Περισσότερο από δύο εβδομάδες αφότου ο πρόεδρος Donald Trump κήρυξε πόλεμο χωρίς να ζητήσει τη σύμφωνη γνώμη των συμμάχων, τώρα ζητάει ενίσχυση, αλλά η απάντηση είναι κυρίως σιωπή. Ο Trump πέρασε το Σαββατοκύριακο απαιτώντας από συμμάχους, την Κίνα και άλλες χώρες του Ειρηνικού να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, του κρίσιμου περάσματος από όπου διακινείται συνήθως το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Μάλιστα, την Κυριακή προειδοποίησε ότι το NATO αντιμετωπίζει ένα “πολύ κακό μέλλον” αν οι σύμμαχοι δεν ανταποκριθούν, μία ακόμη απειλή μόλις δύο μήνες αφότου προκάλεσε μια υπαρξιακή κρίση για την συμμαχία σχετικά με τη Γροιλανδία.
Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ιράν εξαπέλυσαν πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τη θαλάσσια οδό και ενδέχεται να έχει αρχίσει να τοποθετεί νάρκες. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, η επικοινωνία σχετικά με το Στενό του Ορμούζ παρέμεινε συγκεχυμένη: η Τεχεράνη δήλωσε ότι το Στενό ήταν “ανοιχτό σε όλους” εκτός από την Αμερική και τους συμμάχους της, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent ισχυρίστηκε τη Δευτέρα το πρωί ότι ήταν οι ΗΠΑ που “επέτρεψαν” στα ιρανικά πετρελαιοφόρα να διασχίσουν το στενό. Η τιμή του αμερικανικού πετρελαίου μειώθηκε σημαντικά μετά τις δηλώσεις του Bessent, πέφτοντας κάτω από τα 95 δολάρια το βαρέλι.
Παρά τις επικοινωνιακές προσπάθειες, μόνο λίγα πλοία έχουν διασχίσει τον Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες. Και η ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας στα αιτήματα του Trump ποικίλλει από ευγενική σιωπή έως σαφή άρνηση.
Η Γερμανία ήταν πολύ ξεκάθαρη. “Αυτός ο πόλεμος δεν έχει σχέση με το NATO. Δεν είναι πόλεμος του NATO”, δήλωσε τη Δευτέρα εκπρόσωπος του καγκελάριου Friedrich Merz, προσθέτοντας ότι το Βερολίνο “δεν είχε εξετάσει” τη συμμετοχή πριν από την έναρξη του πολέμου και δεν θα το εξετάσει τώρα.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Λουξεμβούργου, Xavier Bettel, ήταν επίσης καυστικός, λέγοντας ότι το κράτος μέλος του NATO είναι πρόθυμο να βοηθήσει με δορυφόρους και επικοινωνίες, αλλά “ο εκβιβασμός δεν είναι αυτό που επιθυμώ”. Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Kaja Kallas, δήλωσε ότι το αίτημα είναι “εκτός του πεδίου δράσης του NATO”, αναφερόμενη στο Άρθρο 6 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, το οποίο περιορίζει τις υποχρεώσεις αμοιβαίας άμυνας της συμμαχίας στην περιοχή βόρεια του Τροπικού του Καρκίνου.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν δικό τους κίνητρο να διατηρήσουν τον Ορμούζ ανοιχτό και φοβούνται τι μπορεί να κάνει ο Trump. Όχι μόνο η Ευρώπη εξαρτάται από τις προμήθειες πετρελαίου του Κόλπου, αλλά υπάρχει ανησυχία ότι ο Trump θα ανακηρύξει τη νίκη στο Ιράν τις επόμενες εβδομάδες, θα αποσυρθεί από τον πόλεμο και θα τους αφήσει να αντιμετωπίσουν τις νάρκες (η Γαλλία και η Ολλανδία διαθέτουν ιστορικά κάποιες από τις καλύτερες τεχνολογίες εντοπισμού/εκκαθάρισης ναρκών στον κόσμο).
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer πρόσφερε τα θερμότερα λόγια από οποιονδήποτε ηγέτη τη Δευτέρα, λέγοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο “συνεργάζεται με συμμάχους, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαίων εταίρων μας, για να συγκεντρώσει ένα βιώσιμο συλλογικό σχέδιο” για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, αλλά και πάλι δεν δέσμευσε πλοία ούτε χρονοδιάγραμμα. Ο Starmer υπερασπίστηκε επίσης την άρνησή του να συμμετάσχει στην επίθεση, λέγοντας ότι δεν θα έστελνε βρετανικές δυνάμεις σε έναν πόλεμο “χωρίς ένα σχέδιο για να μας βγάλει έξω”.
Στην Ασία, η ανταπόκριση υπήρξε εξίσου μη δεσμευτική. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με την αποστολή πλοίων, ενώ ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Sanae Takaichi, ο οποίος επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, δεν έχει δώσει καμία υπόσχεση. Ο Trump δήλωσε στην Financial Times ότι θα ήθελε να γνωρίζει τη θέση του Πεκίνου πριν από μια προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής στα τέλη Μαρτίου – ένα ταξίδι που ο Bessent παραδέχθηκε ότι θα μπορούσε να καθυστερήσει, αν και επέμενε ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο πρόγραμμα θα αντικατόπτριζε τα logistics και όχι κάποια ρήξη.
Η Αυστραλία απέκλεισε επίσης την αποστολή πολεμικών πλοίων, αλλά δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα στείλει ένα αεροσκάφος παρακολούθησης στη Μέση Ανατολή. Η Νότια Κορέα δήλωσε ότι θα λάβει υπόψη τα αιτήματα του Trump, αλλά θα εξερευνήσει “διαφόρων μέτρα από πολλαπλές οπτικές γωνίες”.
Το μοναδικό θετικό σημείο για την Ουάσινγκτον είναι ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενίσχυσαν τους δεσμούς τους με τις ΗΠΑ, δείχνοντας δύναμη μετά την απορρόφηση σχεδόν 2.000 ιρανικών βλημάτων. “Δεν ανεχόμαστε να μας εκφοβίζουν”, δήλωσε η Reem Al-Hashimy, υπουργός διεθνούς συνεργασίας των ΗΑΕ, στο ABC.
Εν τω μεταξύ, το κόστος της αδράνειας συνεχίζει να αυξάνεται. Το πετρέλαιο έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό του από τον Ιούλιο του 2022 την περασμένη εβδομάδα, και οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν ήδη αυξηθεί κατά 20% από την έναρξη του πολέμου. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτήρισε τη διαταραχή “τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου”.
