Ο Rank Dunlop, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 98 ετών, δεν έλαβε ποτέ την αναγνώριση που του άξιζε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Υπήρξε ένας πρωτοπόρος του λαϊκού θεάτρου και ένας πραγματικός οραματιστής, ο οποίος δημιούργησε το Young Vic θέατρο του Λονδίνου από το μηδέν, άλλαξε ριζικά τη φύση του Φεστιβάλ του Εδιμβούργου και, στην Brooklyn Academy of Music, προσπάθησε να εισαγάγει θεσμική μονιμότητα στο θέατρο της Νέας Υόρκης. Ήταν επίσης μια μορφή με ορμητική ενέργεια. Ακόμη και στα 90 του, όταν τον έβλεπα στην ετήσια επιστροφή του στο Εδιμβούργο, μιλούσε για μελλοντικά έργα. Στην πραγματικότητα, μου θύμιζε μια φράση από έναν μεγάλο λατίνο ποιητή: «Η ανάπαυση, Κατουλλέ, δεν σου ταιριάζει.»
Το Young Vic είναι η διαρκής κληρονομιά του, αλλά ξεχνάμε τι σπουδαίο επίτευγμα ήταν το 1970. Ήταν ένα κτίριο από μπλοκ τσιμέντου, που κατασκευάστηκε σε εννέα μήνες από ένα πρώην κρεοπωλείο, και εμπνεύστηκε από τις αναμνήσεις του Dunlop για το μεταπολεμικό όνειρο ενός θεατρικού κέντρου που θα λειτουργούσε υπό την αιγίδα του Old Vic. Το Young Vic του Dunlop είχε παρόμοια σχέση με την μητρική εταιρεία του National Theatre του Olivier, αλλά σύντομα απέκτησε τη δική του ταυτότητα. Προσφέροντας ζωντανές παραγωγές σε νεανικό κοινό σε προσιτές τιμές, συνδύαζε κλασικά έργα του Σαίξπηρ και του Μολιέρου με τα καλύτερα έργα των Μπέκετ, Ιονέσκο και Ζενέ.
Ο Nicky Henson, βασικό μέλος της ομάδας του Dunlop και εξαιρετικός Jimmy Porter στο “Look Back in Anger”, μου είχε πει κάποτε ότι η εταιρεία του Young Vic ήταν ουσιαστικά η οικογένεια του Dunlop. Είδα την αλήθεια αυτού λίγα χρόνια πριν, όταν δέχτηκα μια πρόσκληση από αυτόν για ένα πάρτι τσαγιού στο Soho για να γιορτάσουμε μια σημαντική επέτειο του Young Vic. Γύρω από το τραπέζι βρίσκονταν αρχικά μέλη της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των Ronald Pickup, Andrew Robertson, Cleo Sylvestre, Anna Carteret και Annabel Leventon. Σχεδόν αυθόρμητα, άτομα σηκώνονταν και αφηγούνταν ιστορίες από το Young Vic στις πρώτες του μέρες. Ο Ron Pickup, ο οποίος είχε παίξει τον Οιδίποδα, θυμόταν τον Olivier να το παρακολουθεί και να του λέει αργότερα: «Ron, είσαι ένας ηθοποιός με μεγάλες υποσχέσεις που παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας στο ομορφότερο νέο θέατρο του Λονδίνου. Οπότε, γιατί στο διάολο δεν μπορούσα να καταλάβω λέξη από αυτά που έλεγες;» Καθώς ο Ron αφηγούνταν αυτή την αυτοσαρκαστική ιστορία, ο Frank χαμογελούσε στη γωνία σαν ένας στοργικός πατέρας.
