Η εορταστικη περιοδος στην κινηματογραφικη αγορα της Βορειας Αμερικης αποδείχθηκε ιδιαίτερα κερδοφόρα τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Τίτλοι όπως το “Avatar: Fire and Ash”, “The Housemaid”, “Marty Supreme”, “Anaconda” και “Zootopia 2” προσέφεραν μια ευπρόσδεκτη ποικιλία επιτυχημένων ταινιών, μετά από ένα απογοητευτικό φθινόπωρο. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το μεγαλύτερο ημερήσιο ακαθάριστο έσοδο που σημείωσε οποιαδήποτε κυκλοφορία δεν ήταν ουσιαστικά ένα ακαθάριστο έσοδο – ούτε μια ταινία. Ήταν το φινάλε της σειράς του Netflix, “Stranger Things”.
Το Netflix, έχοντας συνάψει συμφωνία για την ταυτόχρονη προβολή του επεισοδίου, που είχε διάρκεια ταινίας, στους κινηματογράφους και την πλατφόρμα streaming, εκτιμάται ότι τα έσοδα των 24 ωρών προβολής, ξεκινώντας από τις 8 μ.μ. την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και συνεχίζοντας καθ’ όλη τη διάρκεια της Πρωτοχρονιάς, έφτασαν περίπου τα 25 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό το ποσό ξεπερνά οποιαδήποτε μονοήμερη προβολή του “Avatar: Fire and Ash” μετά το πρώτο Σαββατοκύριακο κυκλοφορίας του. Εάν, μάλιστα, η κυκλοφορία του “Stranger Things” είχε αποφέρει πάνω από 30 εκατομμύρια δολάρια, όπως εκτιμάται, θα γινόταν η δεύτερη μεγαλύτερη 24ωρη προβολή για οποιαδήποτε κυκλοφορία τον Δεκέμβριο, ξεπερνώντας μόνο την πρώτη ημέρα του “Avatar 3”.
Στην πραγματικότητα, οι αριθμοί αυτοί είναι λίγο αβέβαιοι – όχι μόνο επειδή το Netflix δεν δημοσιεύει τα ακαθάριστα έσοδα από τις περιστασιακές κινηματογραφικές του κυκλοφορίες, αλλά επειδή συμβατικές υποχρεώσεις υπαγόρευαν ότι τα εισιτήρια για αυτό το γεγονός ήταν τεχνικά δωρεάν. Στους περισσότερους κινηματογράφους που προέβαλαν το φινάλε του “Stranger Things”, οι θεατές αγόραζαν στην πραγματικότητα κουπόνια για αναψυκτικά αξίας 20 δολαρίων για να διατηρήσουν τις θέσεις τους. Ωστόσο, αυτό υπογραμμίζει μόνο πόσο κερδοφόρο ήταν αυτό το πείραμα για τους κινηματογράφους: αντί να μοιράζονται τα έσοδα με τον διανομέα, όπως συνηθίζεται, αυτά τα χρήματα πιθανότατα πήγαν εξ ολοκλήρου στους εκθέτες.
Δεν προσφέρουν όλες οι μη παραδοσιακές κυκλοφορίες μια τόσο ευνοϊκή συμφωνία. Ωστόσο, διάφοροι διανομείς και κινηματογράφοι γίνονται πιο δημιουργικοί σχετικά με τον τρόπο στήριξης μιας επιχείρησης που κυριαρχείται ολοένα και περισσότερο από μεγάλες ταινίες-γεγονότα, πολλές από τις οποίες δεν είναι τόσο σταθερά επιτυχημένες όσο παλιά. Το περασμένο φθινόπωρο, δημοφιλείς παραστάσεις του Broadway, όπως το “Hamilton” (φιλμαρισμένο με το αρχικό του καστ) και το “Merrily We Roll Along”, ήταν διαθέσιμες σε κινηματογράφους σε όλη τη χώρα. Πέρυσι, η Taylor Swift παρείχε μια ένεση ρευστότητας για να ακολουθήσει την ταινία συναυλίας της του 2023, όταν η πρεμιέρα του νέου της άλμπουμ “The Life of a Showgirl” απέφερε 50 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, παρόλο που συντέθηκε από ένα νέο μουσικό βίντεο, μια σειρά από απλά βίντεο στίχων και υλικό από τα παρασκήνια. Οι BTS κυκλοφόρησαν μια ολόκληρη σειρά ανανεωμένων ταινιών συναυλιών το φθινόπωρο, και το Netflix εκμεταλλεύτηκε τόσο το δικό του κοινό όσο και τον πυρετό της ποπ μουσικής, οργανώνοντας μια σειρά κινηματογραφικών προβολών για το φαινόμενο “KPop Demon Hunters”. Όπως και η κυκλοφορία του “Stranger Things”, αυτό περιλάμβανε μια σπάνια συμφωνία με την AMC, τη μεγαλύτερη αλυσίδα κινηματογράφων στις ΗΠΑ, και έναν ανεπίσημο εχθρό του streamer. (Πριν από το 2025, μόνο ένα feature film του Netflix είχε παίξει ποτέ σε AMC: μια μονοήμερη προβολή του “Glass Onion”. Η AMC έχει σε μεγάλο βαθμό απορρίψει την πρόταση της εταιρείας για μικρότερο κινηματογραφικό παράθυρο.)
