Η επικείμενη κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας από τον Christopher Nolan έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον, υποσχόμενη εντυπωσιακά εφέ και μια νέα ανάγνωση του αρχαίου μύθου. Από το σκοτεινό σπήλαιο του Κύκλωπα Πολύφημου μέχρι τις απόκοσμες ακτές του κάτω κόσμου, η περιπέτεια του πολυμήχανου Οδυσσέα επιστρέφει για να μας θυμίσει τη δύναμη της αρχαιότερης ίσως ιστορίας της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Γραμμένη περίπου τον 7ο ή 6ο αιώνα π.Χ. και αποδιδόμενη στον τυφλό αοιδό Όμηρο από τη Χίο, η Οδύσσεια δεν είναι απλώς ένα στατικό κείμενο. Μετά τις μελέτες του Milman Parry τη δεκαετία του 1930, έγινε σαφές πως το έργο αποτελεί το καταστάλαγμα μιας μακράς προφορικής παράδοσης, όπου η μνήμη και ο αυτοσχεδιασμός των αοιδών έπαιζαν καθοριστικό ρόλο. Αυτή η ιστορία επιστροφής ενός πολεμιστή έχει εισχωρήσει βαθιά στο «αίμα» της δυτικής αφήγησης. Από το Inferno του Dante και τον Ulysses του James Joyce, μέχρι το The Lord of the Rings και το Game of Thrones, τα μοτίβα της Οδύσσειας καθρεφτίζονται σε αμέτρητα έργα.
Το ερώτημα που παραμένει είναι γιατί, χιλιάδες χρόνια μετά, εξακολουθούμε να συνδεόμαστε με αυτό το έπος. Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο ότι η Οδύσσεια είναι ένα έργο που εξελίσσεται μαζί μας. Όπως αναφέρει η αρθρογράφος, έχοντας καλύψει δημοσιογραφικά την κατάσταση στην Ουκρανία τα τελευταία τέσσερα χρόνια, διαβάζει πλέον το έπος μέσα από τις ιστορίες των σημερινών στρατιωτών που επιστρέφουν από το μέτωπο, προσπαθώντας να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στις εμπειρίες τους και την καθημερινότητα των οικογενειών τους.
Η πλοκή παρακολουθεί τον Οδυσσέα, ηγέτη της πολιορκίας της Τροίας, που εγκλωβίζεται στο νησί της Καλυψώς, ενώ στην Ιθάκη η Πηνελόπη αντιμετωπίζει τους μνηστήρες και ο Τηλέμαχος αναζητά τον πατέρα του. Ο Οδυσσέας δεν επιστρέφει με αλαζονεία, αλλά μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο, δοκιμάζοντας την πίστη των οικείων του. Αυτή η διαδικασία αποκατάστασης της ισορροπίας σε ένα σπίτι που έχει διαλυθεί, θέτει θεμελιώδη ερωτήματα: Ποια είναι τα όρια της εκδίκησης; Πώς διατηρείται ένας γάμος μετά από χρόνια χωρισμού και τραύματος;
Είτε η ταινία του Christopher Nolan αποδειχθεί θρίαμβος είτε απογοήτευση, η Οδύσσεια θα παραμείνει ένα έργο για την εποχή μας. Όπως τονίζεται, η ταινία αναμένεται στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 17 Ιουλίου, υπενθυμίζοντάς μας ότι, παρά την τεχνολογία και τον χρόνο, οι βασικές ανησυχίες για τον άνθρωπο, τον νόστο και την ταυτότητα παραμένουν αναλλοίωτες.
