Το βιβλίο “Death By Landscape” της Elvia Wilk ξεδιπλώνει μια σύντομη ιστορία της λογοτεχνίας, όπου οι άνθρωποι μεταμορφώνονται σε φυτά. Από τη Δάφνη στην “Μεταμόρφωση” του Οβιδίου, που παρακαλεί τον πατέρα της να τη μετατρέψει σε δάφνη για να αποφύγει τον Απόλλωνα, μέχρι τη Yeong-hye στο “The Vegetarian” της Han Kang, η οποία, ως θύμα κακοποίησης, αρνείται να φάει και ριζώνει, οι γυναικείοι χαρακτήρες, σύμφωνα με την Wilk, “φυτεύουν τον εαυτό τους στην απελπισία, αλλά και στην διαμαρτυρία”.
Το “Arborescence”, το εκτενές και ήρεμο, με μια διακριτική σάτιρα, δυστοπικό μυθιστόρημα του Rhett Davis, αφηγείται μια ιστορία διατομεακής μεταμόρφωσης σε μεγάλη κλίμακα. Ο αφηγητής, ο Bren, ξεκινά με μια στάση απόρριψης απέναντι σε ανεπιβεβαίωτες αναφορές για “ανθρώπους που στέκονται και πιστεύουν ότι είναι δέντρα“. Η σύντροφός του, Caelyn, αντίθετα, είναι περίεργη και ατρόμητη. Τον παρασύρει σε μια πεζοπορία, παρά τις αντιρρήσεις του: “Δεν είμαι σίγουρος αν μου αρέσουν τα δάση,” παραπονιέται. “Δεν μου αρέσει εκείνο το κομμάτι από τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Είναι πραγματικά τρομακτικό.”
Στο “The Queue”, τον χώρο εργασίας του, ο Bren επεξεργάζεται “πακέτα εργασίας” για έναν διευθυντή, ο οποίος, όπως υποψιάζεται, είναι μια “ασώματη νοημοσύνη” που έχει προσλάβει έναν ελκυστικό άνθρωπο για να τον εκπροσωπεί στις συναντήσεις. Η Caelyn, αντίθετα, “είναι καλή στο να είναι καλή σε πράγματα”. Ανταλλάσσει μια δουλειά σε ένα φυτώριο με διδακτορική έρευνα για ανθρώπους που μεταμορφώνονται σε δέντρα. Γίνεται μια διάσημη ακαδημαϊκός, ταξιδεύοντας τον κόσμο, υποστηρίζοντας ότι η ανθρωπότητα πρέπει να επιτρέψει στους ανθρώπους να “αρμπορεσούν”, αν αυτό είναι αυτό που επιλέγουν.
Αυτή η προκλητική λύση στην οικολογική βιωσιμότητα και τη γήρανση του πληθυσμού εντάσσεται στην παράδοση του “A Modest Proposal” του Jonathan Swift.
Καθώς ο κόσμος βυθίζεται στην αναδάσωση, ο Bren παραμένει αδρανής και παρασυρόμενος. Για ένα διάστημα, είναι βοηθός της Caelyn. Σκέφτεται ένα κουνέλι που δεν έσωσε από τον δρόμο. Αναλογίζεται ότι η δουλειά για το The Queue “δεν σήμαινε τίποτα”. Αποσπάται εύκολα από το φαγητό και το ποτό. Τρώει ένα σάντουιτς Reuben, παρόλο που έχει διαλυθεί. Πίνει τζιν με τη μητέρα του. Επισκέπτεται τον πατέρα του σε ένα γηροκομείο και ακούει (με σοβαρότητα) “ένα συγκεχυμένο μονόλογο για στόχους, λάσπη, αγκώνες στο πρόσωπο, ζητωκραυγάζοντα πλήθη και μια ομάδα που δεν υπάρχει”.
