Ο Γκάο Τζεν, Κινέζος αντιφρονούντας καλλιτέχνης, γνωστός για τα σατιρικά γλυπτά του πρώην ηγέτη της Κίνας, Μάο Τσε Τουνγκ, βρίσκεται αντιμέτωπος με δίκη με κατηγορίες για «εξύβριση εθνικών ηρώων και μαρτύρων», σύμφωνα με όσα δήλωσαν η σύζυγός του και μια ομάδα υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο 69χρονος Γκάο, ο οποίος συνελήφθη το 2024 κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κίνα από τις ΗΠΑ, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως τρία έτη, σύμφωνα με τη σύζυγό του, Τζάο Γιαλάνγκ, και τον Σέιν Γι, ερευνητή στην ομάδα υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κίνας.
Η κλειστή, μονοήμερη δίκη πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στο λαϊκό δικαστήριο της πόλης Σανχέ, στην επαρχία Χεμπέι, και ολοκληρώθηκε χωρίς την έκδοση ετυμηγορίας, όπως ανέφεραν η Τζάο και ο Γι στο Reuters. Η Τζάο δήλωσε ότι της απαγορεύτηκε η είσοδος στο δικαστήριο. Το γραφείο δημόσιας ασφάλειας της Σανχέ δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με την υπόθεση του Γκάο.
Ο καλλιτέχνης, ο οποίος ζει στη Νέα Υόρκη, συνελήφθη τον Αύγουστο του 2024 κατά τη διάρκεια οικογενειακής επίσκεψης στην Κίνα, παρόλο που είχε πραγματοποιήσει αρκετά ταξίδια στη χώρα χωρίς κανένα πρόβλημα από τότε που μετακόμισε στις ΗΠΑ το 2022, ανέφερε ο Γι. «Αυτό δείχνει τη λογική της κινεζικής κυβέρνησης· όταν θέλουν να στοχοποιήσουν κάποιον, μπορούν να χρησιμοποιήσουν οτιδήποτε βρίσκεται στη δύναμή τους», πρόσθεσε ο Γι. «Ο Γκάο Τζεν είναι καλλιτέχνης. Έχει δικαίωμα στην καλλιτεχνική ελευθερία, τελεία και παύλα».
Μαζί με τον αδελφό του, Γκάο Τσιάνγκ, ο Γκάο δημιούργησε αρκετά γλυπτά του Μάο που επέκριναν την Πολιτιστική Επανάσταση (1966-1976), μια περίοδο κοινωνικής αναταραχής και πολιτικών διώξεων στην Κίνα που οδήγησε σε εκατομμύρια θανάτους.
Διπλωμάτες της ΕΕ προσπάθησαν να παραστούν στη δίκη του Γκάο, αλλά εμποδίστηκαν να εισέλθουν στο δικαστήριο, όπως ανέφερε η αποστολή της ΕΕ στην Κίνα σε ανάρτηση στο X. Τα πιο διάσημα έργα των αδελφών περιλαμβάνουν το «Miss Mao», όπου ο Μάο απεικονίζεται με μύτη Πινόκιο και γυναικείο στήθος, και το «Mao’s Guilt», ένα χάλκινο άγαλμα του πρώην ηγέτη γονατισμένου σε στάση μεταμέλειας.
Η σύζυγος του Γκάο δήλωσε ότι εκείνη και ο επτάχρονος γιος τους, ο οποίος είναι Αμερικανός πολίτης, υπόκεινται σε απαγορεύσεις εξόδου και δεν μπορούν να φύγουν από την Κίνα. «Ο γιος μου δεν έχει δει τον πατέρα του από πρόπερσι, και μας έχει απαγορευτεί να του στέλνουμε γράμματα από τον περασμένο Μάιο. Αυτό έχει επηρεάσει σημαντικά τα συναισθήματα και την υγεία του γιου μου», είπε η Τζάο στο Reuters.
Ο Γκάο πάσχει από υποσιτισμό και έχει ασθένεια της οσφυϊκής μοίρας, καθώς και χρόνιες παθήσεις στα γόνατα και τα μάτια που χρειάζονται θεραπεία, σύμφωνα με τον Γι. Ο Γκάο δικάζεται για έργα που δημιουργήθηκαν μεταξύ 2005 και 2009, ενώ ο νόμος της Κίνας για «την προστασία των ηρώων και των μαρτύρων» θεσπίστηκε το 2018 και ενισχύθηκε το 2021.
