Ο Ian McGuire, γνωστός για το βραβευμένο μυθιστόρημά του “The North Water”, επιστρέφει με το “White River Crossing”, ένα έργο που βυθίζει τους αναγνώστες στην αμείλικτη σκληρότητα και την απληστία που χαρακτήριζαν την αμερικανική Δύση έναν αιώνα νωρίτερα. Ως καθηγητής αμερικανικής λογοτεχνίας, ο McGuire εξειδικεύεται στην παράδοση των ρεαλιστών του τέλους του 19ου αιώνα, συνδυάζοντας την αμείλικτη βία του Cormac McCarthy με την καταθλιπτική λιρικότητα του RS Thomas.
Μετά τα “The North Water” (που διαδραματίζεται σε ένα φαλαινοθηρικό πλοίο το 1859) και “The Abstainer” (εμπνευσμένο από την εκτέλεση Ιρλανδών επαναστατών το 1860), ο McGuire μεταφέρει την δράση στο Prince of Wales Fort, έναν απομακρυσμένο εμπορικό σταθμό της Hudson’s Bay Company στη σημερινή βόρεια Μανιτόμπα, κατά το χειμώνα του 1766. Το φρούριο, που ιδρύθηκε με βασιλικό διάταγμα το 1670, αποσκοπούσε στην εκμετάλλευση του εμπορίου γούνας των αυτόχθονων πληθυσμών, αλλά οι επενδυτές ήλπιζαν και σε άλλες κερδοφόρες ανακαλύψεις, όπως ο άργυρος και ο χρυσός.
Η ιστορία ξεκινά όταν ένας τσαλακωμένος πλανόδιος φέρνει στον Magnus Norton, τον επικεφαλής του φρουρίου, ένα κομμάτι βράχου με κίτρινες γραμμές, που ο πλανόδιος ισχυρίζεται ότι είναι απόδειξη χρυσοφόρων περιοχών 600 μίλια βορειότερα. Κυριευμένος από την απληστία, ο Norton στέλνει τον αναπληρωτή του, John Shaw, και δύο ακόμη άντρες της εταιρείας, μαζί με δύο ζεύγη της φυλής Dene (τους “Βόρειους Ινδιάνους” κατά τους λευκούς εργοδότες τους), ως κυνηγούς, οδηγούς και μάγειρες. Ο Norton, κοντά στη συνταξιοδότηση και με την υγεία του να φθίνει, επιθυμεί να επιστρέψει στην Αγγλία πολύ πλουσιότερος.
Το “White River Crossing” κινείται με γοργό ρυθμό, η ωμή του αφήγηση εμποτισμένη με σκληρότητα και βία. Αν και το μυθιστόρημα εξερευνά τις απόψεις και των επτά μελών της αποστολής, η αφήγηση ανατίθεται κυρίως στον βιβλιόφιλο Thomas Hearn. Ο Hearn, κάποτε υποψήφιος ιερέας, έχει κλειστεί στον εαυτό του μετά από τραγωδία και απώλεια πίστης. Αντίθετα, ο Shaw είναι ένας άνθρωπος πρωτόγονων ορμών, που βλέπει τη γη και τους κατοίκους της ως αντικείμενα εκμετάλλευσης. Καθώς ταξιδεύουν βόρεια, η ομάδα συναντά άλλες κοινότητες. Όταν ο νεότερος από τους οδηγούς Dene, ο παρορμητικός Nabayah, χάνει τη σύζυγό του σε μια πάλη, ο Shaw παρεμβαίνει και την κερδίζει πίσω. Αγνοώντας τις προειδοποιήσεις του Hearn, ο Shaw απαιτεί μια νύχτα μαζί της ως ανταμοιβή. Οι συνέπειες της αλαζονείας του θα καταστρέψουν όλους.
Όπως και το “The North Water”, το “White River Crossing” ξεδιπλώνεται με καταιγιστικό ρυθμό, η αμείλικτη ωμότητά του εμποτισμένη με σκληρότητα και βία. Ο McGuire δεν μας επιτρέπει να αποστρέψουμε το βλέμμα: η αδέξια ακρωτηριασμός ενός γάγγραινου βραχίονα περιγράφεται με σχεδόν ηδονιστικές λεπτομέρειες, ενώ η ερημική ομορφιά του αχανή τοπίου αποδίδεται με οξεία ακρίβεια.
Ωστόσο, μέσα στα μυαλά των χαρακτήρων του, ο McGuire κινείται με λιγότερη αυτοπεποίθηση. Οι ιστορίες καταγωγής παρέχουν πλαίσιο, αλλά όχι πάντα πολυπλοκότητα ή βάθος. Ο Hearn είναι αρκετά πειστικός ως ένας άνθρωπος που, διαλυμένος από τη φρίκη, αναγεννάται, αλλά ο Shaw, όπως και ο Drax στο “The North Water”, είναι ένας απογοητευτικά μονοδιάστατος κακός, και ο Abel Walker, ο τρίτος άντρας της εταιρείας, παραμένει ως επί το πλείστον αδιάφορος. Όσο για τους οδηγούς Dene, των οποίων η οπτική θα μπορούσε να είχε δώσει μια εντελώς διαφορετική χροιά σε αυτήν την ιστορία, πνίγονται γρήγορα στην πλοκή.
Σε έναν πρόλογο του μυθιστορήματος, ο McGuire υπερασπίζεται την επιλογή του να “τονίσει την κοινότητα έναντι της πολιτισμικής ή ιστορικής διαφοράς”, πιθανώς για να αποφύγει επικρίσεις περί πολιτισμικής ιδιοποίησης. Αυτή η απόφαση, όμως, είναι παραπλανητική. Είναι όταν εγκαταλείπει αυτή την υποτιθέμενη κοινότητα, δίνοντας στους αυτόχθονες χαρακτήρες του το πεδίο να δουν τον κόσμο με τους δικούς τους όρους, που ο McGuire πετυχαίνει πιο δυναμικά. Μια σκηνή όπου ένας σαμάνος χρησιμοποιεί τις δυνάμεις του για να διώξει ένα κακό πνεύμα από το σώμα ενός άρρωστου παιδιού είναι από τις πιο εντυπωσιακές και συγκινητικές του βιβλίου. Τονίζοντας την κοινότητα και εξαλείφοντας σχολαστικά τη βαθιά πολιτισμική διαφορά, ο McGuire μειώνει την ικανότητα των τεσσάρων οδηγών Dene να μεταμορφώσουν την αφήγηση και θέτει το ίδιο ερώτημα που προσπάθησε να αποφύγει: αν η ιστορία τους ήταν πραγματικά δική του για να την πει.
