Μια πτήση το 1983. Η birkin/”>Jane Birkin, μέσα στο αεροπλάνο, πάλευε με την ανοιχτή ψάθινη τσάντα της, στην οποία συνήθιζε να στοιβάζει τα πάντα, από θεατρικά σενάρια μέχρι πάνες. Καθώς έφτασε για να τοποθετήσει κάτι στις αποσκευές, η τσάντα ανατράπηκε, σκορπίζοντας το περιεχόμενό της στον διπλανό της. Ο άντρας αυτός αποδείχθηκε πως ήταν ο διευθύνων σύμβουλος της Hermès, της γαλλικής εταιρείας ειδών πολυτελείας. Αμέσως, της προσέφερε να της φτιάξει μια τσάντα με εσωτερικές τσέπες και ασφαλές κούμπωμα. Η Birkin σκίτσαρε τις επιθυμίες της σε μια χαρτοπετσέτα αεροπορικής εταιρείας και έτσι γεννήθηκε η “The Birkin”: μια χαλαρή τραπεζοειδής τσάντα από το καλύτερο δέρμα, με το δικό της μικρό λουκέτο. Σήμερα, μια τσάντα Birkin ξεκινά από περίπου 10.000 λίρες, ενώ η αυθεντική, φτιαγμένη για την ίδια την Birkin, δημοπρατήθηκε το περασμένο καλοκαίρι για 7,4 εκατομμύρια λίρες.
Αυτή η ιστορία επαναλαμβάνεται αδιάκοπα, καθώς συμπυκνώνει άψογα τα βασικά στοιχεία της ζωής της Jane Birkin. Πρώτον, την αδιαφορία της, το γεγονός ότι η Αγγλο-Γαλλίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός ποτέ δεν κυνηγούσε κάτι· αντίθετα, τα πράγματα έρχονταν σε εκείνη. Δεύτερον, την έλλειψη ντροπής της που η ζωή της ανατράπηκε μπροστά σε έναν ξένο, με πάνες και όλα. Τέλος, την άρνησή της να νιώσει δέος για το δώρο της. Η Birkin, διάσημη για την έλλειψη σεβασμού που έδειχνε στην τσάντα της Hermès, την στόλιζε με ενθουσιασμό με γούρια, χάντρες, αυτοκόλλητα και κορδέλες. Η τάση για εξατομίκευση της τσάντας με “φτηνά” στολίδια ήταν πανταχού παρούσα το καλοκαίρι, ως μέρος μιας ευρύτερης αναβίωσης της αισθητικής Birkin, που περιλάμβανε παντελόνια καμπάνα σε μεσαίο χρώμα τζιν, μπλούζες από βαμβάκι σε στιλ “peasant” και μπαλαρίνες. Ήταν αδύνατο να την αποφύγεις.
Η βιογραφία της Marisa Meltzer για την Birkin δεν ανακαλύπτει κάτι νέο. Η Meltzer, δημοσιογράφος που έχει γράψει βιβλία για την ιδρύτρια των Weight Watchers και την εταιρεία καλλυντικών Glossier, δεν κατάφερε να πείσει φίλους ή συγγενείς της Birkin να μιλήσουν. (Λέει πολλά για την αγάπη και την πίστη που περιβάλλουν την Birkin, ότι δύο χρόνια μετά τον θάνατό της σε ηλικία 76 ετών, ο στενός της κύκλος παραμένει συγκρατημένος.) Αντ’ αυτού, η Meltzer ξεψάχνισε χιλιάδες προφίλ και συνεντεύξεις που δημοσιεύτηκαν από το 1969, τη χρονιά που η Birkin έγινε διάσημη με το “Je T’aime … Moi Non Plus”, το οργασμικό ποπ τραγούδι που την έκανε “παγκοσμίως διάσημη σε τρία λεπτά”, σύμφωνα με ένα ελβετικό περιοδικό. Επιπλέον, αντλεί στοιχεία από τα δημοσιευμένα ημερολόγια της Birkin που καλύπτουν την περίοδο 1957-2013.