Ο Dunlop συνέχισε να διευθύνει το Φεστιβάλ του Εδιμβούργου από το 1984 έως το 1991, αλλάζοντας τελείως τον χαρακτήρα του. Υπό προηγούμενους διευθυντές, το δράμα ήταν πάντα η φτωχή συγγενής της κλασικής μουσικής και της όπερας, αλλά ο Frank αντέστρεψε τους ρόλους. Μας παρουσίασε μια σειρά από διεθνείς θεατρικές σεζόν, συμπεριλαμβανομένων επισκέψεων από τον Ingmar Bergman της Σουηδίας, τον Andrzej Wajda της Πολωνίας, τον Victor Garcia της Ισπανίας και τους Manfred Wekwerth και Joachim Tenschert της Γερμανίας. Ίσως όμως η μεγαλύτερη επιτυχία του, με τη βοήθεια της Thelma Holt, ήταν η εισαγωγή του Ιάπωνα μάστορα Yukio Ninagawa στο βρετανικό κοινό. Θεωρώ ακόμη την παράσταση του «Μακμπέθ» με άνθη κερασιάς ως μια από τις ομορφότερες παραγωγές που έχω δει ποτέ, αλλά ακολούθησαν εξίσου εντυπωσιακές παραγωγές του Ninagawa όπως η “Μήδεια”, “Ο Τρικυμισμένος” και ένα σύγχρονο έργο, το “Tango at the End of Winter”.
Ο Dunlop ήταν πιο διπλωματικός με τις φιλοξενούμενες εταιρείες παρά με τους τοπικούς πολιτικούς, προκαλώντας την οργή του συμβουλίου όταν προτάθηκε σοβαρά η ιδέα της εναλλαγής του φεστιβάλ μεταξύ της Γλασκώβης και του Εδιμβούργου. Όμως, για έναν δημοσιογράφο, ήταν πάντα καλό υλικό – όχι μόνο όταν πρότεινε δημοσίως ότι το Fringe είχε γίνει «αυτάρεσκο και αυτάρεσκο».
Επειδή ήταν τόσο καινοτόμος, ξεχνάμε ότι ήταν και πολύ καλός σκηνοθέτης, και δύο από τις παραγωγές του αποκαλύπτουν την ικανότητά του να καλλιεργεί σπουδαίες ερμηνείες. Το 1971, ενώ εργαζόταν για την εταιρεία του National Theatre στο Old Vic, σκηνοθέτησε το πικαρέσκο παραμύθι του Carl Zuckmayer “Ο Καπετάνιος του Köpenick”, το οποίο δείχνει έναν πρώην κρατούμενο να αποκτά μια νέα περσόνα μόλις φοράει τη στολή του στρατιώτη. Το έργο είχε μια εξαιρετική ερμηνεία από τον Paul Scofield, τα χαλαρά γόνατα του οποίου έμοιαζαν να μην μπορούν να υποστηρίξουν το εύθραυστο φορτίο που τους ζητήθηκε, αλλά ο Dunlop παρείχε το απαραίτητο πλαίσιο.
Το 1974, ο John Wood έδωσε μια παρόμοια βιρτουόζικη ερμηνεία σε ένα “Sherlock Holmes” της RSC, αλλά και πάλι ο Dunlop αποτύπωσε την αδιάκριτη θεατρική ζωντάνια της λιτής προσαρμογής του William Gillette στο έργο του Conan Doyle.
Υπήρχαν πολλές άλλες πτυχές στην ποικίλη καριέρα του Dunlop: ήταν ο αρχικός σκηνοθέτης του “Joseph and the Amazing Technicolour Dreamcoat”, ο δημιουργός του Pop Theatre για το οποίο ανέβασε το “The Winter’s Tale” και “The Trojan Women”, ο άνθρωπος που μετέτρεψε τον Jim Dale σε αστέρι του Broadway στο “Scapino”, και ο οποίος αργότερα σκηνοθέτησε την Delphine Seyrig στο “Antony and Cleopatra”. Λόγω της ανήσυχης ενέργειάς του και της απροθυμίας του να παραμείνει πολύ καιρό σε ένα μέρος – παρόμοια με έναν σύγχρονο Tyrone Guthrie – ο Dunlop υποτιμήθηκε, αλλά ακόμη και μόνο για τη δημιουργία του Young Vic, θα δικαιούταν μια μόνιμη θέση στην θεατρική ιστορία.
