Ο William Klein, με πολυετή θητεία ως διπλωμάτης των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων ανώτερων θέσεων στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Πεκίνο από το 2016 έως το 2021, προσφέρει μια εμπεριστατωμένη ανάλυση για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Εργάστηκε επίσης στο Αμερικανικό Ινστιτούτο στην Ταϊβάν και στο τμήμα Κίνας του Υπουργείου Εξωτερικών στην Ουάσινγκτον, ενώ υπηρέτησε σε διπλωματικές θέσεις στη Νότια Ασία, τη Μέση Ανατολή και την πρώην Σοβιετική Ένωση. Σήμερα, βρίσκεται στο γραφείο του Βερολίνου της FGS Global, μιας εταιρείας στρατηγικών συμβούλων και επικοινωνιών.
Μετά τη σύνοδο κορυφής της Μπουσάν, παρατηρείται μια παύση στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, η οποία όμως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε ως ανακωχή ούτε ως συνθήκη ειρήνης. Και οι δύο πλευρές έχουν κοινό συμφέρον να αποτρέψουν περαιτέρω επιδείνωση. Η πιο σημαντική επίπτωση από την επίσκεψη του Προέδρου Τραμπ στην Κίνα, όποτε αυτή κι αν πραγματοποιηθεί, θα είναι η επιβεβαίωση του κοινού συμφέροντος για τον περιορισμό του ανταγωνισμού, αποτρέποντας την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Αναμένεται η επαναβεβαίωση των δεσμεύσεων που έγιναν στη Μπουσάν σχετικά με τους ελέγχους εξαγωγών και τους δασμούς. Επιπλέον, πιθανώς θα υπάρξουν ανακοινώσεις για εμπορικές συμφωνίες, όπως περαιτέρω αγορές γεωργικών προϊόντων ή εμπορικών αεροσκαφών από την Κίνα. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν θα υπάρξουν μέτρα για χαλάρωση των ελέγχων εξαγωγών ή μείωση των δασμών, κάτι που είναι δύσκολο να προβλεφθεί.
Συνομιλίες με Αμερικανούς και Κινέζους κυβερνητικούς παράγοντες υποδεικνύουν μέτριες προσδοκίες για την επίσκεψη, παρόλα αυτά, αυτή παραμένει σημαντική για την πορεία των διμερών σχέσεων. Η συνεχής επικοινωνία σε ανώτατο επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα και προβλεψιμότητα, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της τρέχουσας δυσπιστίας και του ανταγωνισμού. Μια τέτοια συνάντηση θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη συνέχιση της προσπάθειας για σταθεροποίηση και αύξηση της προβλεψιμότητας.
Σχετικά με τους δασμούς, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι θα συνεχίσει να τους χρησιμοποιεί ως βασικό στοιχείο της εξωτερικής του πολιτικής. Η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, ωστόσο, αλλάζει τα εργαλεία στη διάθεση του προέδρου, επιβάλλοντας μια πιο προβλέψιμη και διαφανή διαδικασία. Αυτό θεωρείται νίκη από την πλευρά της Κίνας, καθώς της παρέχει περισσότερο χρόνο και χώρο για να επηρεάσει τις αποφάσεις της αμερικανικής διοίκησης και να διαπραγματευτεί πιο ευνοϊκά αποτελέσματα.
Η μεγαλύτερη πρόκληση στις προετοιμασίες για μια τέτοια επίσκεψη είναι η επίτευξη συμφωνίας για τα αποτελέσματα και ο τρόπος δημοσιοποίησής τους, καθώς οι διαφορετικές ερμηνείες από τις δύο πλευρές είναι συχνό φαινόμενο, όπως παρατηρήθηκε και στη συνάντηση της Μπουσάν.
Η σχέση μεταξύ Τραμπ και Σι χαρακτηρίζεται από αμοιβαίο σεβασμό και την ικανότητα επικοινωνίας ως ίσοι. Και οι δύο ηγέτες αντιλαμβάνονται την ισχύ και την επιρροή του άλλου, καθώς και τη διάθεση να τη χρησιμοποιήσουν για την προώθηση των συμφερόντων της χώρας τους. Ο κίνδυνος στρατιωτικής σύγκρουσης στην Ταϊβάν παραμένει χαμηλός, ακριβώς λόγω της κατανόησης του τι διακυβεύεται.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή καθιστούν δύσκολη την πρόβλεψη του αντίκτυπου στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Η Κίνα, αν και μπορεί να βλέπει ευκαιρίες από την δυσαρέσκεια για τις ενέργειες των ΗΠΑ στο Ιράν, εξακολουθεί να χρειάζεται μια σταθερή και προβλέψιμη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνεπώς, η Κίνα θα προσαρμόσει την εμπλοκή της στη Μέση Ανατολή για να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο υπονόμενσης των σχέσεών της με τις ΗΠΑ.
Η εξωτερική πολιτική του Προέδρου Τραμπ χαρακτηρίζεται από μια βαθιά κατανόηση της αμερικανικής ισχύος σε σχέση με άλλες χώρες και μια προσέγγιση που εστιάζει σε απτά, μετρήσιμα αποτελέσματα, ιδιαίτερα στο διμερές οικονομικό και εμπορικό σκέλος. Η αντίληψη ότι ένα εμπορικό έλλειμμα αποτελεί “κακή συμφωνία” και η πεποίθηση ότι η μεταποίηση είναι κρίσιμη για την εθνική ισχύ, διαμορφώνουν την προσέγγισή του, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί και από μελλοντικές διοικήσεις.
