Περισσότερο από 40 χρόνια πριν, σε ένα διεθνές σεμινάριο μουσικών στην Κορνουάλη, ο συγγραφέας του κειμένου βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Γκιέργκι Κουρτάγκ, τον θρυλικό συνθέτη. Η πρώτη τους συνάντηση υπήρξε έντονη, με τον Κουρτάγκ να εστιάζει άμεσα στην ερμηνεία του συγγραφέα σε μια σύνθεση του Σούμπερτ, αποδεικνύοντας την εκπληκτική του αφοσίωση σε κάθε νότα. Ο Κουρτάγκ, με τη σύζυγό του Μάρτα πάντα στο πλευρό του, επέδειξε μια σπάνια ένταση και πάθος για τη μουσική, εκφραζόμενος στα Αγγλικά με χαρακτηριστικό τραύλισμα, το οποίο αργότερα αποκάλεσε “τη φυσική του έκφραση”.
Η βαθιά σύνδεση του Κουρτάγκ με τη μουσική αποκαλύφθηκε πλήρως όταν ο συνθέτης παρέδωσε στον συγγραφέα ένα κομμάτι για σόλο βιολοντσέλο, με τίτλο “Gérard de Nerval”. Αρχικά, ο συγγραφέας πίστεψε ότι είχε κατανοήσει το ποιητικό έργο, όμως μια λεπτομερής ανάλυση από τον Κουρτάγκ, γεμάτη εξηγήσεις, τραγούδια και απαιτήσεις, αποκάλυψε μια νέα διάσταση συναισθηματικής βαθύτητας, μετατρέποντας την ερμηνεία σε μια πραγματική αποκάλυψη.
Στο πλούσιο διδακτικό του οπλοστάσιο, ο Κουρτάγκ χρησιμοποιεί συχνά εικόνες από τον κόσμο των ζώων για να καθοδηγήσει τους μαθητές του. Σημειώσεις του συγγραφέα αναφέρουν οδηγίες όπως “παίξε σαν το马嘶”, “σαν φίδι” και, πιο αναπάντεχα, “σαν σκύλος που δαγκώνει τα πόδια του Θεού”. Αυτές οι ασυνήθιστες περιγραφές, σε συνδυασμό με την ικανότητά του να επισημαίνει κρυμμένες αναφορές σε έργα άλλων συνθετών, όπως ο Gesualdo και ο Beethoven, προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο ερμηνείας στην μουσική του.
Η διδασκαλία του Κουρτάγκ έχει μεταμορφωτικό χαρακτήρα. Η ατέλειωτη φαντασία του, οι αναπάντεχες εικόνες και οι συνδέσεις που δημιουργεί, είτε μουσικές είτε εξωμουσικές, φωτίζουν το νόημα των έργων του. Στο κομμάτι “Schatten” (Σκιές), η οδηγία του να φανταστεί κανείς την σκηνή από τον “Άμλετ” όπου το φάντασμα του πατέρα του πλανάται στα τείχη του κάστρου, βοήθησε τον συγγραφέα να συλλάβει την ατμόσφαιρα αβεβαιότητας του έργου. Η φιλοσοφία του για τις παύσεις, “οι παύσεις αντιπροσωπεύουν μοτίβα που δεν παίζεις, μόνο τα ουσιώδη λέγονται”, υπογραμμίζει την οικονομία και την ακρίβεια της μουσικής του.
Οι συναυλίες του Κουρτάγκ και της Μάρτα υπήρξαν αξέχαστες εμπειρίες. Στην τελευταία τους εμφάνιση στο Queen Elizabeth Hall του Λονδίνου, η αρμονική τους συνεργασία, εναλλάσσοντας έργα Bach και δικές του συνθέσεις, δημιούργησε μια μαγική ατμόσφαιρα, αποδεικνύοντας την ισχυρή τους δεσμό.
Παρά την απώλεια της Μάρτα, ο Γκιέργκι Κουρτάγκ παραμένει εξαιρετικά δραστήριος, συνεχίζοντας να συνθέτει και να διδάσκει. Στη Βουδαπέστη, όπου ζει, το πνεύμα του παραμένει ακμαίο, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι παρακολουθεί μαθήματα λατινικών. Το τελευταίο του έργο για βιολοντσέλο, “Circumdederunt”, βασισμένο σε λατινικό κείμενο, αποτελεί ένα δυνατό έργο γεμάτο θλίψη αλλά και ελπίδα.
Ο Κουρτάγκ ζει στο Budapest Music Centre, όπου αντιμετωπίζεται σαν “Θείος Γκιούρι” από όλο το προσωπικό. Η παρουσία του εκεί, σαν ζωντανή θεότητα, εμπνέει τους μουσικούς να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό, αναζητώντας την έγκρισή του.
Σε όλο τον κόσμο, οι 100α γενέθλια του Κουρτάγκ τιμώνται με συναυλίες που παρουσιάζουν τις συνθέσεις του, όπως στο Glasshouse, Newcastle στις 27 Φεβρουαρίου, στο Royal Festival Hall, London την 1η Μαρτίου με τη Philharmonia και τον Víkingur Ólafsson, και στο Bridgewater Hall, Manchester στις 23 Απριλίου με τον Thomas Adès να διευθύνει την Hallé.
