Η παράξενη γοητεία του “Uncanny“, του podcast που μετατράπηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο, συνεχίζει να συναρπάζει το κοινό, μεταμορφώνοντας τον Danny Robins, τον “αρχιερέα του παραφυσικού”, σε έναν αφηγητή ιστοριών τρόμου. Στη σκηνή του London Palladium, ο Robins, απαλλαγμένος από το χαρακτηριστικό κόκκινο ανόρακ του, μαγεύει το κοινό με ιστορίες φαντασμάτων, στοιχειωμένα online meetings και απόκοσμα περιστατικά. Μαζί του, οι παραψυχολόγοι Evelyn Hollow (που τάσσεται υπέρ της ύπαρξης των φαινομένων) και Ciarán O’Keeffe (ο σκεπτικιστής που αποκάλυψε την απάτη του μέντιουμ Derek Acorah, ένα γεγονός που ο Robins χαρακτηρίζει “το Biggie και Tupac του παραφυσικού”), αναλύουν κάθε ιστορία. Το κοινό, ένα αρμονικό μείγμα millennials, boomers και Gen Z, ανυπομονεί να μοιραστεί τις δικές του εμπειρίες, προσθέτοντας στην ατμόσφαιρα του “Uncanny”.
Πέντε χρόνια αφότου το “Uncanny” ξεκίνησε ως podcast του Radio 4 με ανατριχιαστικούς στίχους, “Ξέρω τι είδα”, έχει διανύσει μια εντυπωσιακή πορεία. Στο πρώτο επεισόδιο, “Το Κακό στο Δωμάτιο 611”, ο Robins συνάντησε τον επιστήμονα Ken, ο οποίος θυμόταν ανεξήγητους φόβους από τα φοιτητικά του χρόνια. Λεπτομέρειες για μια σκοτεινή, κακόβουλη φιγούρα και τρανταζόμενες πόρτες προκάλεσαν την έκπληξη: “Στο διάολο, Ken”. Οι δύο ειδικοί πρόσφεραν τις θεωρίες τους: η παραψυχολόγος Caroline Watt εστίασε στις υπναγωγικές παραισθήσεις, ενώ ο ιεροκήρυκας Peter Laws έκανε λόγο για πολτερζάιτ.
Αυτή η απλή δομή αποδείχθηκε η συνταγή της επιτυχίας. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, τα επεισόδια κατέβασαν πάνω από 8 εκατομμύρια φορές. Η επιτυχία γέννησε μια σειρά από ζωντανές παραστάσεις, τηλεοπτική σειρά, αμερικάνικο spin-off, ειδικά επεισόδια με διάσημους και βιβλία, φτάνοντας μέχρι και το UncannyCon. Το podcast παραμένει ένα από τα δημοφιλέστερα προγράμματα του BBC Sounds, κατακτώντας την κορυφή των charts στο τέλος του περασμένου έτους.
Τώρα, ένα ολοκαίνουργιο κανάλι “Uncanny” στο YouTube ετοιμάζεται να κάνει πρεμιέρα, εστιάζοντας σε κλασικές ανεξιχνίαστες υποθέσεις, όπως ο “μαύρος μοναχός του Pontefract” και το περιστατικό UFO των Barney και Betty Hill. Η πλατφόρμα αυτή έχει τη δυνατότητα να εκτοξεύσει αυτό το cult βρετανικό podcast, αλλά έχει τη δύναμη να τρομάξει και τον υπόλοιπο κόσμο;
Μια εβδομάδα μετά την sold-out παράσταση στο Palladium, ο Robins, η Hollow και ο O’Keeffe βρίσκονται στα παρασκήνια του Churchill Theatre στο Bromley. “Όταν κάναμε την πρώτη μας περιοδεία, παίζαμε σε θέατρα με περίπου 250 άτομα σε σύνολο 2.000 θέσεων,” δηλώνει ο Robins. “Τώρα, είναι γεμάτα.” Αυτή είναι η 44η παράσταση της περιοδείας “Fear of the Dark” και απομένουν λίγες ακόμα. “Το Palladium ήταν εντελώς σουρεαλιστικό,” αναφέρει ο O’Keeffe. Για την Hollow, η κορυφαία στιγμή ήταν στο Guildford: “Ο μπασίστας των The Jam μας περίμενε για αυτόγραφο!”