Δεν πρόκειται μόνο για ποπ μουσική, τις σταθερές μεταδόσεις όπερας και θεάτρου, ή αθλητικά προγράμματα. Επανεκδόσεις με στοχευμένο κοινό έχουν γίνει σταθερό στοιχείο των multiplex, μερικές φορές μέσω διανομέων όπως η Fathom (η οποία κυκλοφορεί πολλά κλασικά έργα εθνικά κάθε μήνα) και μερικές φορές απευθείας από στούντιο όπως η Universal, που προέβαλε τα “Back to the Future” και “Jaws” σε οθόνες IMAX κατά τη διάρκεια περιόδων χαμηλής ζήτησης για νέες κυκλοφορίες πέρυσι. Σε ορισμένες πόλεις, τα multiplex έχουν αναπτύξει τις δικές τους “rep scenes” – κάποιες κινηματογραφικές αίθουσες της αλυσίδας Regal, για παράδειγμα, προβάλλουν μια διαφορετική “παλιά” ταινία (που κυμαίνεται από κλασικά τέρατα της δεκαετίας του 1930 μέχρι μιούζικαλ του μέσου του αιώνα και επιτυχίες του Christopher Nolan) καθημερινά από τον περασμένο Σεπτέμβριο, κάτι που συνεχίζεται τουλάχιστον μέχρι τον Ιανουάριο.
Όλα αυτά συνιστούν ένα περίεργο, κυκλικό φαινόμενο. Το περιεχόμενο που για μεγάλο μέρος του τέλους του 20ου και των αρχών του 21ου αιώνα συνδέονταν με την παρακολούθηση στο σπίτι – αθλητικά, τηλεοπτικές εκπομπές, επανεμφανίσεις παλιών αγαπημένων ταινιών – έχει γίνει δυνητικό υλικό για τη μεγάλη οθόνη, ακόμα και όταν αμέτρητες ταινίες μεγάλου μήκους με αστέρες έχουν καταλήξει σε απευθείας κυκλοφορία στο streaming. Το Netflix και οι παρόμοιες πλατφόρμες έχουν εκπαιδεύσει το κοινό να περιμένει το streaming. Αντί να αντισταθούν σε αυτή την εκπαίδευση, το κοινό έχει συμμορφωθεί και σε μεγάλο βαθμό αρνείται να βιαστεί να δει όσες ταινίες συνήθιζε (πολύ δε περισσότερο να πηγαίνει στον κινηματογράφο απλώς για να δει ό,τι παίζεται). Ωστόσο, υπάρχει σαφώς ακόμα μια συλλογική έλξη προς τη συγκέντρωση έξω από το σαλόνι.
Μέρος αυτής της μετατόπισης οφείλεται πιθανότατα σε καθαρή λογιστική. Όσο κι αν κάποιοι εξακολουθούν να παραπονιούνται για τις τιμές των εισιτηρίων κινηματογράφου ή να επιμένουν ότι η τηλεόρασή τους 75 ιντσών είναι περίπου ισοδύναμη με μια οθόνη 50 ποδιών, καλές θέσεις για μια προβολή στη μεγάλη οθόνη είναι ακόμα πιο προσιτές (και ευκολότερες στην απόκτηση) από την αντίστοιχη σε μια ζωντανή μουσική εκδήλωση ή αθλητικό γεγονός, με μεγαλύτερη κοινοτική αίσθηση (και δυνατότερο ηχοσύστημα) από ό,τι είναι διαθέσιμο στα περισσότερα σπίτια.
