Η βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών βιώνει μια ατέρμονη επανάληψη απογοητευτικών εξελίξεων. Κάθε μήνα, ένας ακόμη εκδότης δημοσιεύει μια ανακοίνωση για περικοπές θέσεων εργασίας στα στούντιο ανάπτυξής του, ακολουθώντας ένα γνώριμο μοτίβο. Αυτές οι ανακοινώσεις συνοδεύονται από επιφανειακές εκφράσεις λύπης και κούφια λόγια που επαινούν την ικανότητα και τη συμβολή των εργαζομένων που πρόκειται να απολυθούν, όλα φιλτραρισμένα μέσα από εταιρικό γλωσσικό ιδίωμα, στόχος του οποίου είναι η απόκρυψη του ανθρώπινου κόστους των απολύσεων.

Την Τρίτη, ήταν η σειρά της Epic Games, της δημιουργού του Fortnite, ενός από τους πιο επιτυχημένους τίτλους παγκοσμίως. Σε μια διαδικτυακή ανάρτηση, ο CEO Tim Sweeney ανακοίνωσε την απώλεια άνω των 1.000 θέσεων εργασίας, μία κίνηση που ακολούθησε την περικοπή 830 υπαλλήλων τον Σεπτέμβριο του 2023.

Η δήλωση του Sweeney αποτελεί ένα μάθημα στην εταιρική ρητορική της μεταμέλειας. «Η κάμψη της συμμετοχής στο Fortnite που ξεκίνησε το 2025 σημαίνει ότι ξοδεύουμε σημαντικά περισσότερα από όσα κερδίζουμε, και πρέπει να κάνουμε μεγάλες περικοπές για να διατηρήσουμε την εταιρεία χρηματοδοτούμενη. Αυτή η απόλυση, μαζί με την εξοικονόμηση άνω των 500 εκατομμυρίων δολαρίων από συμβάσεις, μάρκετινγκ και την ακύρωση κάποιων ανοιχτών θέσεων, μας φέρνει σε μια πιο σταθερή θέση». Συνέχισε αποδίδοντας την ευθύνη σε «προκλήσεις που αφορούν ολόκληρο τον κλάδο»: βραδύτερη ανάπτυξη, ασθενέστερες δαπάνες, δυσκολότερη οικονομική κατάσταση.

Το Fortnite αποφέρει περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε έσοδα και είναι το τέταρτο πιο παιγμένο παιχνίδι PC στον κόσμο. Η Epic Games εκτιμάται ότι είχε έσοδα 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025. Ωστόσο, φαίνεται να ξοδεύει περισσότερα από όσα κερδίζει. Στη μέση της δήλωσής του, ο Sweeney υπαινίσσεται εμμέσως το γεγονός ότι ένα από τα μεγαλύτερα κόστη της εταιρείας ήταν οι δαπανηρές νομικές της διαμάχες με την Google και την Apple.

Αναλυτές θα εξετάζουν αυτά τα στοιχεία για εβδομάδες, επισημαίνοντας τις περίπλοκες και μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, προβλέποντας περαιτέρω δυσκολίες. Φαίνεται όλοι να γνωρίζουν γιατί συμβαίνουν αυτά, αλλά όχι πώς να τα σταματήσουν.

Τα παιχνίδια γίνονται όλο και πιο ακριβά στην παραγωγή, αλλά η ανάπτυξη επιβραδύνεται. Οι εταιρείες προσέλαβαν υπερβολικό προσωπικό κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, καθώς είδαν μια τεράστια αύξηση στις πωλήσεις και πίστευαν ότι κανείς δεν θα έβγαινε ξανά έξω. Υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το streaming. Η προσοχή, όπως αποδεικνύεται, είναι ένα πεπερασμένο αγαθό.

Ωστόσο, αυτό που δεν μπορώ παρά να σκεφτώ είναι το εξής: υπάρχουν εκδότες που ξοδεύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε νέα “live service” multiplayer παιχνίδια, και στη συνέχεια τα κλείνουν όταν δεν γίνονται άμεσα το επόμενο Minecraft, Roblox, Call of Duty ή, ναι, Fortnite. Τα Xdefiant κράτησαν λίγους μήνες, το Highguard ένα μήνα, το Concord δύο εβδομάδες. Στελέχη το είδαν αναμφίβολα ως μια στρατηγική υψηλού κινδύνου, υψηλής ανταμοιβής. Αλλά αν ολόκληρη η εκτελεστική τάξη της βιομηχανίας των παιχνιδιών πιστεύει ότι τα live service παιχνίδια είναι το μέλλον, τι σημαίνει αυτό όταν ένα από τα μεγαλύτερα brands του είδους προφανώς δεν μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς;

