Η ζωή των νέων γονιών, όπως και αυτή του φωτογράφου Alexander Meininger, αλλάζει ριζικά με τον ερχομό των παιδιών. “Περνάς πολύ χρόνο παρατηρώντας τα στις παιδικές χαρές – είτε το θέλεις, είτε όχι”, αναφέρει. Ο Meininger, ο οποίος μεγάλωσε στη Γερμανία αλλά ζει πλέον στο Λονδίνο, αγαπά τη δημιουργία. Βλέποντας πόσο απολάμβαναν οι μικροί του γιοι τα παιχνίδια στα πάρκα, έφτιαξε για εκείνους μια εσωτερική παιδική χαρά. Αυτή ήταν η αρχή, μέχρι την εισβολή στην Ουκρανία. Παρακολουθώντας την καταστροφή υποδομών στην τηλεόραση, ο Meininger αναρωτήθηκε πώς θα μπορούσε να βοηθήσει τα παιδιά της Ουκρανίας, καταλήγοντας στην ιδέα των παιδικών χαρών. Αυτό αποτέλεσε το πρώτο βήμα για τη δημιουργία του Playrise, μιας φιλανθρωπικής οργάνωσης που εγκαινιάστηκε στο Λονδίνο και κατασκευάζει προκατασκευασμένο εξοπλισμό και έπιπλα για εκτοπισμένες οικογένειες σε ζώνες φυσικών καταστροφών.
“Αρχικά σκέφτηκα να συλλέξω χρησιμοποιήσιμα κομμάτια από τα ερείπια σε εμπόλεμες ζώνες για να φτιάξω εξοπλισμό παιχνιδιού, αλλά αυτές οι κοινότητες χρειάζονται κάτι προσιτό, που να συναρμολογείται γρήγορα και εύκολα”, εξηγεί ο Meininger. “Όπως ακριβώς όταν νοικιάζεις, δεν θέλεις προσαρμοσμένα έπιπλα, αλλά κάτι από ΙΚΕΑ. Στα στρατόπεδα προσφύγων δεν υπάρχει διάθεση για κάτι μόνιμο. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί καταλήγουν σε αυτές τις προσωρινές λύσεις για πολύ μεγάλο διάστημα.”
Ο Meininger έβαλε σκοπό να βρει μια λύση. Συνεργάστηκε με το βρετανικό αρχιτεκτονικό γραφείο OMMX και τους μηχανικούς Webb Yates για την ανάπτυξη πρωτοτύπων. Μέσω των ΜΚΟ Empowerment for Development και Save the Children, ήρθε σε επαφή με εκτοπισμένες κοινότητες στην Αίγυπτο και την Αιθιοπία για να διαπιστώσει ποιος εξοπλισμός παιχνιδιού θα ήταν κατάλληλος. Επισκέφθηκαν το καταυλισμό Aysaita για πρόσφυγες από την Ερυθραία στην Αιθιοπία και δύο τοποθεσίες στην Αίγυπτο: ένα κέντρο για την παλαιστινιακή κοινότητα στο Κάιρο και μια περιοχή προσφύγων στην Karkar για Σουδανούς που διέφυγαν από τον εμφύλιο πόλεμο.
Ο Hikaru Nissanke, διευθυντής της OMMX, δήλωσε ότι το Playrise ταίριαζε στην αρχιτεκτονική εταιρεία, καθώς αυτή διαχειρίζεται επίσης ένα πρόγραμμα με εστίαση στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Young Policymakers, που προωθεί τις ανάγκες των παιδιών και τις συνδέει με τους φορείς λήψης αποφάσεων στον κατασκευαστικό κλάδο.
