Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα για ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών την επόμενη εβδομάδα, προειδοποιώντας ωστόσο ότι το Κίεβο καλείται «πολύ συχνά» να κάνει παραχωρήσεις και πιέζοντας τους συμμάχους του για «σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας». Η ομιλία του Ζελένσκι στη φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, το Σάββατο, πραγματοποιήθηκε καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να διαμεσολαβήσει για μια συμφωνία που θα τερματίσει τον μεγαλύτερο πόλεμο στην Ευρώπη από το 1945.
Η Ουκρανία και η Ρωσία, η οποία εισέβαλε στην γείτονά της τον Φεβρουάριο του 2022, έχουν συμμετάσχει σε δύο πρόσφατους γύρους συνομιλιών υπό τη διαμεσολάβηση της Ουάσιγκτον στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Οι συνομιλίες περιγράφηκαν από τα μέρη ως εποικοδομητικές, αλλά χωρίς να υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις. Οι τρεις πλευρές αναμένεται να καθίσουν ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη της Ελβετίας αυτή την εβδομάδα.
Στην ομιλία του, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ελπίζει πως οι τριμερείς συνομιλίες στη Γενεύη την Τρίτη και την Τετάρτη «θα είναι σοβαρές, ουσιαστικές» και «εποικοδομητικές για όλους μας». «Όμως, ειλικρινά, μερικές φορές αισθάνομαι ότι οι πλευρές μιλούν για εντελώς διαφορετικά πράγματα», είπε ο Ζελένσκι. «Οι Αμερικανοί συχνά επανέρχονται στο θέμα των παραχωρήσεων, και πολύ συχνά αυτές οι παραχωρήσεις συζητούνται μόνο στο πλαίσιο της Ουκρανίας, όχι της Ρωσίας», πρόσθεσε.
Ο Ουκρανός ηγέτης υποστήριξε επίσης ότι θα υπήρχε μεγαλύτερη πιθανότητα τερματισμού του πολέμου εάν οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, κάτι στο οποίο η Μόσχα έχει αντιταχθεί. «Η Ευρώπη είναι πρακτικά απών από το τραπέζι. Αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος, κατά τη γνώμη μου», είπε. Η Ουκρανία, συνέχισε, «επιστρέφει συνεχώς σε ένα απλό σημείο». «Η ειρήνη μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω σε σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας. Όπου δεν υπάρχει σαφές σύστημα ασφαλείας, ο πόλεμος πάντα επιστρέφει», τόνισε ο Ζελένσκι.
Μεταξύ των πιο αμφιλεγόμενων ζητημάτων στις διαπραγματεύσεις είναι η ρωσική απαίτηση για πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών στρατευμάτων από τα εναπομείναντα τμήματα της ανατολικής περιοχής Ντονέτσκ της Ουκρανίας που εξακολουθεί να ελέγχει. Η Ουκρανία έχει απορρίψει μια μονομερή υποχώρηση, ενώ ταυτόχρονα ζητά δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας για να αποτρέψει τη Ρωσία από το να εξαπολύσει εκ νέου την εισβολή της εάν επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός.
Ο Ζελένσκι, σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ πρότειναν μια εγγύηση ασφαλείας διάρκειας 15 ετών μετά τον πόλεμο, αλλά η Ουκρανία επιθυμεί μια συμφωνία για 20 χρόνια ή και περισσότερο. Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν αντιτίθεται στην ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία, καθώς θα αποτρέψει οποιαδήποτε μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία πρέπει να αποδεχθεί μια αποστολή παρακολούθησης της κατάπαυσης του πυρός και μια ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου. Εκτίμησε ότι η Ρωσία κατέχει περίπου 7.000 Ουκρανούς στρατιώτες, ενώ το Κίεβο έχει περισσότερα από 4.000 Ρώσους αιχμαλώτους.
Παραδέχτηκε επίσης ότι αισθάνθηκε «λίγη» πίεση από τον Τραμπ, ο οποίος την Παρασκευή τον προέτρεψε να μην χάσει την «ευκαιρία» να κάνει ειρήνη και του είπε «να κινηθεί». Ο Ζελένσκι κάλεσε επίσης για μεγαλύτερη δράση από τους συμμάχους της Ουκρανίας, ώστε να πιέσουν τη Ρωσία να κάνει ειρήνη, τόσο με τη μορφή αυστηρότερων κυρώσεων όσο και με την παροχή περισσότερων όπλων. Ο Τραμπ έχει τη δύναμη να αναγκάσει τον Πούτιν να κηρύξει κατάπαυση του πυρός και «πρέπει να το κάνει», δήλωσε ο Ζελένσκι. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι απαιτείται κατάπαυση του πυρός για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, η οποία θα οργανωνόταν παράλληλα με τις εθνικές εκλογές.
Ο Ζελένσκι εξέφρασε επίσης έκπληξη για την απόφαση της Ρωσίας να αλλάξει την αντιπροσωπεία της στις συνομιλίες της Γενεύης και δήλωσε ότι αυτό του υποδηλώνει ότι η Ρωσία θέλει να καθυστερήσει την έγκριση οποιωνδήποτε αποφάσεων. Το Κρεμλίνο είχε δηλώσει ότι η ρωσική αντιπροσωπεία θα ηγηθεί ο σύμβουλος του Πούτιν, Βλαντιμίρ Μεντίνσκι, μια αλλαγή σε σύγκριση με τις διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι, όπου επικεφαλής ήταν ο αρχηγός της στρατιωτικής αντικατασκοπείας, Ιγκόρ Κόστιουκοφ. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν επικρίνει τον Μεντίνσκι για τον χειρισμό προηγούμενων συνομιλιών, κατηγορώντας τον ότι παρέδιδε μαθήματα ιστορίας στην ουκρανική ομάδα αντί να συμμετέχει σε εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις.
Στην κύρια ομιλία του στην εκδήλωση του Μονάχου, ο Ζελένσκι κατήγγειλε επίσης τον Πούτιν ως «σκλάβο του πολέμου». Έκανε παραλληλισμούς μεταξύ των τρεχουσών συνομιλιών και της Συμφωνίας του Μονάχου του 1938, όταν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις επέτρεψαν στον Χίτλερ να καταλάβει μέρος της τότε Τσεχοσλοβακίας, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τον επόμενο χρόνο. «Θα ήταν ψευδαίσθηση να πιστέψουμε ότι αυτός ο πόλεμος μπορεί τώρα να τερματιστεί αξιόπιστα με τη διαίρεση της Ουκρανίας, ακριβώς όπως ήταν ψευδαίσθηση να πιστέψουμε ότι η θυσία της Τσεχοσλοβακίας θα σώσει την Ευρώπη από έναν μεγάλο πόλεμο», προειδοποίησε.