Σχετικά με την παροχή πληροφοριών από διπλωμάτες, η πρώτη διοίκηση Τραμπ, όπως και άλλες, ενσωμάτωνε τις παρατηρήσεις και τις συστάσεις των διπλωματών στη διαμόρφωση πολιτικής. Ο ρόλος του πρέσβη Terry Branstad υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός, με άμεση γραμμή επικοινωνίας με τον πρόεδρο, συμβάλλοντας σε σημαντικές πολιτικές αποφάσεις, όπως η αντιμετώπιση της κρίσης φαιντανίλ και η μεταχείριση των Κινέζων φοιτητών στις ΗΠΑ.
Η χρήση των σπάνιων γαιών από την Κίνα ως μοχλός πίεσης κατά των δασμών των ΗΠΑ αποτέλεσε έκπληξη, όχι τόσο η ικανότητα, αλλά η προθυμία της Κίνας να το κάνει αυτό με αποδεκτό κόστος. Αυτή η επιθετική ανταπόκριση, σε αντίθεση με τις προηγούμενες αμυντικές αντιδράσεις, σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην κινεζική εξωτερική πολιτική. Η Κίνα έχει πλέον τη στρατηγική βούληση και την αυτοπεποίθηση να αξιοποιήσει αυτού του είδους τον οικονομικό μοχλό, και αναμένεται να τον κάνει πιο εξελιγμένο στο μέλλον.
Παρά τις βαθιές διαφορές για την Ταϊβάν, υπάρχει κοινό συμφέρον στην αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης, η οποία θα είχε καταστροφικές συνέπειες. Παρόλο που ο χώρος μεταξύ των “κόκκινων γραμμών” έχει συρρικνωθεί, η πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης παραμένει χαμηλή.
Η Κίνα αναμένει οι ΗΠΑ να σταθούν δίπλα στον Ιάπωνα σύμμαχό τους, ενώ πιθανώς θα συνεχίσει την διπλωματική και ρητορική πίεση στην Ιαπωνία, αποτρέποντας βήματα που θα αμφισβητούσαν άμεσα τις αμερικανικές δεσμεύσεις.
Σχετικά με την Ευρώπη, η Κίνα συνεχίζει να βλέπει την Ευρώπη ως μια μεγάλη και προηγμένη αγορά, απαραίτητη για τους δικούς της στόχους εκσυγχρονισμού. Ωστόσο, πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θεωρούν πλέον την Κίνα ως ανταγωνιστή. Παρόλο που η Κίνα επιθυμεί σταθερές εμπορικές σχέσεις με την Ευρώπη, στο πολιτικό επίπεδο επιδιώκει να αποτρέψει την κοινή δράση Ευρώπης και ΗΠΑ έναντι της Κίνας. Αν και οι Ευρωπαίοι αναλυτές συχνά εικάζουν για στρατηγικά ανοίγματα, η Κίνα δεν θεωρείται πραγματική εναλλακτική λύση στις ΗΠΑ. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα δίλημμα, καθώς η οικονομική της ευημερία εξαρτάται από την ανοιχτότητα, η οποία όμως την καθιστά ευάλωτη στην αυξανόμενη κινεζική οικονομική ισχύ. Η προσπάθεια για “de-risking” (μείωση κινδύνων) είναι μια συνεχής πολιτική διαδικασία.
Η “στρατηγική αυτονομία” της Ευρώπης, που αρχικά σχεδιάστηκε με γνώμονα την Κίνα, συζητείται πλέον και σε σχέση με τις ΗΠΑ. Αντί για ανεξάρτητες ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, αναμένεται να δούμε ενέργειες που αξιοποιούν τις ευρωπαϊκές δυνάμεις έναντι ΗΠΑ και Κίνας σε επιλεγμένους τομείς.
Η προσπάθεια του Προέδρου Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία τραυμάτισε την Ευρώπη και αύξησε τη δυσπιστία προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η γεωγραφία της Βόρειας Ατλαντικής έχει σημασία για την ασφάλεια των ΗΠΑ, κάτι που οδήγησε στη συνθήκη του 1951 με τη Δανία, η οποία αναμένεται να διατηρηθεί.
Οι εταιρικές ηγέτες πρέπει να ενσωματώσουν τη γεωπολιτική σκέψη στον στρατηγικό τους σχεδιασμό, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να επιφέρουν εμπορικά κόστη για την προάσπιση της γεωπολιτικής και γεωοικονομικής τους ασφάλειας. Η κατανόηση της προέλευσης και των προορισμών των εφοδιαστικών και αξιακών αλυσίδων, καθώς και των επιπτώσεων διαταραχών, είναι κρίσιμη. Η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και η αναδιάρθρωση του παγκόσμιου εμπορίου, όπως φαίνεται από τη μείωση του εμπορίου ΗΠΑ-Κίνας και την αύξηση του εμπορίου Κίνας με τη Νοτιοανατολική Ασία, είναι οι συνέπειες αυτών των προσαρμογών.