Γράφω για παιχνίδια εδώ και 30 χρόνια και πάντα με εξέπληττε το γεγονός ότι οι λάθος άνθρωποι διευθύνουν τη βιομηχανία. Τώρα, όμως, τα διακυβεύματα είναι πολύ υψηλότερα σε κάθε αμφίβολη, βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη. Το 1983, η αμερικανική βιομηχανία παιχνιδιών παραλίγο να αυτοκαταστραφεί, όταν πάρα πολλοί κατασκευαστές και εταιρείες λογισμικού κατέκλυσαν την αγορά με κονσόλες και παιχνίδια που ήταν απλώς πιο αδύναμες αντιγραφές αυτών που έκανε η Atari. Από τότε έχω δει τάσεις να ανεβαίνουν και να πέφτουν – αγωνιστικά παιχνίδια τύπου arcade και παιχνίδια μάχης, παιχνίδια με κιθάρες, παιχνίδια “toys-to-life”, pet simulators, life simulators, stealth games, massively multiplayer online games, παιχνίδια γκάνγκστερ, παιχνίδια περιπέτειας ανοιχτού κόσμου… Ένας ή δύο επιτυχημένοι τίτλοι, μετά μια υπερπροσφορά, και μετά το κοινό προχωρά και οι θέσεις εργασίας εξατμίζονται. Έχω δει στελέχη να μετακινούνται από μια αποτυχία στην άλλη – σχεδόν πάντα προς τα πάνω. Τους βλέπω σε εκδηλώσεις του κλάδου, τα ίδια πρόσωπα, την ίδια επαγγελματική casual ενδυμασία που φωνάζει, «βαθιά μέσα μου, είμαι gamer όπως κι εσύ». Αλλά δεν είστε, έτσι δεν είναι;

Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, τα περισσότερα live service παιχνίδια έχουν φτάσει στο αποκορύφωμά τους, αλλά οι μεγάλοι εκδότες εξακολουθούν να “διπλασιάζουν” τις επενδύσεις τους. Όπως πολλές άλλες βιομηχανίες στην ύστερη καπιταλιστική εποχή, πρόκειται για μια επιχείρηση που έχει εμμονή με την ανάπτυξη. Ανάπτυξη με κάθε κόστος. Οι εταιρείες βασίζονται τα πάντα σε λίγες “ασφαλείς” προβλέψεις, τώρα αυτές οι προβλέψεις για live παιχνίδια φαίνονται λιγότερο ασφαλείς από ποτέ. Και όταν οι παίκτες αναπόφευκτα προχωρήσουν, είναι οι προγραμματιστές που απορρίπτονται μαζί τους.

«Αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι ξεκάθαρο», έγραψε ο Sweeney στις παραδοσιακά αισιόδοξες και προσανατολισμένες στο μέλλον καταληκτικές παρατηρήσεις οποιασδήποτε ειδοποίησης λύσης συμβολαίων (πρέπει να διατηρείς τους μετόχους αισιόδοξους). «Θα δημιουργήσουμε φοβερές εμπειρίες Fortnite με φρέσκο εποχικό περιεχόμενο, gameplay, ιστορία και ζωντανά γεγονότα… Και θα ξεκινήσουμε την επόμενη γενιά της Epic με τεράστια σχέδια κυκλοφορίας προς το τέλος του έτους».

Έχω επισκεφθεί εκατοντάδες στούντιο παιχνιδιών καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας μου. Αυτοί είναι απίστευτα ταλαντούχοι άνθρωποι, που συχνά εργάζονται εξαντλητικές ώρες – γίνονται σαν οικογένεια μεταξύ τους, με κάθε ομάδα να έχει τη δική της μοναδική κουλτούρα. Ανάμεσα σε εκείνους που απολύθηκαν από την Epic Games αυτή την εβδομάδα, θα υπάρχουν εκατοντάδες άνθρωποι που ονειρεύτηκαν όλη τους τη ζωή αυτή τη δουλειά – μπορεί να έχουν κάνει προσωπικές θυσίες, να έχουν απομακρυνθεί από αγαπημένα πρόσωπα, να έχουν συσσωρεύσει τεράστια φοιτητικά χρέη. Ποια θα είναι τα *τους* σχέδια προς το τέλος του έτους; Και ποια ομάδα ταλαντούχων, αφοσιωμένων δημιουργών παιχνιδιών θα τους ακολουθήσει στη συνέχεια;