Το πρώτο επεισόδιο της νέας τριλογίας ντοκιμαντέρ του Michael Waldman, με υπότιτλο «Ποιος είσαι;», επιχειρεί να ξεδιπλώσει την προσωπικότητα του Τόνι Μπλερ, πέρα από τα συνηθισμένα αρχειακά υλικά και τις συνεντεύξεις συνεργατών και αντιπάλων. Ο Waldman, επιδιώκοντας να αποτυπώσει τον χαρακτήρα του πολιτικού που επανεξελέγη δύο φορές ως Βρετανός πρωθυπουργός, εξασφάλισε αποκλειστικές συνεντεύξεις από τον ίδιο τον Τόνι Μπλερ, τη σύζυγό του Cherie, και πολλά από τα παιδιά τους. Το κεντρικό ερώτημα παραμένει: Τι είδους άνθρωπος είναι ο Μπλερ;
Αυτή η προσέγγιση, που εστιάζει στην ψυχολογία του ατόμου, αποτελεί ακαταμάχητη επιλογή για πολλούς κινηματογραφιστές πολιτικών ντοκιμαντέρ. Ενώ οι λεπτομερείς πραγματικές αναλύσεις μπορεί να αποδειχθούν κουραστικές και οι ευρύτερες θεωρίες για τις δομές εξουσίας που ανυψώνουν τους πολιτικούς απαιτούν χρόνο για να εξηγηθούν, μια αφήγηση βασισμένη στην ψυχολογία ενός ατόμου, όπου τα μεγάλα γεγονότα προκύπτουν επειδή η προσωπικότητα επιβάλλεται στον κόσμο, αποτελεί μια πηγή άμεσα αναγνωρίσιμου δράματος.
Η αφήγηση μας ταξιδεύει στην παιδική ηλικία του Μπλερ, όπου ένας συμμαθητής του από το ιδιωτικό σχολείο Fettes College του Εδιμβούργου αναφέρει ότι «το σχολείο σε μαθαίνει να επιβιώνεις – αφαιρεί μεγάλο μέρος του συναισθήματος». Κατά τη διάρκεια της σχολικής του θητείας, ο πατέρας του υπέστη εγκεφαλικό, ανατρέποντας το όνειρο του τελευταίου να επεκτείνει τις πολιτικές του δραστηριότητες πολύ πέρα από το τοπικό Συντηρητικό κόμμα. Αργότερα, όταν ο Μπλερ σπούδαζε νομική και βρήκε τη θρησκεία στην Οξφόρδη τη δεκαετία του 1970, ένας στενός φίλος του αυτοκτόνησε. Σύμφωνα με έναν συμμαθητή του που μιλά στο ντοκιμαντέρ, ο Μπλερ επέστρεψε για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά με κοντοκουρεμένα τα μακριά μαλλιά του και τις χαρούμενες αντισυμβατικές του τάσεις να έχουν αντικατασταθεί από μια ατσάλινη αποφασιστικότητα για επίτευξη.
Ο Μπλερ εισήλθε στην πολιτική στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ορκισμένος όχι μόνο να γίνει βουλευτής του Εργατικού Κόμματος, αλλά να ηγηθεί ριζικών μεταρρυθμίσεων στο κόμμα. Ο Waldman αποκαλύπτει πώς ο Μπλερ ξεπερνούσε επανειλημμένα άτομα που φάνταζαν να έχουν ανώτερη εμπειρία: έγινε βουλευτής αντί της πιο πολιτικά ενεργής συζύγου του, Cherie, η οποία δεν είχε αντίρρηση, και στη συνέχεια έγινε ηγέτης των Εργατικών αντί του πιο καθιερωμένου συμμάχου του, Gordon Brown, ο οποίος είχε.
Πέρα από την σκιαγράφηση των προσωπικών αναμετρήσεων που ο αδίστακτος Μπλερ κέρδιζε πάντα, ο Waldman εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ανατριχιαστικά ακριβή προαίσθηση που φέρεται να είχε ο Μπλερ το 1994, ότι ο τότε ηγέτης των Εργατικών, John Smith, επρόκειτο να πεθάνει από καρδιακή προσβολή. Επίσης, ρωτά όλα τα μέλη της οικογένειας Μπλερ αν ένιωσαν το βάρος της ευθύνης που ανέλαβαν καθώς μετακόμισαν στο 10 Downing Street, μετά τη νίκη του Μπλερ στις γενικές εκλογές του 1997. Ο Μπλερ αναλογίζεται ότι, ναι, ήταν δύσκολο να απολαύσει τις πρώτες του ημέρες στην εξουσία, λόγω της σοβαρότητας του έργου του, και επειδή η μητέρα του, η οποία είχε πεθάνει καθώς αποφοιτούσε από την Οξφόρδη το 1975, δεν ήταν παρούσα για να δει το επίτευγμά του.