Το πρωτότυπο του Playrise αποτελείται από ένα αρθρωτό σετ δοκών και σανίδων από ξύλο iroko, στερεωμένο με μεταλλικές βίδες. Μπορεί να προσαρμοστεί με πρόσθετα στοιχεία, όπως σχοινιά, μονόζυγα και μπασκέτες. Το σύστημα μπορεί να αναδιαταχθεί για να ανταποκριθεί στους περιορισμούς κάθε τοποθεσίας και στις ανάγκες ποικίλων χρηστών. Εάν κάποια κομμάτια σπάσουν, αντικαθίστανται εύκολα. Όλες οι βίδες διαθέτουν ειδικά παξιμάδια ασφαλείας για παιδικές χαρές.
“Το έργο ήταν περίπλοκο”, λέει ο Nissanke. “Χρειαζόμασταν μια κατασκευή που να μπορεί να παραχθεί μαζικά, αλλά ταυτόχρονα να είναι βαθιά προσωπική για κάθε κοινότητα. Σχεδιάζαμε για τα πάντα, από τεράστιες ανοιχτές ερήμους μέχρι ασφυκτικά εσωτερικά αυλές. Όμως, κάτω από αυτές τις ποικίλες συνθήκες, βρήκαμε μια καθολική αλήθεια: ανεξάρτητα από τις περιστάσεις τους, κάθε παιδί ήθελε να βρει χαρά.”
Έρευνες έχουν δείξει ότι το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση, αλλά είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των παιδιών. Το υπαίθριο παιχνίδι προάγει την ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων και διδάσκει τη συνεργασία, την ομαδικότητα και κοινωνικές δεξιότητες, όπως η κοινή χρήση και η επικοινωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με τη UNICEF, το 2025, σχεδόν 50 εκατομμύρια παιδιά ζούσαν σε συνθήκες εκτοπισμού, με τους νέους να αποτελούν περίπου το 40% των πάνω από 122 εκατομμυρίων ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν συγκρούσεις. Σχεδόν ένα στα έξι παιδιά επηρεάζεται πλέον από τον πόλεμο, σύμφωνα με το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.
Το πρώτο σετ Playrise θα αναχωρήσει για τον καταυλισμό Aysaita στην Αιθιοπία τον επόμενο μήνα. Αυτή η τοποθεσία ιδρύθηκε για πρώτη φορά το 2007, οπότε ορισμένα παιδιά ζουν στον έρημο καταυλισμό καθ’ όλη τους τη ζωή. Ο Nissanke αναφέρει ότι οι οικογένειες στον καταυλισμό μαρτυρούν ότι τα παιδιά τους βοήθησαν στην κατασκευή των παιχνιδιών που τους στάλθηκαν, αποκτώντας πρακτική εμπειρία στην κατασκευή. “Τους εξοπλίζουμε με τις πρακτικές δεξιότητες που θα χρειαστούν κάποια μέρα για να χτίσουν και να συντηρήσουν τα δικά τους σπίτια. Αυτό μας φάνηκε συγκινητικό, δεδομένης της επισφάλειας με την οποία ζουν.”
Ο Meininger κοιτάζει προς το μέλλον του Playrise, προσπαθώντας να μην προτρέχει με ιδέες για χώρους συνάντησης ή την πιθανότητα κοινοτικών κήπων. Προς το παρόν, θέλει απλώς να επεκτείνει το πρόγραμμα, ώστε η φιλανθρωπική οργάνωση να μπορεί να παράγει και να αποθηκεύει τα σετ παιχνιδιού και να διασφαλίζει ότι θα είναι διαθέσιμα όταν τα χρειάζονται οι ΜΚΟ – και οι νέοι.
“Δεν θέλαμε να προσεγγίσουμε αυτό με μια δυτική οπτική για το τι πρέπει να κάνουν τα παιδιά, ούτε να είμαστε επικριτικοί. Όμως, από τις χώρες που έχω επισκεφθεί, έχω δει ότι, σε βασικό επίπεδο, οι άνθρωποι είναι άνθρωποι και επιθυμούν τα ίδια πράγματα. Ένα από αυτά είναι να βλέπουν τα παιδιά τους να ευδοκιμούν και να παίζουν.”
