Η προσπάθεια περιορισμού του «doomscrolling» αποτελεί, αναμφίβολα, μία από τις δυσκολότερες αποφάσεις για το νέο έτος. Το αυτόματο πάτημα στα συνηθισμένα εικονίδια στην αρχική οθόνη του τηλεφώνου μας έχει γίνει πλέον δεύτερη φύση, με τεράστια ποσά χρήματος και δεδομένων χρηστών να έχουν επενδυθεί στρατηγικά για να μας κρατούν κολλημένους στις οθόνες, ενσωματώνοντας το τηλέφωνο στην εργασία, τον ελεύθερο χρόνο και την κοινωνική μας ζωή. Δεν θα κρίνω κανέναν αν αγαπά το τηλέφωνό του και έχει μια υγιή σχέση με τις εφαρμογές του, αλλά προσωπικά, δυσκολεύομαι όλο και περισσότερο τελευταία.
Φέτος, επιχειρώ να μειώσω τον χρόνο οθόνης – κατά κάποιον τρόπο. Αντικαθιστώ την κομψή ορθογώνια συσκευή του smartphone μου με κάτι λίγο πιο ασαφές και νοσταλγικό. Σε μια προσπάθεια να αναιρέσω την κακή μου συνήθεια, κλείνω τις ροές άμεσων ενημερώσεων και αντί αυτών, κουβαλάω μαζί μου ένα Game Boy Advance. Παίζω Pokémon FireRed, μια επανέκδοση των πρώτων παιχνιδιών Pokémon, τα οποία κλείνουν φέτος 30 χρόνια. Ακόμα και αυτή η ανανεωμένη έκδοση είναι πάνω από δύο δεκαετίες παλιά.
Η βελτίωση της ψηφιακής μας ευεξίας δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη αποκοπή από τον χρόνο οθόνης. Δεν είναι όλες οι οθόνες ίδιες. Ελπίζω η αντικατάσταση μιας οθόνης με μία άλλη να μην είναι σαν τον Ιντιάνα Τζόουνς που άλλαξε το χρυσό είδωλο με μια μεγάλη σακούλα άμμο, μόνο για να τον συνθλίψει το βράχο της παγίδας.
Δεν είχα παίξει Pokémon συστηματικά από το Pokémon Diamond του 2006 στο Nintendo DS, το οποίο αποτέλεσε την εισαγωγή μου στη σειρά. Έπαιξα περιστασιακά Pokémon Black στο DS και Pokémon Legends: Arceus στο Nintendo Switch, αλλά κανένα δεν με κράτησε. Είχα πείσει τον εαυτό μου ότι αφού έχεις παίξει ένα παιχνίδι Pokémon, τα έχεις παίξει σχεδόν όλα. Όμως, όπως έχει αποδείξει και το Χόλιγουντ με τα κέρδη του, 20 χρόνια είναι αρκετό χρονικό διάστημα για να νιώσει κάτι ξανά φρέσκο.
Τα πρώτα μου βήματα στο Pokémon έγιναν στην περιοχή Sinnoh, οπότε η προοπτική να επισκεφτώ την περιοχή Kanto από τα πρώτα παιχνίδια και να πιάσω τα αρχικά 151 Pokémon μου φάνηκε συναρπαστική. Ωστόσο, δεν μπορούσα να πείσω τον εαυτό μου να ξεκινήσω το αρχικό Red ή Blue σε ένα ογκώδες παλιό Game Boy. Μπορεί να προσπαθώ να υιοθετήσω έναν πιο αναλογικό τρόπο ζωής, αλλά το gaming χωρίς χρώμα είναι το όριο που θέτω.
Τα θετικά αποτελέσματα του FireRed στη ζωή μου ήρθαν απροσδόκητα γρήγορα. Χρειάστηκαν μόλις μερικές ώρες εξερεύνησης και συναντήσεων με άγρια Pokémon για να ξεχάσω το τηλέφωνό μου. Ήταν ακριβώς δίπλα μου, αλλά πλέον δεν με καλούσε σαν το δαχτυλίδι του Γκόλουμ. Συνήθως, η συσκευή μου έβρισκε τον δρόμο προς το χέρι μου κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων φόρτωσης και των περίτεχνων κινηματογραφικών σκηνών σε αφηγηματικά πλούσια και όμορφα σύγχρονα παιχνίδια PlayStation.