Ωστόσο, μέρος αυτού οφείλεται πιθανότατα και σε μια άμεση συνέπεια αυτών των συντομευμένων κινηματογραφικών παραθύρων, και ίσως σε μια έξυπνη προσαρμογή σε αυτά. Ανάλογα με την ηλικία σας, μπορεί να θυμάστε μια εποχή που οι ταινίες έπαιζαν στους κινηματογράφους για εβδομάδες ή μήνες – ακόμη και οι συντομότερες κινηματογραφικές κυκλοφορίες ακολουθούνταν από τρεις έως έξι έως και 12 μήνες πριν η ταινία φτάσει σε μορφές οικιακής βίντεο. Το 2026, δεν είναι ασυνήθιστο μια ταινία να είναι διαθέσιμη για ενοικίαση στο σπίτι μέσα σε δύο ή τρεις εβδομάδες από το πρώτο Σαββατοκύριακο κυκλοφορίας της (το οποίο πολλοί θεατές έχουν στρογγυλοποιήσει στο μυαλό τους ως “στο Netflix σύντομα”, ακόμα κι αν η πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι ότι οι κινηματογραφικές ταινίες χρειάζονται μήνες για να φτάσουν στο Netflix, αν έχουν άδεια εκεί). Με λίγες εξαιρέσεις υψηλού κόστους, η διαφορά μεταξύ πληρωμής για να δείτε μια ταινία το πρώτο Σαββατοκύριακο ή αμέσως μόλις κυκλοφορήσει σε premium VOD είναι αμελητέα, ένα ζήτημα λιγότερο ανάγκης παρά προτίμησης. Αν προτιμάτε να δείτε μια ταινία στη μεγάλη οθόνη, πιθανότατα θα αφιερώσετε χρόνο. Αν θα μπορούσατε και τα δύο, καλά, αυτή η απόφαση θα παρθεί γρήγορα για εσάς.
Με την ίδια λογική, αν δεν είναι ασυνήθιστο μια ταινία να φτάνει σε κάποια μορφή οικιακού βίντεο αρκετά γρήγορα, τότε ίσως εξαλείφει και την όποια εναπομείνασα αίσθηση ταμπού γύρω από το κοινό που πληρώνει για να παρακολουθήσει κάτι που είναι διαθέσιμο αλλού. Ναι, μπορείτε να δείτε το “Back to the Future” ή το φινάλε του “Stranger Things” ή έναν μεγάλο αγώνα στο σπίτι, μερικές φορές δωρεάν (ή αυτό που μοιάζει δωρεάν, ούτως ή άλλως, ακόμη και οι ημι-δωρεάν επιλογές απαιτούν τουλάχιστον μια αξιόπιστη σύνδεση στο διαδίκτυο). Ακόμα και το “Hamilton” με το αρχικό καστ που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο, ήταν στην πραγματικότητα streaming στο Disney+ για χρόνια. Αλλά αν όλα είναι διαθέσιμα παντού – ή τέλος πάντων, αν πολλή ψυχαγωγία είναι διαθέσιμη με ποικίλους τρόπους – τότε δεν υπάρχει πάντα λόγος να παραμένετε στην ίδια μέθοδο για κάθε χρονική στιγμή, όσο δεν υπάρχει λόγος να καταδικάσετε ποτέ το φαγητό από ένα εστιατόριο που θα μπορούσατε να μάθετε να μαγειρεύετε στο σπίτι.
Οι υποστηρικτές της παρακολούθησης στο σπίτι μπορεί να ανασηκώσουν τα φρύδια τους με την υπερβολική θαυμασία με την οποία ορισμένοι συχνοί σινεμάδες μιλούν για την κινηματογραφική εμπειρία. Ωστόσο, αν οι κινηματογράφοι επιβιώσουν – κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι που δεν είναι μέτοχοι του Netflix πιθανότατα θα προτιμούσαν τελικά – αυτό μπορεί να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε μια αδιαμφισβήτητη αίσθηση ευλάβειας που φέρουν. Το να βγεις έξω και να δεις το “Stranger Things” ή μια επανέκδοση του “Jaws” ή έναν μεγάλο αγώνα ποδοσφαίρου σε έναν κινηματογράφο είναι μια πράξη αφοσίωσης που αντιστέκεται στην απλή σκοπιμότητα. Λίγοι θεατές μπορεί να έχουν παρακολουθήσει αυτές τις προβολές του “KPop Demon Hunters” χωρίς να δουν την ταινία στο Netflix πρώτα· οι περισσότεροι από αυτούς, ωστόσο, παρακολούθησαν για να τραγουδήσουν μαζί με τραγούδια που ήδη ήξεραν. Ένα συγκεκριμένο τμήμα των σινεμάδων θα εκτιμά πάντα τη συγκίνηση της εκτελέσεως αυτής της αφιερωμένης επιλογής χωρίς να έχει δει την ταινία, για ταινίες που θα μπορούσαν να είναι εξαιρετικές ή τρομερές. Αλλά για άλλους, ίσως τα αγαπημένα και τα μη αποδεδειγμένα απλώς αλλάζουν θέσεις.
