Η καλλιτέχνιδα Yto Barrada δεν θα ξεχάσει ποτέ την πρώτη φορά που πέρασε το κατώφλι του δωματίου 503, στον πέμπτο όροφο του Chelsea Hotel στη Νέα Υόρκη. Μπροστά της δεν αντίκρισε έναν απλό χώρο διαβίωσης, αλλά ένα ολόκληρο σύμπαν. Κάθε εκατοστό των τοίχων ήταν καλυμμένο με φωτοτυπημένα έργα, αναπαραγωγές γεωμετρικών γλυπτών, εκατοντάδες φωτογραφίες περαστικών και συλλογές από φύλλα ταξινομημένα σε πλέγματα. Ανάμεσα σε στοίβες από χαρτόκουτα και κιβώτια με έργα τέχνης, βιβλία και μακέτες, η Bettina —η ένοικος που ζούσε εκεί από το 1972— δημιουργούσε επί 40 χρόνια ένα έργο ζωής που παρέμενε κρυμμένο από τα φώτα της δημοσιότητας.

Όπως περιγράφει η Yto Barrada στο βιβλίο της “Bettina”, το οποίο επιμελήθηκε μαζί με τον Gregor Huber και κυκλοφόρησε από την Aperture το 2022, η καλλιτέχνιδα ήταν σχεδόν απρόσιτη. Παρά το γεγονός ότι γείτονές της στο Chelsea Hotel υπήρξαν εμβληματικές μορφές όπως ο Patti Smith, ο Bob Dylan και το περιβάλλον του Andy Warhol, η Bettina επέλεξε την απομόνωση. Η εμμονή της με την τέχνη την οδήγησε σταδιακά σε ρήξη με το περιβάλλον της, ενώ ο φόβος της για ληστείες ήταν τόσο έντονος που μετέφερε τα έργα της σε ένα καρότσι για τα ψώνια κάθε φορά που έβγαινε από το ξενοδοχείο, καταλήγοντας μάλιστα να κοιμάται σε μια καρέκλα κήπου στον διάδρομο του διαμερίσματός της, καθώς το έργο της είχε κατακλύσει κάθε διαθέσιμη επιφάνεια.

Η Bettina Grossman, γεννημένη το 1927 στο Brooklyn σε μια ορθόδοξη εβραϊκή οικογένεια, είχε διαγράψει μια σημαντική πορεία πριν το κλείσιμο της στο ξενοδοχείο. Κατά τη διάρκεια της οκταετούς παραμονής της στην Ευρώπη από τα τέλη του 1950, εκπαιδεύτηκε στη γλυπτική μαρμάρου στην Carrara της Ιταλίας, στη χρυσοχοΐα στη Στολήμντη και στην τέχνη των βιτρό στο Chartres της Γαλλίας. Ωστόσο, η επιστροφή της στη Νέα Υόρκη το 1966 στιγματίστηκε από μια καταστροφική πυρκαγιά που κατέστρεψε το στούντιό της στο Brooklyn Heights, εξαφανίζοντας κάθε ίχνος της προηγούμενης δουλειάς της. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφετηρία για μια νέα, πιο θεωρητική και γεωμετρική προσέγγιση της τέχνης, με την ίδια να αναζητά μια “τέταρτη διάσταση” στις δημιουργίες της.

Σήμερα, το έργο της Bettina αναγνωρίζεται επιτέλους από τον κόσμο της τέχνης. Στο πλαίσιο του Glasgow International festival of contemporary art, εκτίθενται γλυπτά, φωτογραφίες και μια ψηφιοποιημένη 8mm ταινία με τίτλο Penetration of Four Equal Constants by Eight Elements of Progressive Displacement, η οποία δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τον φυσικό Robert W Weinberg. Πριν πεθάνει το 2021 σε ηλικία 94 ετών, η καλλιτέχνιδα πρόλαβε να δει έργα της στο MoMA PS1. Παρά την απώλειά της, η ομάδα της Yto Barrada συνεχίζει το τιτάνιο έργο της αρχειοθέτησης του δωματίου 503, αποκαλύπτοντας σταδιακά τα μυστικά που η Bettina φύλαγε με τόση αφοσίωση για δεκαετίες.