Το αποτέλεσμα είναι μια γρήγορη αφήγηση για το πώς η μελλοντική σταρ έφυγε από το οικοτροφείο της στο Isle of Wight στα 16 της, ανακάλυψε ότι η ψηλή, αδύνατη, ανδρόγυνη εμφάνισή της ταίριαζε απόλυτα στη δεκαετία του 1960 και άρχισε να παίρνει μικρούς ρόλους. Στα 21 της είχε εμφανιστεί γυμνή στο “Blow-Up” του Antonioni, είχε γοητευτεί από τον συνθέτη John Barry, είχε μείνει έγκυος και είχε χωρίσει.
Η ιστορία της Birkin ξεκίνησε ουσιαστικά όταν έφτασε στο Παρίσι το 1967. Έκανε οντισιόν για έναν ρόλο σε μια ταινία με έναν άνδρα που πίστευε ότι λεγόταν “Serge Bourguignon”, ερωτεύτηκε και μετακόμισε στο Παρίσι για να είναι μαζί του. Ο Serge “Bourguignon” Gainsbourg ακούγεται φρικτός, όχι μόνο λόγω της ανάγκης του, αν και ήταν ήδη 40 ετών, να “epater le bourgeoisie” (εξεγείρει την αστική τάξη) σε κάθε ευκαιρία. Αυτή η τάση κορυφώθηκε όταν το “Je T’aime … Moi Non Plus” καταδικάστηκε από τον παπισμό και απαγορεύτηκε από το BBC. Φυσικά, εκείνος ήταν ενθουσιασμένος.
Τα 12 χρόνια της Birkin με τον Gainsbourg ακούγονται σαν ένα σουρεαλιστικό έργο performance art. Οι άνθρωποι συνήθισαν να τους βλέπουν σε μεθυσμένες καυγάδες στο Brasserie Lipp, και ο Gainsbourg έπαιρνε μαζί του ένα όπλο, ορκισμένος ότι θα το χρησιμοποιούσε εναντίον όποιου την κοιτούσε. Η Birkin, από την πλευρά της, εξέφραζε την απελπισία της πηδώντας στη Σηκουάνα, πριν αλλάξει γνώμη και σκαρφαλώσει έξω, μουσκεμένη (ήταν ενοχλημένη που η μπλούζα της Yves Saint Laurent είχε συρρικνωθεί μόνιμα). Είναι ανακούφιση για τον αναγνώστη, πόσο μάλλον για την Birkin, όταν τελικά κατάφερε να αποδεσμευτεί και να εγκατασταθεί με τον σκηνοθέτη Jacques Doillon, ο οποίος δεν είναι λιγότερο ελεγκτικός, αλλά τουλάχιστον κάνει ντους (ο Gainsbourg ήταν γνωστός για την αποφυγή του σαπουνιού).
Η Meltzer αποδεικνύεται ακατάστατη με τις λεπτομέρειες και άσχετη με το ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο. Περιγράφει τον Roman Polanski ως “πολωνικής καταγωγής”, παρά το γεγονός ότι το Παρίσι ήταν η γενέτειρά του, και υποδηλώνει ότι η πόλη φιλοξενεί πολλές “καθεδρικούς ναούς”. Ίσως πιο συγχωρητή είναι η επιμονή της ότι η Jane Birkin ήταν μια σημαντική δημιουργική δύναμη στη μουσική και το θέατρο στα τέλη του 20ού αιώνα.
Πραγματικά δεν ήταν, γι’ αυτό και η συνεχιζόμενη γοητεία της Birkin τόσο σε γυναίκες όσο και σε άντρες παραμένει εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Παρόλο που έκλεινε συναυλίες μέχρι την ώρα του θανάτου της, το κοινό δεν έσπευδε να ακούσει την Birkin να τραγουδά τόσο όσο για να αφομοιωθεί η “ουσία” της. Και η ακριβής φύση αυτής της ουσίας αντιστέκεται στην ανάλυση. Ήταν ρομαντική αλλά και προκλητική, Βρετανίδα αλλά και Γαλλίδα, μια ιδεαλισμένη γυναίκα αλλά και μια αυτοαποκαλούμενη “garçonne”. Η Jane Birkin περιείχε πολλούς κόσμους, και μέχρι να έχουμε μια αφήγηση που να εμβαθύνει περισσότερο από αυτήν, θα παραμείνει σαγηνευτικά ακατανόητη.
