Το Ιράν αναζητά τρόπους για να παρέχει περιορισμένη συνδεσιμότητα σε εγκεκριμένα άτομα και φορείς, την ώρα που η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παρατεταμένο κρατικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο. Το νέο μοντέλο διαβαθμισμένης πρόσβασης, αν και παρουσιάζεται ως λύση, δέχεται έντονη κριτική από ειδικούς, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι συνεχίζει να καταπατά τα ψηφιακά δικαιώματα των Ιρανών πολιτών.

Ο Πρόεδρος Masoud Pezeshkian ανακοίνωσε την Τετάρτη τη σύσταση μιας νέας υπηρεσίας με την ονομασία Εξειδικευμένο Αρχηγείο για την Οργάνωση και την Καθοδήγηση του Κυβερνοχώρου του Ιράν. Επικεφαλής τέθηκε ο 74χρονος Πρώτος Αντιπρόεδρος Mohammad Reza Aref, ο οποίος καλείται να επιφέρει θεσμική συνοχή και να σταματήσει την επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ των πολυάριθμων φορέων που ελέγχουν τις επικοινωνίες στη χώρα.

Η κίνηση αυτή έρχεται 11 εβδομάδες μετά την επιβολή ενός σχεδόν ολικού διαδικτυακού αποκλεισμού που επηρεάζει πάνω από 90 εκατομμύρια πολίτες. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, οι περισσότεροι Ιρανοί είναι αποκομμένοι από το παγκόσμιο διαδίκτυο, με την κυβέρνηση να επικαλείται λόγους εθνικής ασφάλειας και την ανάγκη αντιμετώπισης της ισραηλινής υπηρεσίας κατασκοπείας Mossad.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας προωθεί την υπηρεσία «Internet Pro», η οποία προσφέρει πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το Telegram, το WhatsApp και το ChatGPT, με κόστος ωστόσο πολύ υψηλότερο από τα κανονικά πακέτα. Η υπηρεσία αυτή προορίζεται για επιχειρήσεις, καθηγητές πανεπιστημίων και δικηγόρους, δημιουργώντας ένα ψηφιακό χάσμα. Ο Αρχιδικαστής του Ιράν, Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, παραδέχθηκε πρόσφατα ότι υπάρχουν ασυνέπειες στην εφαρμογή του μέτρου, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα «βαρύ πλήγμα στην κοινή γνώμη».

Παρά τις κυβερνητικές υποσχέσεις ότι η κατάσταση είναι προσωρινή, οι ειδικοί στον τομέα της ψηφιακής ασφάλειας θεωρούν ότι ο έλεγχος μέσω διαβαθμισμένης πρόσβασης ήρθε για να μείνει. Την ίδια στιγμή, πληθαίνουν οι φωνές εντός της κυβέρνησης που προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στην επιστημονική και ερευνητική δραστηριότητα της χώρας. Ο υπουργός Επιστημών, Έρευνας και Τεχνολογίας, Hossein Simaei Saraf, υπογράμμισε πως η συνέχιση του αποκλεισμού λειτουργεί πλέον εις βάρος της εθνικής ασφάλειας, καθώς η χώρα βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε τοπικές εφαρμογές μηνυμάτων, οι οποίες δεν παρέχουν επαρκή ασφάλεια και διευκολύνουν την παρακολούθηση των πολιτών από τις αρχές.