Ο Robins είναι συνηθισμένος στους διάσημους θαυμαστές: “Ξέρω ότι ο Simon από τους The Cure κυκλοφορούσε με μια τσάντα Uncanny.” Οι Reece Shearsmith, James Acaster, Diane Morgan, Daisy May Cooper και Bridget Christie είναι τόσο μεγάλοι θαυμαστές που έχουν πρωταγωνιστήσει σε ειδικά επεισόδια. “Πόσο συχνά κάποιος που ασχολείται με το παραφυσικό έχει την ευκαιρία να συνεργαστεί με ανθρώπους που παρουσιάζουν το 8 Out of 10 Cats ή τον μπασίστα ενός από τα σπουδαιότερα goth συγκροτήματα όλων των εποχών;” αναρωτιέται η Hollow.
Πέρα από τις διάσημες προσωπικότητες, η τεράστια βάση θαυμαστών του “Uncanny” ανέρχεται πλέον σε εκατομμύρια. “Έχουμε παιδιά ηλικίας έξι ετών που μας πλησιάζουν στις παραστάσεις,” λέει ο Robins. Οικογένειες του λένε τακτικά ότι το “Uncanny” είναι το πρόγραμμα που τελικά τους έχει ενώσει. “Ζούμε σε έναν απίστευτα διαιρεμένο κόσμο, όπου οι άνθρωποι διαφωνούν διαρκώς. Υπάρχει κάτι όμορφο στον τρόπο που η κοινότητα του ‘Uncanny’ είναι εντελώς πολωμένη, και όμως έχουν βρει αυτόν τον τρόπο να το απολαμβάνουν και να συμφωνούν στο να διαφωνούν.”
Γιατί είναι όλοι τόσο εθισμένοι; “Μια καλή υπόθεση του ‘Uncanny’ είναι αυτή που αφήνει αυτόν τον άνδρα στα αριστερά μου με το κεφάλι του σε αμηχανία, κατά βάση,” γελάει ο Robins. Ο O’Keeffe συμφωνεί και επισημαίνει τον “Harry Called” ως ένα τέλειο επεισόδιο. Σε αυτό, ο Will – που καθόλου δεν πιστεύει στα φαντάσματα – δεν μπορεί να εξηγήσει τα τρομακτικά γεγονότα που συμβαίνουν αφού έχει παίξει με έναν πίνακα Ouija, συμπεριλαμβανομένων μυστηριωδών τηλεφωνημάτων. “Είναι πολύ δύσκολο για εμένα να το δω και να δώσω μια εξήγηση,” λέει ο O’Keeffe. “Αλλά επίσης, είναι τα συνηθισμένα πράγματα που συμβαίνουν: ένα τηλέφωνο που χτυπάει, ένα μήνυμα που αφήνεται, κοιτάζει από το παράθυρο και βλέπει κάποιον. Αυτά είναι πράγματα που όλοι κάνουν.”
Μέχρι πρότινος, η παραφυσική ψυχαγωγία ήταν ένα αστείο στο βρετανικό mainstream. Πριν το “Uncanny”, ο Robins έγραψε το θεατρικό έργο “2:22 A Ghost Story”: “Θυμάμαι να μιλάω σε έναν κριτικό στο τηλέφωνο και σχεδόν άκουγα τον αέρα να τον χλευάζει, σαν: ‘Ένα έργο για φαντάσματα;’. Υπήρχε μια γενική περιφρόνηση.” Επίσης, κυκλοφόρησε ένα βραχύβιο podcast, το “Haunted”, το 2017. Όμως, ο Robins ανανέωσε το είδος· το έργο είχε έξι παραστάσεις στο West End, κέρδισε υποψηφιότητες για Olivier και, σύμφωνα με τον Robins, οδεύει στο Broadway. Το 2021, το BBC προβλήβαλε ένα άλλο podcast του, το “The Battersea Poltergeist”, για μια ανεξιχνίαστη υπόθεση από τη δεκαετία του ’50, και τότε τα πράγματα άρχισαν πραγματικά να απογειώνονται: “Οι άνθρωποι άρχισαν να μου στέλνουν email με τις εμπειρίες τους, λέγοντας: ‘Δεν το έχω πει ποτέ αυτό σε κανέναν. Δεν ήξερα πού ή πώς να το πω. Δεν το έχω πει καν στον σύντροφό μου.'”
