“Όλα πήγαν τόσο γρήγορα”, λέει ο Markus Acher. “Ποτέ δεν φτιάξαμε έναν δίσκο τόσο γρήγορα.” Κάθεται στο ένα άκρο ενός καναπέ στο στούντιο των Notwist στο Μόναχο. Στο άλλο άκρο βρίσκεται ο αδελφός του, Micha Acher. Δίπλα τους, ο Cico Beck, ο οποίος εντάχθηκε στο συγκρότημα το 2014, ισορροπεί σε ένα σκαμπό. Για ένα συγκρότημα γνωστό για τη σχολαστική του δουλειά στο στούντιο, η ταχύτητα είναι μια άγνωστη αίσθηση. Στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας τους, οι Notwist δούλευαν αργά, στρώνοντας, αναθεωρώντας, ξανασκέφτοντας, σαν να φοβούνταν να δεσμευτούν πολύ νωρίς σε οτιδήποτε.
Σχηματισμένοι το 1989 στην βαυαρική πόλη Weilheim, οι Notwist ξεκίνησαν ως ένα heavy metal τρίο, πριν εξελιχθούν, κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, σε ένα από τα πιο ξεχωριστά συγκροτήματα της Γερμανίας. Ο δίσκος τους που τους έκανε γνωστούς, Neon Golden (2002), συνδύασε indie songwriting με ηλεκτρονικές υφές, διαμορφωμένος σε μεγάλο βαθμό από τότε-μέλος Martin Gretschmann, γνωστό και ως Console ή Acid Pauli, με έναν τρόπο που φαινόταν εσωστρεφής και παράξενα εκτεταμένος. Η επιρροή του ταξίδεψε πολύ πέρα από τη Γερμανία, εξασφαλίζοντας στο συγκρότημα μια θέση στο κανόνα του indie πειραματισμού των αρχών του 2000. Το Pitchfork ονόμασε το Neon Golden ένα από τα καλύτερα άλμπουμ της δεκαετίας του 2000.
Η φωνή του Markus Acher ήταν πάντα στο επίκεντρο: απαλή, εύθραυστη, αναμφισβήτητα με προφορά. Η βαυαρική του προφορά, τραγουδώντας στίχους που αιωρούνται μεταξύ υποεκτίμησης και μελαγχολίας, προσέφερε μια αντίθετη εικόνα στον βομβαρδισμό με τον οποίο η γερμανική μουσική έχει συχνά εξαχθεί. Ενώ οι πλέον αποκηρυγμένοι, αλλά ακόμη εμπορικά επιτυχημένοι Rammstein, συμβόλιζαν τη μία πλευρά του τεύτονικου νομίσματος – τη βιαιότητα, τη σκληρότητα, τα κύλιόμενα “R” και το προκλητικό παιχνίδι με την ναζιστική εικόνα ως θέαμα – οι Notwist αντιπροσωπεύουν μια άλλη όψη του γερμανικού στοιχείου: μία ριζωμένη στην ενδοσκόπηση, την περιέργεια και την συναισθηματική συγκράτηση. Τη βαθιά μελαγχολία του Ρομαντισμού, μια αίσθηση τοπικά ριζωμένης κοσμικότητας και παιχνιδιάρικης τεχνολογικής περιέργειας. Λιγότερο Leni Riefenstahl, περισσότερο Johann Wolfgang von Goethe στη Μεγάλη Περιπλάνηση, Robert Schumann στο πιάνο του, να διαλογίζεται την αγάπη, ή Caspar David Friedrich να συλλαμβάνει την διάχυτη αίσθηση λαχτάρας και ηρεμίας ενός μοναχικού περιπατητή στα βουνά στους πίνακές του.