Ο θάνατος του πατέρα του Bren και οι αναφορές στην άνοδο της θερμοκρασίας δίνουν μια ιδέα για τα πραγματικά παγκόσμια πλαίσια που θεμελιώνουν το μυθιστόρημα. Η μαζική εθελοντική αρμπορεσίωση αποτελεί μια προκλητική λύση στις διπλές προκλήσεις της οικολογικής βιωσιμότητας και της φροντίδας ενός γηράσκοντος πληθυσμού, τοποθετημένη στην παράδοση του “A Modest Proposal” του Jonathan Swift από το 1729. Το βίαια εκτεταμένο αστείο του Ιρλανδού συγγραφέα προτείνει μια ορθολογική απάντηση στο πρόβλημα της πείνας στην Ιρλανδία: οι Ιρλανδοί φτωχοί θα έπρεπε να πωλούν τα παιδιά τους ως τροφή για τους πλούσιους.
Το μοναδικό εμπόδιο στην αρμπορεσίωση είναι ότι οι άνθρωποι συνδέονται, αρκετά βαθιά, με άλλους ανθρώπους. Ο Bren επισκέπτεται ένα δέντρο που κάποτε ήταν ο καλύτερος του φίλος από το σχολείο και αισθάνεται θυμό. Δέθηκαν μέσω ενός κόμικ και μιας τηλεοπτικής εκπομπής που ονομαζόταν Voidstar. Οι περιγραφές επεισοδίων του Voidstar διακόπτουν το μυθιστόρημα· η ατμοσφαιρική τους ιδιορρυθμία και η νοσταλγία έρχονται σε έντονη αντίθεση με την πρακτικότητα και τον εμπειρισμό της Caelyn. Το Voidstar είναι ένας μεταμορφούμενος χαρακτήρας, που εμφανίζεται ποικιλοτρόπως ως “ένα μικρό ανήλικο παιδί”, “ένα δενδρύλλιο σε μια κομψή, φουτουριστική πόλη”, και σε ένα επεισόδιο ως “η πιο απαλή χαοτική δύναμη”.
Αυτή η περιγραφή ταιριάζει και στο ίδιο το μυθιστόρημα. Είναι γραμμένο σε σύντομες ενότητες, κάποιες τόσο σύντομες όσο μια μόνο γραμμή (“Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι που μπορούμε να προσποιηθούμε ότι δεν είμαστε εδώ”). Η γραφή είναι γρήγορη και προσεκτική, κοντά σε ατάκες-κλειδιά και ελαφρώς αποπροσανατολιστική. Ο κόσμος έξω από μια Αυστραλία του εγγύς μέλλοντος είναι αχνός, συμπληρωμένος με αναφορές στον ΟΗΕ και σε ειδικούς που λένε πράγματα όπως “αυτή είναι η μεγαλύτερη οικονομική αλλαγή που έχει επηρεάσει τον κόσμο αυτόν τον αιώνα”. Το “Arborescence” διατρέχει τις οικείες διαθέσεις της περιβαλλοντικής αυτοεξέτασης της Δύσης – κυνισμός και αισιοδοξία, δυναμισμός και εξάντληση, νοσταλγία και θλίψη – αλλά είναι ένα “οικολογικό μυθιστόρημα” που φαίνεται απομονωμένο από την πραγματική οικολογική κρίση.
Η έρευνα της Caelyn δεν καταλήγει σε έναν οριστικό λόγο για τον οποίο τόσοι πολλοί άνθρωποι ωθούνται να περάσουν από την επώδυνη διαδικασία της ριζοβολίας στο χώμα. Ήθελα να καταλάβω γιατί ο ίδιος ο Bren αισθάνεται αυξανόμενη απελπισία και επιθυμία για διαφυγή. Μία από τις ελάχιστες ενδείξεις έρχεται όταν αναλογίζεται το φύλο του. “Ως ετεροφυλόφιλος άνδρας σύντροφος ετεροφυλόφιλης γυναίκας στο πρώτο μισό του 21ου αιώνα, θα έπρεπε να είμαι σε θέση να υποστηρίξω το όνειρό της και να εγκαταλείψω τα δικά μου,” αναλογίζεται, “αλλά κάτι σε αυτό παραμένει δύσκολο να το καταπιώ.”
Το “Arborescence” του Rhett Davis κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Fleet (£16.99). Για να υποστηρίξετε τον Guardian, παραγγείλετε το αντίτυπό σας στο guardianbookshop.com. Ενδέχεται να ισχύουν χρεώσεις παράδοσης.