Πράγματι, τα περισσότερα τηλεοπτικά προγράμματα για το παραφυσικό της δεκαετίας του ’90 και του ’00 ήταν “πολύ παντομίμα”, όπως λέει ο Robins, χαρακτηριζόμενα από κυνηγητά φαντασμάτων με πολύ φωνές και κάμερες νυχτερινής όρασης. Η πρόταση “prestige paranormal” περιγράφει πώς το “Uncanny” διαφοροποιείται. “Μου αρέσει αυτό,” λέει ο O’Keeffe, ο οποίος είναι επίσης καθηγητής πανεπιστημίου. “Είναι και μια ντετεκτιβική ιστορία. Οι θεατές το βλέπουν να ξετυλίγεται και προσπαθούν να το λύσουν. Δεν ανοίγουμε απλώς την πόρτα σε ένα στοιχειωμένο σπίτι.”
Ακαδημαϊκοί σε όλο τον κόσμο είναι επίσης γοητευμένοι, λέει ο O’Keeffe: “Βρίσκομαι σε διαδικτυακές συναντήσεις με συναδέλφους στη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία ή τις ΗΠΑ και κάποιος θα πει, ‘Ciarán, μπορούμε να σου κάνουμε μια ερώτηση για το Uncanny τώρα;'” Δεν είναι οι μόνοι ξένοι θαυμαστές που παρακολουθούν – το αμερικανικό κοινό αποτελεί το 11% των ακροατών του podcast, σύμφωνα με τον Robins. Σχεδιάζει επίσης να περιοδεύσει με τη ζωντανή παράσταση στην Αυστραλία.
Προφανώς, ο κόσμος θέλει τρομακτικές εμπειρίες. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν το “Uncanny” ξεκίνησε, υπήρξε μια αύξηση στις αναφερόμενες παραφυσικές επαφές. Από τότε, η οικονομική ύφεση και ένας επικείμενος τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δημιουργούν ένα τέλειο περιβάλλον για αναζήτηση κάτι παραπάνω. “Δεν μπορείς να επεκτείνεις τη ζωή σου προς τα έξω και αρχίζεις να κοιτάς προς τα μέσα,” λέει η Hollow. “Έχει να κάνει με τον έλεγχο· οι άνθρωποι δεν μπορούν να πιστέψουν ότι αυτό είναι όλο.” Επιπλέον, προσθέτει ο Robins, υπάρχει η απόδραση: “Φαντάσματα, UFO, Bigfoot… όλα αυτά είναι συναρπαστικές περιπέτειες. Όσο πιο τρομακτικός νιώθει ο κόσμος μας, τόσο περισσότερο αναζητούμε έναν άλλο κόσμο έξω από αυτόν.”
Η ιδιαίτερη απήχηση του “Uncanny” μπορεί να οφείλεται στην “βρετανικότητά” του, όπως, ας πούμε, το Downton Abbey ή το Paddington. “Η καλογραμμένη ιστορία φαντασμάτων έχει τις ρίζες της στον M.R. James και τον Charles Dickens,” λέει ο Robins. “Και η επιθυμία μου ήταν να δημιουργήσω κάτι που να έχει τους ρυθμούς των κλασικών.”
Από την άλλη πλευρά, δεν αλληλεπιδρούν όλοι οι πολιτισμοί με το παραφυσικό με τον ίδιο τρόπο. “Αν είσαι Χριστιανός, μπορεί να κοιτάξεις προς την εκδίωξη ή τον αγιασμό ενός σπιτιού,” λέει η Hollow. “Αλλά σε άλλους πολιτισμούς αυτό δεν είναι καθόλου κάτι που θα έκανες.” Το πιο ενδιαφέρον πράγμα για αυτήν τη “υπερφυσική κοινωνιολογία”, προσθέτει, είναι ο τρόπος που αντιδρούν οι άνθρωποι. Ο Robins δίνει ένα σοκαριστικό παράδειγμα: “Φτιάξαμε την αμερικανική σειρά και μετά συνειδητοποίησα ότι σε τουλάχιστον τρία επεισόδια, οι άνθρωποι προσπάθησαν να πυροβολήσουν φαντάσματα.” Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, “The Flood”, ο Robins συνάντησε τον Marcus, ο οποίος έπαιξε με έναν πίνακα Ouija με τον ξάδελφό του σε ένα αγροτικό σπίτι στη Georgia. Θυμάται μια διακοπή ρεύματος και μια φιγούρα στο παράθυρο να λέει: “Σας βλέπω και τους δύο.” Ο Marcus βρήκε ένα παλιό τουφέκι και, για πρώτη φορά στη ζωή του, τράβηξε τη σκανδάλη – αλλά δεν λειτούργησε.
