Μετά από πενήντα χρόνια παρουσίας στις συναυλίες και έχοντας ακούσει εκατοντάδες πιανίστες, πολλοί από τους οποίους ανήκαν στα σπουδαιότερα ονόματα του 20ού αιώνα, ο Ράντου Λούπου προσέφερε σταθερά ανεκτίμητη χαρά και αίσθηση θαυμασμού. Η εμφάνισή του, ιδίως στα τελευταία του χρόνια, συχνά έκρυβε τον χαρακτήρα του παιξίματός του. Η εικόνα ενός έντονα σοβαρού, γενειοφόρου άνδρα που σκεπτόταν πάνω από το πιάνο, προκαλούσε δέος, ειδικά όταν ηρεμία σκεπασμένη με μια φωνητική ομορφιά, μπορούσε να παραχθεί. Αυτός ο μαγικός ηχητικός κόσμος, σε συνδυασμό με μια διεισδυτική μουσική ευφυΐα, φαινόταν μερικές φορές θαυματουργός.
Ο Λούπου έφυγε από τη ζωή το 2022, σε ηλικία 76 ετών. Είχε αποσυρθεί από τις συναυλίες τρία χρόνια νωρίτερα και είχε σταματήσει να ηχογραφεί στο στούντιο κάποια χρόνια πριν. Η Decca, για την οποία ηχογραφούσε αποκλειστικά για πάνω από δύο δεκαετίες, κυκλοφόρησε τις πλήρεις ηχογραφήσεις του το 2015. Θεωρήθηκε, τότε, ότι το κληροδότημά του θα ήταν πλήρες. Ωστόσο, με αφορμή τα 80α γενέθλιά του, η εταιρεία παρουσιάζει αυτή τη θαυμάσια έκπληξη: έξι δίσκους με άγνωστες στούντιο ηχογραφήσεις και ηχογραφήσεις από ραδιοφωνικές εκπομπές των BBC, Dutch και SWR, που χρονολογούνται από το 1970 έως το 2002. Πρόκειται για έργα που ο Λούπου δεν είχε ηχογραφήσει ποτέ άλλως.
Η συλλογή ξεκινά με τα κουαρτέτα πιάνου σε σολ ελάσσονα και μι ύφεση μείζονα του Μότσαρτ, όπου ο Λούπου συνοδεύεται το 1976 από μέλη της Τελεβίβ Στρίνγκ Κουαρτέτο. Οι ερμηνείες τους έχουν τόσο άψογη στούντιο ποιότητα, με τον Λούπου να εκφράζεται εσωτερικά στα αργά μέρη και να επιδεικνύει εκθαμβωτική ζωντάνια στα φινάλε, που είναι μυστηριώδες γιατί δεν κυκλοφόρησαν νωρίτερα. Ένας δίσκος του 1990 με σονάτες του Σούμπερτ – τη ημιτελή Ντο μείζονα D840 και τη Ρε μείζονα D850 (σε μια εκπληκτικά υποτονική, σχεδόν θυμωμένη ερμηνεία) – συμπληρώνει τις ήδη διαθέσιμες ηχογραφήσεις του Λούπου με έργα Σούμπερτ, ενώ μια σειρά από σονάτες του Χάυντν και του Μότσαρτ από τις δεκαετίες του 1970 και 1980, ολοκληρώνεται με τις “Σπουδές Συμφωνικής” του Σούμαν, συμπεριλαμβανομένων των πέντε “μεταθανάτιων” παραλλαγών.
Αν οι δίσκοι αυτοί παραμένουν σε πιο οικείο έδαφος για τον Λούπου, το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου σετ εξερευνά νέους ορίζοντες. Ελάχιστα είχε ηχογραφήσει από τον Σοπέν, αλλά εδώ περιλαμβάνεται μια συναρπαστικά ζωντανή (αν και όχι πάντα τεχνικά άψογη) ερμηνεία του Σχέρτσο σε σι ελάσσονα. Ο Λούπου είχε μάθει τη σουίτα “Out of Doors” του Μπάρτοκ ειδικά για τον Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου του Ληντς το 1969, του οποίου, μισό αιώνα μετά, παραμένει ο πιο διάσημος νικητής. Ακόμη πιο ασυνήθιστο είναι το σονάτα του Κόπλαντ, άγριο και μεγαλοπρεπές, από το φεστιβάλ του Άλντεμπουργκ το 1971. Επιπλέον, το “Εικόνες από μια Έκθεση” του Μουσόργκσκι σηματοδοτεί μια σπάνια ενασχόληση του Λούπου με το ρωσικό ρεπερτόριο, προερχόμενο από μια ολλανδική μετάδοση του 1984, με τον ήχο του αισθητά πιο ωμό, σχεδόν τραχύ σε στιγμές. Γενικά, πάντως, η ποιότητα της ηχογράφησης ανταποκρίνεται επαρκώς στο υποδειγματικό παίξιμο· κάθε κομμάτι είναι μια απόλαυση.
