Από τις αρχές του 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει τέλος στην τελωνειακή απαλλαγή για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα πακέτα που προέρχονται από τρίτες χώρες θα υποβάλλονται πλέον σε κανονικές τελωνειακές διαδικασίες, επιβαρύνονται με δασμούς και προβλεπόμενα τέλη διαχείρισης, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECOFIN).

Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, στηρίζει σθεναρά το μέτρο, θεωρώντας το αναγκαίο για τη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, την προστασία των δημόσιων εσόδων και την ασφάλεια των προϊόντων. Η εξέλιξη αυτή αναγκάζει επιχειρήσεις και καταναλωτές να επανεξετάσουν τα δεδομένα.

Για την Ελλάδα, η εφαρμογή αυτού του μέτρου κρίνεται επιτακτική, προκειμένου να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων των καταναλωτών, του εγχώριου εμπορίου και της προστασίας των δημοσίων εσόδων. Στόχος είναι να τερματιστούν οι στρεβλώσεις και τα «παράθυρα» που δημιουργήθηκαν με την έκρηξη του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου τις τελευταίες δύο με τρεις δεκαετίες.

Τα οφέλη της νέας ρύθμισης περιλαμβάνουν τη μείωση του αθέμιτου ανταγωνισμού από ξένες επιχειρήσεις, την αύξηση των δημοσίων εσόδων, την αποτροπή εισαγωγής ακατάλληλων προϊόντων που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, καθώς και περιβαλλοντικά οφέλη μέσω της αποθάρρυνσης της παραγωγής και υπερκατανάλωσης προϊόντων αμφιβόλου ποιότητας και προέλευσης.

Από την άλλη πλευρά, οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις εστιάζονται στην αύξηση των τελικών τιμών «πολύ φθηνών» προϊόντων από τρίτες χώρες, λόγω της επιβολής δασμών και τελών διεκπεραίωσης. Επίσης, ενδέχεται να επιβαρυνθούν τα χαμηλότερα εισοδήματα που αναζητούν προϊόντα χαμηλού κόστους, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος καθυστερήσεων και γραφειοκρατίας στις τελωνειακές διαδικασίες. Επιπλέον, αναμένονται νέα κόστη και διαδικασίες για τις ταχυμεταφορές και τα ταχυδρομεία, ενώ είναι απαραίτητος ο προσεκτικός σχεδιασμός για την επιβολή του «τέλους διαχείρισης», το οποίο εκτιμάται ότι θα ανέρχεται τουλάχιστον σε 1,5-2 ευρώ ανά πακέτο.

**Τι αποφάσισε το ECOFIN**
Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συμφώνησαν στην κατάργηση της απαλλαγής τελωνειακών δασμών για δέματα χαμηλής αξίας, επιταχύνοντας το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από το 2028 στις αρχές του 2026. Θα εφαρμοστεί μια μεταβατική «απλή» λύση, ώστε όλα τα δέματα να μπαίνουν σε διαδικασίες τελωνείου και δασμών. Σε δύο χρόνια, από το 2028, αναμένεται να ληφθούν αυστηρότερα μέτρα με νέα αναθεώρηση της Οδηγίας, βασισμένα σε μια νέα πλατφόρμα για την ηλεκτρονική εκκαθάριση κάθε αγοράς από ηλεκτρονικά e-shops τρίτων χωρών που εισάγεται στην ΕΕ.

Τα κράτη-μέλη καλούνται να υποβάλουν συγκεκριμένες προτάσεις υλοποίησης για έγκριση στο επόμενο ECOFIN εντός ενός μήνα (έως τις 12/12), με στόχο την υιοθέτηση μιας νέας αρχιτεκτονικής εισαγωγών για τα μικροδέματα από την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες, η οποία θα τεθεί σε ισχύ το συντομότερο δυνατόν εντός του 2026, χωρίς να προκαλεί πρόσθετες καθυστερήσεις στα τελωνεία.

**Τι αλλάζει για τον καταναλωτή**
Κάθε δέμα από τρίτη χώρα θα αξιολογείται πλέον για δασμούς, ανεξαρτήτως της αξίας του, πέραν του ΦΠΑ που ήδη ισχύει και επιβάλλεται κατά την αγορά από τις πλατφόρμες μέσω IOSS/checkout. Συνέπεια αυτού είναι η αύξηση των τελικών τιμών, καθιστώντας τα «φθηνά» πακέτα λιγότερο ελκυστικά.

Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει την επιβολή ξεχωριστού «τέλους διεκπεραίωσης» (handling fee) ανά μικροδέμα, εκτιμώμενου περίπου στα 2 ευρώ, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά τα μέσα του 2026, αν και το τελικό ποσό και ο σχεδιασμός θα καθοριστούν πολιτικά.

**Πώς επηρεάζονται Temu, Shein, Trendyol**
Οι εταιρικές πλατφόρμες όπως Temu, Shein, Banggood, Trendyol, καθώς και αγορές μέσω eBay, που βασίζονται σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές (ultra low price) και δωρεάν παγκόσμιες αποστολές (free shipping), τίθενται στο στόχαστρο. Το μοντέλο αυτό στηριζόταν επί χρόνια στο χαμηλό όριο απαλλαγής από τα Τελωνεία της ΕΕ για αγορές έως 150 ευρώ. Το όριο αυτό επέτρεπε στις ξένες εταιρίες να υποκοστολογούν προϊόντα ή στους αγοραστές να «σπάνε» τις παραγγελίες για να αποφύγουν τον κανονισμό.

Από τους επόμενους μήνες, οι αγορές αυτές θα επιβαρυνθούν με δασμούς και τέλη, μειώνοντας το πλεονέκτημα στην τελική τιμή έναντι των ευρωπαίων λιανεμπόρων. Ενδεχομένως, θα υπάρξουν αλλαγές στις πολιτικές δωρεάν αποστολής και επιστροφών των προϊόντων αυτών από τις ξένες εταιρίες. Η μετάβαση σε καθεστώς πλήρους τελωνειακού ελέγχου μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις και προβλήματα στα Τελωνεία, απαιτώντας αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων και αυξάνοντας τα λειτουργικά κόστη των πλατφορμών.

**Τι αλλάζει για τα e-shops**
Για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά e-shops, οι όροι του ανταγωνισμού εξισώνονται. Τα φθηνά πακέτα που εισάγονται άμεσα δεν θα απαλλάσσονται πλέον από δασμούς, περιορίζοντας τη διαφορά τιμολόγησης με ευρωπαϊκές πλατφόρμες που ήδη πληρώνουν πλήρεις δασμούς και συμμορφώνονται με αυστηρά ποιοτικά και κατασκευαστικά πρότυπα. Η Ελλάδα, ως πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων στην ΕΕ, πρωτοστάτησε μαζί με τη Γαλλία στην επιτάχυνση των μέτρων, αντιμετωπίζοντας τα ζητήματα θεμιτού ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έναντι των πλατφορμών άμεσης πώλησης.

**Γιατί αλλάζει το καθεστώς**
Η εκρηκτική αύξηση μικροδεμάτων από πλατφόρμες τρίτων χωρών, όπως Temu και Shein, έχει οδηγήσει σε απώλειες για τα κράτη μέλη. Πέρα από την πλήξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, η κατάσταση συνδυάζεται με υποτιμολογήσεις και καταστρατηγήσεις, με αποτέλεσμα απώλειες εσόδων και στρέβλωση του ανταγωνισμού εις βάρος των κρατικών εσόδων, του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου και της βιομηχανίας.

Η ΕΕ επιδιώκει ισότιμους όρους, καλύτερο έλεγχο συμμόρφωσης και ασφάλειας προϊόντων, καθώς και την αποθάρρυνση των πρακτικών «fast fashion» που επιδεινώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και παρακάμπτουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι «από εδώ και στο εξής, όλα τα δέματα θα περνούν από συνήθεις τελωνειακές διαδικασίες», διασφαλίζοντας «δίκαιο ανταγωνισμό και καλύτερη προστασία του καταναλωτή», με δέσμευση για υποστήριξη στα κράτη-μέλη. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), Σταύρος Καφούνης, επεσήμανε την ανάγκη άμεσης αλλαγής του κανονισμού de minimis. Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στο μέτρο, ζητώντας εφαρμογή από τις αρχές του 2026. Αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν ότι έως και τα δύο τρίτα των μικροδεμάτων δηλώνονται υποτιμολογημένα, κάτι που θα αντιμετωπιστεί με την κατάργηση της εξαίρεσης και την αυστηρότερη επιβολή.