Ίσως υπάρχει κάποια μαγεία στην πιο ελεύθερη προσέγγιση της ιστορίας του FireRed και στα λιγότερο υπερδιεγερτικά retro γραφικά. Ίσως τα κενά που αφήνονται από τις υπονοούμενες λεπτομέρειες στον σχεδιασμό και τον διάλογο να αφήνουν χώρο στη φαντασία μου – η οποία έχει σχεδόν ατροφήσει από τη συνήθεια του doomscrolling. Ο κόσμος των Pokémon είναι γαλήνιος και γοητευτικός, παρά τις συνεχείς μάχες με εκπαιδευτές και τις εξαντλητικές αναμετρήσεις με τους αρχηγούς των γυμναστηρίων, και ακόμη και αυτές έχουν χαμηλό ρίσκο. Μια gaming εμπειρία δεν μου έχει προσφέρει τέτοια ηρεμία από τότε που έπιασα για πρώτη φορά το Animal Crossing. Όσο κι αν προσπαθεί, ακόμη και ο Tom Nook δεν μπορεί να πατεντάρει την απόδραση.
Παραδόξως, αυτή η περιπέτεια, αν και φρέσκια για μένα, μοιάζει νοσταλγική. Δεν έχω παίξει ποτέ με μια ομάδα αποκλειστικά από τέρατα του αρχικού Pokédex, ωστόσο με κάποιο τρόπο μεταφέρομαι πίσω στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν φαινόταν ότι ο κόσμος είχε πάθει «Poké-μανία». Ονόμασα μάλιστα τον αντίπαλό μου από το όνομα ενός παιδικού μου φίλου. Όλα αυτά τα χρόνια μετά, είναι τόσο ικανοποιητικό να αγκαλιάζεις επιτέλους, πλήρως, αυτόν τον κανόνα.
Τα Pokémon δύσκολα μπορούν να χαρακτηριστούν αντικουλτούρα: είναι η πιο κερδοφόρα franchise βιντεοπαιχνιδιών στην ιστορία. Τα Pokémon ετοιμάζονται για έναν επετειακό χρόνο 30 ετών με μια προώθηση Happy Meal από τα McDonald’s, ένα νέο θεματικό πάρκο, μια συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας (Natural History Museum) και μια σειρά ρούχων Uniqlo, μεταξύ πολλών άλλων – οπότε, αν μη τι άλλο, μοιάζει πιο επίκαιρο και πανταχού παρόν από ποτέ. Ωστόσο, μοιάζει επαναστατικό να πιάνεις ένα παλιό Game Boy αντί για το τηλέφωνό σου. Είναι κατά κάποιον τρόπο ανυπάκουο να αποσυνδέεσαι, έστω και λίγο, για να διασκεδάσεις απλώς με ένα retro παιχνίδι. Μπορώ να απολαμβάνω την τεχνολογία με τους δικούς μου όρους: δεν εξαναγκάζομαι σε μικροσυναλλαγές, δεν βασίζομαι στην τελευταία «απαραίτητη» ενημέρωση firmware, δεν μου λένε συνεχώς να κάνω «like, comment, subscribe for more».
Το να γεμίζω τα φυσικά κενά της ημέρας μου με ένα παλιό βιντεοπαιχνίδι μου έχει κάνει μεγάλο καλό, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να εξελίσσω τον Psyduck μου ενώ το δείπνο είναι στο φούρνο ή να κατεβάζω έναν αρχηγό γυμναστηρίου ενώ περιμένω ένα πακέτο. Ο χρόνος οθόνης του τηλεφώνου μου έχει ήδη μειωθεί κατά τρεις ώρες την εβδομάδα από τότε που ξεκίνησα αυτή την περιπέτεια. Κατά έναν μικρό τρόπο, με βοηθά να σταματήσω να συγκρίνω τον εαυτό μου με άλλους και να αρχίσω να αντιμετωπίζω κάποιο υπαρξιακό τρόμο που το doomscrolling φαίνεται να ενθαρρύνει. Το να παίζεις Pokémon FireRed το 2026 είναι απόλυτα θρεπτικό και υπέροχα χαμηλού ρίσκου σε σύγκριση με ένα οικοσύστημα κοινωνικής δικτύωσης όπου τα πάντα προσπαθούν να φαίνονται εξίσου επείγοντα και ουσιαστικά.
Αν προσπαθείτε να καταπολεμήσετε την υπερβολική σκέψη, την ανασφάλεια ή την εξάντληση αναλαμβάνοντας το ηρακλείτειο έργο της λιγότερης χρήσης του τηλεφώνου σας, κάντε ένα γρήγορο ταξίδι στην περιοχή Kanto – ή σε οποιονδήποτε άλλο κόσμο παιχνιδιού σταθερά εκτός σύνδεσης.
