finnrick στο Τέξας, αναφέρουν ότι περίπου το ένα τρίτο των χιλιάδων προϊόντων που αναλύουν αποτυγχάνουν σε βασικούς ποιοτικούς ελέγχους. Οι αποτυχίες αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες: ταυτότητα (η ουσία δεν είναι αυτή που δηλώνει η ετικέτα), καθαρότητα (κάτω από το όριο 98% θεωρείται υποδεέστερο) και ποσότητα (η φιάλη περιέχει περισσότερο ή λιγότερο από τη δηλωμένη δόση). Ως αποτέλεσμα, οι αγοραστές συχνά δεν λαμβάνουν την ένωση ή την ποσότητα για την οποία πίστευαν ότι πλήρωναν.
Συχνά, αυτά τα πεπτίδια είναι ουσιαστικά “πειρατικές” εκδοχές εγκεκριμένων φαρμάκων, όπως η σεμαγλουτίδη (δραστικό συστατικό του Wegovy) ή η τιρζεπατίδη (δραστικό συστατικό του Mounjaro), αλλά προμηθεύονται από διαδικτυακούς εμπόρους σε ένα κλάσμα της τιμής τους. Η πώλησή τους ως ενώσεις “μόνο για ερευνητικούς σκοπούς” και η μη επίσημη ταξινόμησή τους ως φάρμακα, επιτρέπει στους πωλητές να εκμεταλλεύονται μια νομική “γκρίζα ζώνη” με ελάχιστη ρυθμιστική εποπτεία.
“Υπάρχουν κίνδυνοι να μην γνωρίζεις αν αυτό που νομίζεις ότι αγοράζεις είναι όντως το προϊόν που ισχυρίζεται ότι είναι, ούτε αν είναι υπερδοσολογημένο ή υποδοσολογημένο”, δηλώνει ο Δρ. Luke Turnock, ανώτερος λέκτορας εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Lincoln. “Επιπλέον, ακόμα κι αν πάρεις το σωστό πράγμα, οι κύριοι κίνδυνοι είναι ότι δεν έχουμε μακροπρόθεσμα κλινικά δεδομένα. Δεν γνωρίζουμε τις πιθανές μακροπρόθεσμες βλάβες, όπως αυξημένο κίνδυνο καρκίνου ή βλάβη οργάνων που μπορεί να μην αντιλαμβάνεσαι κατά τη χρήση τους.”
Ο Peter Magic, χημικός στο Janoshik Analytical, εργαστήριο στην Τσεχική Δημοκρατία, αναφέρει ότι ο όγκος των δειγμάτων που φτάνουν για ανάλυση έχει εκτοξευθεί σε 5.000 μηνιαίως. “Περίπου πριν από τρία με τέσσερα χρόνια, υπήρξε μια εκθετική αύξηση της ζήτησης, κυρίως για πεπτίδια,” λέει, αποδίδοντας την έκρηξη στην έλευση των εξαιρετικά αποτελεσματικών GLP-1 φαρμάκων. “Με την έλευση της σεμαγλουτίδης… είδαμε μια τρελή έκρηξη, μετά με την τιρζεπατίδη, και τώρα με την ρετατρουτίδη, που είναι η πιο σύγχρονη διαθέσιμη.” Η ρετατρουτίδη είναι ένα φάρμακο απώλειας βάρους που βρίσκεται σε κλινικές δοκιμές και δεν έχει ακόμη εγκριθεί για χρήση στο Ηνωμένο Βασίλειο, πράγμα που σημαίνει ότι η πώληση και η προμήθειά του είναι παράνομη.
Ο Magic επισημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στην πρωτοπορία αυτής της έκρηξης στις δοκιμές. Ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα κυριαρχούν στην αγορά, το Ηνωμένο Βασίλειο, μαζί με τον Καναδά, κατατάσσεται στην τρίτη θέση, παράγοντας περίπου 2.000 παραγγελίες δοκιμών από το 2024. “Θα έλεγα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μια αρκετά μεγάλη αγορά πεπτιδίων,” λέει. “Είναι μια πολυπληθής χώρα, και η αγορά πεπτιδίων σχετίζεται στενά με τα φάρμακα για βελτίωση της απόδοσης. Συχνά είναι τα ίδια εργοστάσια, οι ίδιοι πωλητές και τα ίδια κανάλια διανομής.”
Τα μεγάλα περιθώρια κέρδους προσελκύουν επίσης επικίνδυνους παίκτες στην αλυσίδα εφοδιασμού. “Μπορείς να αγοράσεις μια φιάλη για περίπου 15 δολάρια από την Κίνα και να την πουλήσεις 10 φορές παραπάνω,” λέει ο Magic. “Αυτό προσελκύει πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων κακόβουλων παραγόντων. Είναι εύκολο χρήμα, και δεν αντιμετωπίζεται τόσο σοβαρά όσο η πώληση ναρκωτικών ή αναβολικών στεροειδών.”
Ανάλυση άνω των 5.000 βίντεο σχετικά με πεπτίδια στο TikTok έδειξε ότι το 64% προερχόταν από λογαριασμούς στις ΗΠΑ. Οι δημιουργοί από το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούσαν τη δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα, με 16% των βίντεο.
Η Καθηγήτρια Amira Guirguis, επικεφαλής επιστήμονας της Βασιλικής Φαρμακευτικής Εταιρείας, δήλωσε: “Οι ιστοσελίδες που πωλούν πεπτίδια με τρόπο λιανικής, συχνά με ετικέτες όπως ‘μόνο για ερευνητική χρήση’, βρίσκονται εκτός των συνήθων ελεγχόμενων συστημάτων. Όταν οι ουσίες έχουν βιολογικές επιδράσεις ή, όταν εισάγονται στον οργανισμό, μπορούν να αλλάξουν μία ή περισσότερες φυσιολογικές λειτουργίες, ερωτήματα σχετικά με την εποπτεία, την ιχνηλασιμότητα και την διασφάλιση ποιότητας είναι ζωτικής σημασίας.”
