Μια ιστορική συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία της θαλάσσιας ποικιλότητας στα διεθνή ύδατα τίθεται σε ισχύ, καθώς 81 κυβερνήσεις συμφώνησαν να την ενσωματώσουν στις εθνικές τους νομοθεσίες. Συνολικά, 148 χώρες, που αντιπροσωπεύουν πάνω από τα τρία τέταρτα όλων των κρατών μελών του ΟΗΕ, έχουν υπογράψει τη Συνθήκη για τις Ανοιχτές Θάλασσες (High Seas Treaty) από τότε που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2023.
Μεταξύ των χωρών που έχουν επικυρώσει πλήρως τη συνθήκη στην εθνική τους νομοθεσία περιλαμβάνονται νησιωτικά κράτη όπως το Παλάου, η Κούβα και οι Μαλδίβες, καθώς και μερικές από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, όπως η Κίνα, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Γαλλία και η Βραζιλία. Η συνθήκη, η οποία τέθηκε σε ισχύ το Σάββατο και είναι επίσημα γνωστή ως η Συμφωνία για τη Διατήρηση και τη Βιώσιμη Χρήση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές Πέρα από την Εθνική Δικαιοδοσία (BBNJ), προσφέρει νέες προστασίες σε μια περιοχή που καλύπτει τα δύο τρίτα των ωκεανών του κόσμου και έως και 10 εκατομμύρια διαφορετικά είδη, πολλά από τα οποία παραμένουν άγνωστα.
Η Ρεμπέκα Χαμπάρντ, διευθύντρια της High Seas Alliance, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης που υποστηρίζει τη συνθήκη, δήλωσε ότι η συμφωνία προσφέρει ένα μέσο προστασίας ενός «εξαιρετικού μέρους του πλανήτη μας». «Οι ανοιχτές θάλασσες είναι γεμάτες ζωή, από μικροσκοπικό πλαγκτόν έως τις μεγάλες φάλαινες που εξαρτώνται από αυτό», ανέφερε η Χαμπάρντ σε δήλωσή της. «Μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε πόσο σημαντικός είναι αυτός ο τεράστιος, διασυνδεδεμένος κόσμος για την υγεία ολόκληρου του πλανήτη μας», τόνισε. «Είτε πρόκειται για υποβρύχια βουνά, πεδιάδες και τάφρους βαθέων υδάτων, παγωμένα πολικά νερά, είτε για τους αυτοκινητόδρομους του ανοιχτού ωκεανού που διασχίζουν τα μεταναστευτικά είδη, οι ανοιχτές θάλασσες είναι ζωτικής σημασίας όσο και τεράστιες», πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει περιγράψει προηγουμένως τη συνθήκη ως «σωσίβιο για τον ωκεανό και την ανθρωπότητα», καθώς αντιμετωπίζει απειλές όπως «η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας και η ρύπανση». «Καλύπτοντας πάνω από τα δύο τρίτα του ωκεανού, η συμφωνία θέτει δεσμευτικούς κανόνες για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, την πιο δίκαιη κατανομή των ωφελειών, τη δημιουργία προστατευόμενων περιοχών και την προώθηση της επιστήμης και της ανάπτυξης ικανοτήτων», δήλωσε ο Γκουτέρες πέρυσι, καλώντας τις κυβερνήσεις που δεν την έχουν επικυρώσει να το πράξουν σύντομα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες υπέγραψαν τη συμφωνία το 2023, είναι μεταξύ των χωρών που δεν έχουν επικυρώσει, μαζί με την Ινδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Ρωσία, σύμφωνα με κατάλογο υπογραφόντων που τηρείται από τον ΟΗΕ. Οι χώρες που έχουν υπογράψει αλλά δεν έχουν ακόμη επικυρώσει τη συνθήκη δεν υποχρεούνται νομικά να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις της, αλλά καλούνται να απέχουν από δραστηριότητες που αντιτίθενται στους στόχους της συνθήκης. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ανακοινώσει ότι η χώρα του σχεδιάζει να αποσυρθεί από ένα ευρύ φάσμα συμβάσεων και συνθηκών του ΟΗΕ, αν και δεν συμπεριέλαβε τη Συνθήκη για τις Ανοιχτές Θάλασσες σε μια λίστα 66 οργανισμών του ΟΗΕ και διεθνών οργανισμών που σχεδιάζει να εγκαταλείψει, η οποία δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα. Ο Τραμπ έχει επίσης υπογράψει μια αμφιλεγόμενη διαταγή για την ενίσχυση της εξόρυξης βαθέων υδάτων, έχει υποσχεθεί να επεκτείνει τις υπεράκτιες γεωτρήσεις πετρελαίου και έχει ανατρέψει μια συμφωνία για τον καθαρισμό ρυπογόνων καυσίμων στη ναυτιλία.
