Στο Rio de Janeiro, μια πόλη που υπήρξε το μεγαλύτερο λιμάνι υποδοχής σκλαβωμένων Αφρικανών στον κόσμο, η ανάγκη για αναγνώριση της αφροαμερικανικής κληρονομιάς παραμένει επιτακτική. Παρά το γεγονός ότι ο πληθυσμός της πόλης έχει σε μεγάλο ποσοστό αφρικανικές ρίζες, στα περίπου 360 αγάλματα και προτομές που κοσμούν τους δημόσιους χώρους της, λιγότερο από το 10% τιμά έγχρωμες προσωπικότητες. Αυτή η έλλειψη οδήγησε τον ερευνητή Pedro Rajão και τον εικαστικό Fernando Sawaya στη δημιουργία του NegroMuro, ενός project που πλέον έχει αναγνωριστεί επισήμως ως μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του Rio de Janeiro.
Το εγχείρημα, που ξεκίνησε το 2018, μετρά σήμερα 80 τοιχογραφίες σε όλη την πόλη, αποτυπώνοντας 120 προσωπικότητες, από τον συγγραφέα Joaquim Maria Machado de Assis έως τη φεμινίστρια ακτιβίστρια Lélia Gonzalez. Οι τοιχογραφίες βρίσκονται κυρίως στη βόρεια ζώνη, μακριά από τις τουριστικές ακτές, σε γειτονιές που σπάνια λαμβάνουν τις απαραίτητες επενδύσεις. Όπως εξηγεί ο Sawaya, «αν δεν υπάρχουν μπρούτζινα μνημεία, τότε θα υπάρξουν τοιχογραφίες – μεγάλες και όμορφες».
Η ιστορία του NegroMuro ξεκίνησε ουσιαστικά το 2013, με έναν φόρο τιμής στον Νιγηριανό θρύλο Fela Kuti, ενώ μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές τους ήταν η δημιουργία του πορτρέτου της Marielle Franco, το πρωί μετά τη δολοφονία της πριν από οκτώ χρόνια. Στην περιοχή Little Africa, κοντά στο Valongo Wharf, όπου υπολογίζεται ότι έφτασαν πάνω από ένα εκατομμύριο σκλαβωμένοι Αφρικανοί τον 19ο αιώνα, κυριαρχεί η εντυπωσιακή τοιχογραφία της συγγραφέως Conceição Evaristo, προσφέροντας στους επισκέπτες μια νέα οπτική για το παρελθόν της περιοχής. Για τους δημιουργούς, ο στόχος είναι σαφής: «Έχει υπάρξει αρκετός πόνος στην ιστορία των μαύρων, γι’ αυτό επιδιώκουμε να αφηγηθούμε την ιστορία μας με έναν πιο όμορφο και ανάλαφρο τρόπο».
