Ο Pablo Picasso μπορεί να είναι ο καλλιτέχνης που έχει συνδεθεί περισσότερο από κάθε άλλον με τον Ισπανικό Εμφύλιο, όμως η αλήθεια είναι ότι η πρώτη γραμμή της σύγκρουσης αποτυπώθηκε από εκείνους που βρίσκονταν στα χαρακώματα. Ένας από τους σημαντικότερους ήταν ο José Luis Rey Vila, γνωστός με το ψευδώνυμο Sim, του οποίου τα σκίτσα ζωντάνεψαν τον ρυθμό του πολέμου με τολμηρές γραμμές και έντονα χρώματα.
Με τον Ισπανικό Εμφύλιο να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, η έκθεση στο Museu Nacional d’art de Catalunya (MNAC) παρουσιάζει 40 πρόσφατα αποκτηθέντα έργα του Sim. Ο καλλιτέχνης, ο οποίος υπέγραφε τα έργα του προς τιμήν της φίλης του, Simone Weil, απαθανάτισε από αναρχικές πολιτοφυλακές που μάχονταν στους δρόμους έως σκηνές μετά τη λήξη των μαχών. Όπως επισημαίνει ο Eduard Vallès, επικεφαλής των συλλογών του MNAC, ο Sim ήταν παρών από τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, όταν το στρατιωτικό πραξικόπημα του Francisco Franco τον Ιούλιο του 1936 έβγαλε τους πολίτες στους δρόμους της Βαρκελώνης.
Ο Sim, γεννημένος στο Cádiz, είχε αναπτύξει μια βαθιά αντιπολεμική συνείδηση μετά την εμπλοκή του στον πόλεμο του Rif στο Μαρόκο. Την ημέρα που ξέσπασαν οι εχθροπραξίες στη Βαρκελώνη, άρπαξε το μπλοκ του και βρέθηκε ανάμεσα στα οδοφράγματα, καταγράφοντας τη δράση των αναρχοσυνδικαλιστών και την καθημερινότητα των εθελοντών. Παρά τις πολιτικές αντιπαλότητες και τις δυσκολίες στη διακίνηση της τέχνης του λόγω του συμφώνου μη παρέμβασης, τα έργα του κυκλοφόρησαν διεθνώς, φτάνοντας μέχρι την Κίνα και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης.
Μετά την εξορία του στο Παρίσι το 1937, ο Sim πέρασε την υπόλοιπη ζωή του στην αφάνεια, μέχρι που η πρόσφατη έρευνα και οι προσπάθειες του MNAC ανέδειξαν ξανά το έργο του. Σήμερα, η έκθεση στο μουσείο της Βαρκελώνης λειτουργεί ως μια υπενθύμιση ότι, πέρα από τις μεγάλες μορφές του μοντερνισμού, υπήρξαν και εκείνοι που, παρότι δεν κρατούσαν όπλο, υπήρξαν στρατιώτες της μνήμης, καταγράφοντας με το πενάκι τους την τραγωδία και την ένταση μιας εποχής που άλλαξε την Ευρώπη.
