Ο Richard Linklater μας ταξιδεύει πίσω στη δεκαετία του ’60 με την ταινία του “Nouvelle Vague“, ένα αφιέρωμα στο πώς γυρίστηκε το ντεμπούτο του Jean-Luc Godard, το αριστουργηματικό “À Bout de Souffle” (Κομμένη Ανάσα). Η ταινία, η οποία έχει τίτλο “Breathless” στα αγγλικά, έφερε στη μεγάλη οθόνη το ζευγάρι των Jean Seberg και Jean-Paul Belmondo, σε μια ρομαντική ιστορία αγάπης στο Παρίσι.
Η παραγωγή του Linklater, γυρισμένη σε ασπρόμαυρο φιλμ, αναβιώνει την αισθητική της εποχής, φτάνοντας μέχρι και στην προσθήκη “cue marks” που θύμιζαν στους παλιούς προβολείς την αλλαγή των φιλμ. Ωστόσο, ο σκηνοθέτης αποφεύγει επιμελώς τα χαρακτηριστικά jump-cuts του Godard, διατηρώντας μια πιο ομαλή ροή.
Πρόκειται για μια ευγενική και έξυπνη προσπάθεια, η οποία, αν ο Godard ήταν εν ζωή, πιθανότατα θα του προκαλούσε θυμό. Θυμίζουμε ότι όταν ο Michel Hazanavicius γύρισε το 2017 το “Redoubtable”, μια ταινία για τη δημιουργία του “La Chinoise” του Godard, ο ίδιος ο μεγάλος σκηνοθέτης είχε χαρακτηρίσει την ιδέα “χαζή”.
Ασυναίσθητα, ο Linklater δημιουργεί ένα στυλιστικό αφιέρωμα, όχι στον Godard, αλλά στον πιο προσιτό και φιλικό προς το Hollywood συνεργάτη του, τον François Truffaut. Ο Truffaut έγραψε την αρχική ιστορία για το “Breathless”, εξασφαλίζοντας έτσι την εμπορική επιτυχία του Godard. Η ιστορία βασιζόταν σε μια αληθινή, δραματική υπόθεση ενός σκληρού άνδρα που σκοτώνει έναν αστυνομικό και βρίσκει καταφύγιο στην αγκαλιά μιας Αμερικανίδας, διεκδικώντας την αγάπη και τον έρωτα, γνωρίζοντας ότι ο χρόνος του ως φυγόδικου είναι μετρημένος.
Οι αληθινοί χαρακτήρες της ιστορίας του “Breathless”, από τους πιο γνωστούς έως τους λιγότερο, παρουσιάζονται με στατικές φωτογραφίες, κοιτάζοντας την κάμερα, ενώ στην οθόνη εμφανίζονται τα ονόματά τους. Ακόμα και κατά τη διάρκεια της δράσης, οι χαρακτήρες συχνά απευθύνονται με το πλήρες όνομά τους, συνοδευόμενοι από μια πρόταση θαυμασμού για τη σημασία τους, ώστε το κοινό να αντιληφθεί ποιοι είναι.
Ο ίδιος ο Godard, ένας κριτικός του Cahiers Du Cinéma που ονειρευόταν να γίνει σκηνοθέτης, ενσαρκώνεται από τον πρωτοεμφανιζόμενο Guillaume Marbeck, ο οποίος συνεχώς απαγγέλλει επιγράμματα και αστεία, απορρίπτοντας με αδιαφορία την τέχνη του κινηματογράφου. Πιθανώς, ο Godard να ήταν έτσι, τουλάχιστον κατά διαστήματα. Ο Linklater επιτρέπει κακόβουλα στο κοινό να αναρωτηθεί αν ο Godard θα βγάλει ποτέ τα γυαλιά ηλίου του και θα ζήσει μια στιγμή “όμορφης βιβλιοθηκάριου”, ή τουλάχιστον μια στιγμή που θα ομολογήσει ότι κανείς δεν πρέπει να βλέπει ταινίες με γυαλιά ηλίου. Ο Aubry Dillon υποδύεται τον Belmondo και η Zoey Deutch την Seberg, η οποία μιλάει ασταμάτητα άπταιστα γαλλικά με προφορά Οχάιο. Ο Adrien Rouyard είναι ο Truffaut, ο Matthieu Penchinat ο λαμπρός κινηματογραφιστής Raoul Coutard, του οποίου η εμπειρία στην κάλυψη πολέμων τον καθιστούσε ιδανική επιλογή για τις κινηματογραφικές περιπέτειες του Godard, ο Benjamin Clery ο πρώτος βοηθός σκηνοθέτης του Godard, Pierre Rissient, και ο Bruno Dreyfürst ο πολυβασανισμένος παραγωγός George “Beau Beau” Beauregard, του οποίου οι διαφωνίες με τον Godard για χρήματα οδηγούν σε μια ατιμωτική σωματική διαμάχη σε ένα καφέ στο Παρίσι.
Η λήψη ξεκινά, παρατεινόμενη από τις υπεροπτικά απρόβλεπτες καθυστερήσεις του Godard για να επιτρέψει την αυθεντική έμπνευση. Οι ηθοποιοί λένε αστεία πράγματα ο ένας στον άλλον και στον τυραννικό σκηνοθέτη, ενώ η κάμερα γράφει, καθώς τα πάντα θα μεταγλωττιστούν αργότερα στο στούντιο. Η υπεύθυνη της συνέχειας, Suzon Faye (Pauline Belle), λέει σαρκαστικά στον Godard ότι η αδιάφορη αντιμετώπισή του στην ευθυγράμμιση των ματιών σε διαδοχικά πλάνα δημιουργεί πρόβλημα στο μοντάζ. Ίσως μια υπόνοια της επικείμενης επανάστασης στην κινηματογραφική γραμματική, αν και ο Godard του Linklater έχει την ταπεινότητα να παραδεχτεί ότι δεν εφηύρε τα jump-cuts.
Μέχρι το τέλος, ο Godard του Linklater παραμένει τόσο ακατανόητος και ουσιαστικά ατάραχος όσο ήταν στην αρχή, βράζοντας από ανταγωνιστικό πόνο για την επιτυχία του “The 400 Blows” του Truffaut στις Κάννες και παλεύοντας να μπει σε πάρτι και κινηματογραφικά πλατό. Και πάλι, κανένα από αυτά, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί, δεν είναι ανακριβές. Όμως, όλα είναι πολύ ομαλά: μια λαμπερή βόλτα με Steadicam μέσα από μια ιστορική, ταραχώδη στιγμή.
Το “Nouvelle Vague” προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών και κυκλοφορεί σε κινηματογράφους της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας από τις 30 Ιανουαρίου.