Είναι λογικό, λοιπόν, ότι όταν η Σουηδία αγόρασε τα πρώτα διεθνή δικαιώματα για το “Uncanny”, δημιούργησαν και τη δική τους τηλεοπτική εκδοχή. “Είμαι παντρεμένος με Σουηδέζα – χάρηκα γι’ αυτό,” λέει με ένα χαμόγελο, για την εκπομπή, με την οποία άλλαξε ο τίτλος σε Kalla Kårar, και την παρουσίαζε ο Σουηδός παρουσιαστής Jack Werner, αντί για τον Robins.
Το YouTube, που παρακολουθείται περισσότερο σήμερα από το BBC, αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για να βρεθούν θαυμαστές με νέους τρόπους. Ο Robins έχει ήδη εμπλουτίσει τη μορφή για την τηλεόραση: διεξήγαγε ξεκαρδιστικά πειράματα – από το να προσπαθεί να κάνει την τουαλέτα του να καζαντσα μόνη της (ο υδραυλικός έπρεπε να κληθεί) μέχρι να “παλεύει για αέρα σε μια αεροδυναμική σήραγγα” – και ανέλυσε έρευνες που οδήγησαν σε πραγματικά συγκινητικές ανακαλύψεις, όπως σε ένα ορφανοτροφείο-νεκροταφείο (“Παιδιά πέθαιναν”). Ωστόσο, υπάρχει και ανταγωνισμός. Το Ghost Theory είναι ένα εξαιρετικά δημοφιλές παραφυσικό κανάλι στο YouTube: πρόσφατα βρέθηκα τρομοκρατημένος στον καναπέ μου παρακολουθώντας ένα live κυνήγι φαντασμάτων με χιλιάδες άλλους. Δεν ακούγεται, πάντως, ότι το “Uncanny” θα απομακρυνθεί πολύ από τις ρίζες του. “Είναι ένας συνδυασμός δράματος και true crime,” επιβεβαιώνει η Hollow. “Για εμάς, παραμένει η ουσία του podcast.”
Πού θα πάει ο Robins και το κόκκινο ανόρακ του μετά την παγκόσμια κυριαρχία; Η τέταρτη συνάντηση αργότερα φέτος αναμένεται να είναι η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής στο ICC Birmingham, ενώ η Γερμανία είναι η επόμενη χώρα που θα αποκτήσει τη δική της τηλεοπτική σειρά “Uncanny”. Υπάρχει επίσης ένα δράμα του BBC καθ’ οδόν: ο Robins έχει προσαρμόσει το “The Witch Farm”, το podcast του 2023 για ένα στοιχειωμένο αγρόκτημα στην Ουαλία, για μια σειρά τεσσάρων επεισοδίων με πρωταγωνιστές τους Gabrielle Creevy και Michael Socha. Ωστόσο, η μοίρα του θα εξαρτάται πάντα από τους θαυμαστές που είναι πρόθυμοι να μοιραστούν αυτό που είδαν. “Σε καμία περίπτωση δεν έχουμε έλλειψη ιστοριών,” λέει η Hollow. “Υπάρχουν, ας πούμε, δεκάδες χιλιάδες. Απλά πρέπει να συνεχίσουμε να επιλέγουμε υποθέσεις που θεωρούμε προκλητικές ή που έχουν απήχηση στους ανθρώπους.” “Αλλά είναι στο σημείο όπου ακούγεται περισσότερο από τις ειδήσεις. Δηλαδή, πόσο μεγαλύτερο μπορείς να γίνεις;”
Το “Uncanny Cold Cases” θα προβάλλεται εβδομαδιαίως στο BBC Radio 4 και το BBC Sounds από τις 7 Απριλίου, και θα είναι διαθέσιμο προς παρακολούθηση στο κανάλι “Uncanny” στο YouTube.