Τέτοια συναισθήματα θα βίωναν έντονα ο άνθρωπος που τα βίωνε, αλλά στο πλαίσιο του Μπλερ ως μιας από τις κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες της εποχής, καταλαμβάνουν χρόνο που θα μπορούσε να αφιερωθεί σε ευρύτερα ζητήματα. Κανείς δεν μπορεί να γίνει πρωθυπουργός χωρίς τη συμφωνία πολλών ισχυρών ανθρώπων, ανεξαρτήτως του πόσο ικανός και πειστικός είναι κανείς και ποια τραύματα υποκρύπτουν τη φιλοδοξία του. Ωστόσο, το «The Tony Blair Story» συχνά φαίνεται να αφηγείται από έναν κόσμο όπου αυτό δεν ισχύει. Εκτός από ένα σχόλιο που υπαινίσσεται ότι ο Μπλερ επιλέχθηκε από μια προϋπάρχουσα ομάδα «εκσυγχρονιστών» εντός του Εργατικού Κόμματος – με τον Peter Mandelson να είναι αυτός που κάνει αυτή την ανάμνηση – και μια ενότητα που εξετάζει κριτικά τη συνάντηση που ο Μπλερ θεώρησε απαραίτητη να έχει με τον Rupert Murdoch το 1995, όλα επικεντρώνονται στον Τόνι, που τα έκανε όλα μόνος του. Χωρίς συζήτηση για τα συμφέροντα που εξυπηρετούσαν οι κοινωνικές και οικονομικές του πολιτικές – η αλλαγή της Βρετανίας προς το καλύτερο υπονοείται αόριστα – η προσοχή εστιάζει στη Βόρεια Ιρλανδία και το Κόσοβο, που παρουσιάζονται ως θρίαμβοι του μοναδικού χαρακτήρα του Μπλερ.
Όλα αυτά χτίζουν προς το κομβικό δεύτερο επεισόδιο, μια κριτική σε μέγεθος ταινίας για την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Στην αφήγηση του Waldman, ο Μπλερ ανέπτυξε μια κompleks mesiasi, πιστεύοντας όχι μόνο ότι μπορούσε να λύσει διακριτά προβλήματα, αλλά ότι μπορούσε να κερδίσει μια μεγάλη μάχη του καλού εναντίον του κακού: υπό την φρενήδη πίεση του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» μετά την 11η Σεπτεμβρίου, υπερέβη τραγικά τα όρια. Στην προσπάθειά του να αναλύσει ψυχολογικά, το πρόγραμμα συγχέει μια κρίσιμη διάκριση – μεταξύ της πεποίθησης του Μπλερ ότι ήταν σωστό να ανατραπεί ο Σαντάμ απλώς επειδή ο Ιρακινός δικτάτορας ήταν κακός άνθρωπος, και της πεποίθησής του ότι τα γεγονότα παρείχαν ισχυρή δικαιολογία για τον πόλεμο. Τελικά, ενισχύεται η θέση του Μπλερ ότι έκανε αυτό που πίστευε ειλικρινά ότι ήταν σωστό: η έρευνα Chilcot έδειξε ότι μια αυστηρή εξέταση των γεγονότων αμφισβητεί σημαντικά αν πίστευε στ’ αλήθεια ότι η προοπτική πολέμου που παρουσίασε ήταν ειλικρινής, αλλά μια τέτοια λεπτομερής ανάλυση δεν είναι το στυλ του Waldman.
Βλέπουμε εδώ ότι ο Μπλερ είχε την πεποίθηση να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο αντί να ανησυχεί για το τι θα επέτρεπε η υπάρχουσα κατάσταση, καθιστώντας τον θεμελιωδώς πρωθυπουργικό με τρόπο που κανένας από τους διαδόχους του δεν ήταν. Ωστόσο, το «The Tony Blair Story» βρίσκει τον θαυμασμό για την προσωπικότητα του Μπλερ λίγο πολύ ελκυστικό.
Το «The Tony Blair Story» είναι διαθέσιμο στο Channel 4.