Σχεδόν 25 χρόνια μετά, ο Acher και ο αδελφός του παραμένουν ο σταθερός πυρήνας του συγκροτήματος. Όλα τα άλλα έχουν αλλάξει. Οι Notwist άφησαν το Weilheim για το Μόναχο, άλλαξαν σύνθεσεις και αναδιαμόρφωναν συνεχώς τον ήχο τους, από grunge και indie rock σε electronica, trip-hop, krautrock και jazz. Ο τελευταίος τους δίσκος, Vertigo Days (2021), αγκάλιασε τη συνεργασία ως μέθοδο, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών όπως οι Angel Bat Dawid, Ben LaMar Gay, Saya και Juana Molina.
Αυτή η εξωστρεφής ώθηση βαθαίνει στο News from Planet Zombie, το 10ο άλμπουμ του συγκροτήματος, αλλά η σημασία του έγκειται εξίσου στον τρόπο που φτιάχτηκε όσο και στον ήχο του. Συνήθως περνούσαν μεγάλες χρονικές περιόδους “πειραματιζόμενοι”, όπως το έθεσαν, με κάθε ηχητικό κομμάτι. Η δημιουργία του Planet Zombie έγινε μια κοινοτική εμπειρία. Μετά από χρόνια απομακρυσμένης συνεργασίας, κοινής χρήσης αρχείων και ψηφιακής απομόνωσης – ένας τρόπος που εντάθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας – οι Notwist αποφάσισαν συνειδητά να επιστρέψουν στην φυσική παρουσία. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε μέσα σε μία εβδομάδα στο Import Export, ένα πρώην βιομηχανικό κτίριο στο Μόναχο, το οποίο τώρα χρησιμοποιείται ως χώρος μη κερδοσκοπικής τέχνης, χώρος εκδηλώσεων και καντίνα για το μεσημεριανό γεύμα.
Για πρώτη φορά από τις πρώτες τους ηχογραφήσεις (εκτός από τα πολλά παράλληλα έργα κάθε μέλους του συγκροτήματος), το συγκρότημα έπαιξε μαζί σε ένα δωμάτιο. “Περίπου ζωντανά”, λέει ο Acher. “Ήταν ένα πείραμα.” Το πείραμα πέτυχε. “Ξαφνικά, είχαμε ήδη τελειώσει.” Φίλοι και συνεργάτες εισέρχονταν και αποχωρούσαν από τις συνεδρίες: η Αμερικανίδα φωτογράφος με έδρα το Μόναχο, Enid Valu, τραγουδάει. Η Haruka Yoshizawa, μισή από το DJ duo των Acher, Alien DJs, παίζει taishōgoto και αρμόνιο. Ο κλαρινετίστας Tianping Christoph Xiao, ο οποίος μετακόμισε από τη Σαγκάη στο Μόναχο, συμμετέχει. Ο μουσικός της τζαζ Mathias Götz συμβάλλει με τρομπόνι. Στο μεσημεριανό γεύμα, το κτίριο λειτουργούσε ως καντίνα. “Μερικές φορές υπήρχαν άνθρωποι που άκουγαν”, λέει ο Micha Acher. “Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από ένα αυστηρό περιβάλλον στούντιο.”
Το αποτέλεσμα είναι ένας δίσκος που αισθάνεται απτικός και εκτεθειμένος. Το Planet Zombie είναι πιο ζεστό και πιο αδρό από τους προκατόχους του, οι χωρικές του ιδιότητες τονίζονται αντί να εξομαλυνθούν. Μπορείς να ακούσεις τον αέρα να κινείται γύρω από τα όργανα, μουσικούς να αντιδρούν ο ένας στον άλλον. Μετά από χρόνια που η μουσική, όπως τόσα άλλα, διαμεσολαβούνταν μέσω οθονών, το άλμπουμ επιμένει στην παρουσία.
