Στον κόσμο του ρομαντικού μυθιστορήματος, οι “τρόποι” (tropes) – οι γνωστές αφηγηματικές συμβάσεις – έχουν πλέον κυριαρχήσει. Αυτές οι λέξεις-κλειδιά, από το “η έλξη των αντιθέτων” και το “πρώτη φορά ερωτεύεται”, μέχρι το “συνεχές πάθος” (slow burn) και το “παραμάνα” (bodyguard), αποτελούν πλέον τον χάρτη που καθοδηγεί αναγνώστες, συγγραφείς και εκδότες. Σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το Amazon, καθώς και σε αφίσες βιβλιοπωλείων, εξώφυλλα κοσμούνται με βέλη και χειρόγραφες σημειώσεις που δηλώνουν “slow-burn” ή “ντόπιος αγοράκι/νέα στην πόλη”.
Οι “τρόποι” υπάρχουν ανέκαθεν στη ρομαντική λογοτεχνία, αλλά η σύγχρονη εποχή τους έχει αναδείξει σε κατηγορίες, διευκολύνοντας την κατανόηση, το μάρκετινγκ, ακόμη και την κατανάλωση του είδους. Σύμφωνα με τη Lucy Stewart, εκδότρια στο Hodder, η αναφορά σε έναν “εχθροί-εραστές” (enemies-to-lovers) σε μια συνάντηση για νέες εκδόσεις, μεταφέρει αμέσως την ιδέα μιας ρομαντικής κομεντί, την κεντρική σύγκρουση και τη θέση του βιβλίου στην αγορά, μέσα σε τρεις μόνο λέξεις.
Αν και δημοφιλείς, οι “τρόποι” δεν είναι πάντα ξεκάθαροι. Η συγγραφέας Rainbow Rowell διερωτήθηκε στο Instagram: “Είναι η αγάπη η ίδια τροπ; Είναι η μητρότητα; Είναι ο γάμος το ίδιο με το ‘μόνο ένα κρεβάτι’;” Η σειρά “Heated Rivalry”, βασισμένη στο βιβλίο της Rachel Reid, φέρνει στην επιφάνεια τον “εχθροί-εραστές” τροπ και το “αθλητικό ρομάντζο”, ενώ παράλληλα εγείρει ερωτήματα για την αναπαράσταση των “MLM” (men loving men) – αν πρόκειται για τροπ ή απλώς για την αναπαράσταση της queer ταυτότητας.
Η ιδέα ότι οι ιστορίες έχουν θεμελιώδεις δομές, γνωστό από το έργο του Christopher Booker “The Seven Basic Plots” και την θεωρία των αρχετύπων του Carl Jung, υποδεικνύει ότι ελάχιστες αφηγήσεις είναι εντελώς πρωτότυπες. Όπως τονίζει η συγγραφέας Laura Wood, “οτιδήποτε διαβάζεις αποτελείται από τρόπους. Ο Σαίξπηρ λάτρευε τους τρόπους. Το ίδιο και ο Ντίκενς, η Ωστιν – οποιονδήποτε μπορείς να σκεφτείς.”
Παρόλο που οι “τρόποι” είναι χρήσιμοι για την πλοήγηση σε ένα μεγάλο όγκο βιβλίων, ορισμένοι, όπως η Eleanor Vendrell, εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την απόλυτη εστίαση σε αυτούς, θεωρώντας ότι μειώνουν την ουσία μιας ιστορίας. Ωστόσο, σε μια εποχή “πνιγμού” από περιεχόμενο, η κατηγοριοποίηση γίνεται αναγκαία.
Σε αντίθεση με άλλες λογοτεχνικές κατηγορίες, το ρομαντικό είδος έχει συνδέσει το όνομά του με τους “τρόπους”, συχνά δεχόμενο κριτική ως “μη λογοτεχνικό” και “φορμαλιστικό”. Παρόλα αυτά, η ανάγκη για άνεση και απόδραση είναι μεγάλη. Όπως εξηγεί η Stewart, “το υπέροχο είναι να βρει κανείς μια φωνή που αγκαλιάζει, γιορτάζει και παίζει με τις δομές μιας ρομαντικής πλοκής που ήδη γνωρίζουμε πολύ καλά.”
Η δυναμική των “τρόπων” έγκειται στην ικανότητά τους να προσφέρουν μια “συντόμευση στην απόλαυση”. Είναι η υπόσχεση για κάτι οικείο, σαν φίλος, αλλά και λαμπερό σαν κόσμημα – η τέλεια επιλογή για τον αναγνώστη.
