Σε μια συγκυρία που τα παγκόσμια βιοτικά επίπεδα παρουσιάζουν στασιμότητα για πολλούς, η νέα έκθεση World Inequality Report 2026 αποκαλύπτει μια ολοένα και μεγαλύτερη συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας στα χέρια μιας μειοψηφίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει πλέον το 75% του συνολικού προσωπικού πλούτου.
Η κατάσταση όσον αφορά το εισόδημα δεν διαφέρει σημαντικά. Το ανώτερο 50% των φορολογούμενων εισοδηματιών λαμβάνει πάνω από το 90% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο μισό του πλανήτη περιορίζεται σε λιγότερο από το 10%. Η έκθεση, η οποία δημοσιεύεται ετησίως από το 2018, τονίζει ότι η φετινή έκδοση έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς οι ανισότητες διευρύνονται παγκοσμίως.
**Η διάκριση μεταξύ πλούτου και εισοδήματος**
Πρέπει να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ πλούτου και εισοδήματος, καθώς τα δύο αυτά μεγέθη δεν συμβαδίζουν πάντα. Ο πλουσιότερος δεν είναι απαραίτητα ο υψηλότερος εισοδηματίας, γεγονός που υπογραμμίζει το διαρκές χάσμα μεταξύ αυτών που οι άνθρωποι κερδίζουν και αυτών που κατέχουν.
Ο **πλούτος** περιλαμβάνει τη συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων ενός ατόμου – όπως καταθέσεις, επενδύσεις ή ακίνητη περιουσία, αφού αφαιρεθούν τα χρέη του. Το 2025, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού κατείχε το 75% του παγκόσμιου πλούτου, το μεσαίο 40% το 23%, και το φτωχότερο μισό μόνο το 2%. Από τη δεκαετία του 1990, ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων και των «εκατομμυριούχων» αυξάνεται κατά περίπου 8% ετησίως, σχεδόν διπλάσιο ρυθμό από αυτόν του φτωχότερου μισού του παγκόσμιου πληθυσμού. Τα πλουσιότερα 0,001% – λιγότερα από 60.000 άτομα – ελέγχουν πλέον τρεις φορές περισσότερο πλούτο από το μισό της ανθρωπότητας.
Το **εισόδημα** μετράται με βάση τα προ φόρων κέρδη, μετά την αφαίρεση των εισφορών για συντάξεις και επιδόματα ανεργίας. Το 2025, το πλουσιότερο 10% του κόσμου έλαβε το 53% του παγκόσμιου εισοδήματος, το μεσαίο 40% το 38%, και το φτωχότερο 50% μόλις το 8%. Για παράδειγμα, εάν ο κόσμος αποτελούνταν από 10 άτομα και το συνολικό παγκόσμιο εισόδημα ήταν 100 δολάρια, το πλουσιότερο άτομο θα λάμβανε 53 δολάρια, οι επόμενοι τέσσερις θα κέρδιζαν συνολικά 38 δολάρια, και οι υπόλοιποι πέντε θα μοιράζονταν 8 δολάρια μεταξύ τους.
**Η περιφερειακή κατανομή πλούτου και εισοδήματος**
Η ανισότητα παρουσιάζει διαφορετικό πρόσωπο σε όλο τον κόσμο. Η χώρα γέννησης παραμένει ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες που καθορίζουν πόσα κερδίζει κανείς και πόσο πλούτο μπορεί να δημιουργήσει. Το 2025, ο μέσος πλούτος των κατοίκων της Βόρειας Αμερικής και της Ωκεανίας, που η έκθεση ομαδοποίησε, ήταν 338% του παγκόσμιου μέσου όρου, καθιστώντας την την πλουσιότερη περιοχή παγκοσμίως. Το μερίδιο εισοδήματος ήταν 290% του παγκόσμιου μέσου όρου, επίσης το υψηλότερο στον κόσμο. Η Ευρώπη και η Ανατολική Ασία ακολούθησαν, παραμένοντας πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ εκτεταμένες περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, της Νότιας Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Μέσης Ανατολής παρέμειναν πολύ κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
**Χώρες με την υψηλότερη εισοδηματική ανισότητα**
Η Νότια Αφρική εμφανίζει τα υψηλότερα επίπεδα εισοδηματικής ανισότητας στον κόσμο. Το ανώτερο 10% κερδίζει το 66% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο μισό λαμβάνει μόνο το 6%. Χώρες της Λατινικής Αμερικής όπως η Βραζιλία, το Μεξικό, η Χιλή και η Κολομβία παρουσιάζουν παρόμοια τάση, όπου το πλουσιότερο 10% λαμβάνει σχεδόν το 60% των κερδών.
Οι ευρωπαϊκές χώρες προσφέρουν μια πιο ισορροπημένη εικόνα. Στη Σουηδία και τη Νορβηγία, το φτωχότερο 50% κερδίζει περίπου το 25% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το πλουσιότερο 10% λαμβάνει λιγότερο από το 30%. Πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας, του Καναδά, της Γερμανίας, της Ιαπωνίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, βρίσκονται στη μέση. Το πλουσιότερο 10% κερδίζει περίπου 33-47% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο μισό λαμβάνει 16-21%. Στην Ασία, η κατανομή εισοδήματος είναι ανάμεικτη. Χώρες όπως το Μπαγκλαντές και η Κίνα έχουν μια πιο ισορροπημένη δομή, ενώ η Ινδία, η Ταϊλάνδη και η Τουρκία παραμένουν «top-heavy», με το πλουσιότερο 10% να κερδίζει πάνω από το μισό του συνολικού εισοδήματος.
**Χώρες με την υψηλότερη ανισότητα πλούτου**
Όσον αφορά την ανισότητα πλούτου, για άλλη μια φορά, η Νότια Αφρική βρίσκεται στην κορυφή της λίστας. Το πλουσιότερο 10% ελέγχει το 85% του προσωπικού πλούτου, αφήνοντας το φτωχότερο 50% με αρνητικά μερίδια – που σημαίνει ότι τα χρέη τους υπερβαίνουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Η Ρωσία, το Μεξικό, η Βραζιλία και η Κολομβία παρουσιάζουν παρόμοιο μοτίβο, με τους πλουσιότερους να αρπάζουν το 70% ή περισσότερο, ενώ οι φτωχότεροι λαμβάνουν μόλις 2–3%.
Ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ιταλία, η Δανία, η Νορβηγία και η Ολλανδία είναι σχετικά πιο ισορροπημένες. Εδώ, το μεσαίο 40% καταλαμβάνει περίπου το 45%, και το φτωχότερο μισό παίρνει ένα ελαφρώς μεγαλύτερο μερίδιο, αν και το πλουσιότερο 10% εξακολουθεί να κυριαρχεί. Ωστόσο, στη Σουηδία και την Πολωνία, το φτωχότερο 50% έχει αρνητικά μερίδια στον πλούτο. Ακόμη και πλούσιες χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία και η Ιαπωνία απέχουν πολύ από την ισότητα. Το πλουσιότερο 10% κερδίζει πάνω από το ήμισυ του συνολικού εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο μισό μένει με μόλις 1–5%.
Οι αναδυόμενες οικονομίες στην Ασία – συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ινδίας και της Ταϊλάνδης – παρουσιάζουν επίσης έντονες ανισότητες. Το πλουσιότερο 10% ελέγχει περίπου το 65% – 68% του πλούτου, υπογραμμίζοντας τη διαρκή συγκέντρωση στην κορυφή.