Αυτή η επιμονή δεν είναι τυχαία. “Κατά τη διάρκεια του Covid, καθόμασταν σε αυτό το δωμάτιο, δουλεύοντας σε ό,τι είχαμε”, λέει ο Markus Acher. “Προσκαλέσαμε ανθρώπους να συνεργαστούν, αλλά ο καθένας ήταν μόνος μπροστά στους υπολογιστές του. Αυτό δεν αισθανόταν πλέον σωστό.” Η συλλογική ηχογράφηση του Planet Zombie ήταν μια “συναισθηματική απόφαση” – ένας τρόπος ανάκτησης κάποιου πράγματος που χάθηκε κατά τη διάρκεια του lockdown: η εγγύτητα, η σύμπτωση, ο κοινός χρόνος.
Είναι επίσης, όπως υποδηλώνει, μια απάντηση σε μια ευρύτερη πολιτισμική στιγμή: “Νιώσαμε την ανάγκη να έρθουμε μαζί και να μην διαχωριστούμε.” Οι Notwist σπάνια ήταν ένα ευθέως πολιτικό συγκρότημα, αλλά το Planet Zombie φέρει μια ήσυχη πολιτική φόρτιση στην άρνησή του για απομόνωση, ίσως μια απόρριψη της απρόσκοπτης, άυλης λογικής που επιτάχυνε η πανδημία. Ο τίτλος του άλμπουμ υποδηλώνει ανησυχία. Τα ζόμπι, τελικά, είναι φιγούρες νωθρής επιβίωσης, παγιδευμένες μεταξύ ζωής και θανάτου. Ο Acher αντιστέκεται στην έκφραση ενός άμεσου μηνύματος. “Ακόμα κι όταν νιώθεις ότι ο κόσμος καταρρέει”, λέει, “η ζωή συνεχίζεται. Οι άνθρωποι εξακολουθούν να συναντιούνται και να κάνουν πράγματα να συμβαίνουν.” Ο τρόμος, προσθέτει, ήταν πάντα ένας τρόπος επεξεργασίας συλλογικών, πρωτόγονων φόβων, δίνοντας μορφή σε αγωνίες που αλλιώς είναι δύσκολο να ονομαστούν.
Ποιοι, λοιπόν, κατοικούν σε αυτόν τον “πλανήτη ζόμπι”; “Δεν είναι παράξενο πόσο απλά είναι συχνά τα πράγματα;” ρωτά ο Acher. “Ότι οι άνθρωποι με εξουσία καθοδηγούνται από την απληστία, από βασικά ένστικτα;” Η απάντηση παραμένει σκόπιμα ανεπίλυτη. Οι στίχοι στο Planet Zombie παραμένουν πιστοί στην μακροχρόνια ενασχόληση των Notwist με την αλλοτρίωση και την αποπροσανατολισμό, προσφέροντας θραύσματα αντί για συνθήματα.
Αν το άλμπουμ έχει μια στάση, βρίσκεται λιγότερο σε αυτά που λέει και περισσότερο σε αυτά που κάνει. Μετά από μια περίοδο που ορίζεται από την απόσταση και την απουσία σώματος, σε έναν πολιτισμό που εξακολουθεί να στοιχειώνεται από το lockdown – από οθόνες, μοναξιά και τον χαμηλού επιπέδου τρόμο της διακοπής – το Planet Zombie μοιάζει σχεδόν ριζοσπαστικό στην ταπεινότητά του. Μπορείς να ακούσεις ανθρώπους να μοιράζονται αέρα, χρόνο και αβεβαιότητα. Δεν υπάρχουν εδώ μεγάλα χειρονομίες, μόνο η επιμονή ότι η ζωή συμβαίνει ανάμεσα σε σώματα σε δωμάτια. Αν αυτός είναι ένας πλανήτης ζόμπι, οι Notwist προτείνουν, τότε η θεραπεία μπορεί να είναι τόσο συνηθισμένη και ταυτόχρονα δύσκολη όσο το να ανοίγεις τις πόρτες, να συγκεντρώνεσαι και να παίζεις.
Το News from Planet Zombie κυκλοφορεί από τη Morr Music στις 13 Μαρτίου.
